De Nederlandse cineast Jan-Willem van Ewijk heeft een nogal bijzonder parcours afgelegd dat hem eerst deed afstuderen als luchtvaartingenieur (naar verluidt raakte hij gepassioneerd door vliegen en ruimtevaart na het zien van de originele Star Wars) om pas op latere leeftijd zijn zelf gefinancierde debuut Nu. te draaien. Met wat vertraging (de prent dateert al uit 2024) komt ook zijn vierde langspeler Alpha. bij ons in de zalen (het toegevoegde punt in de titel is voor Van Ewijk een soort handelsmerk geworden).
Niet te verwarren met de gelijknamige film die Julie Ducournau vorig jaar afleverde, is dit een drama dat zich afspeelt tegen het majestueuze decor van de Zwitserse Alpen. Daar werkt Rein (Reinout Scholten van Aschat) als snowboardinstructeur en krijgt hij op een dag bezoek van zijn vader (Gijs Scholten van Aschat). De relatie tussen beide mannen is op zijn zachtst gezegd wat ongemakkelijk en gespannen – let op de fysieke aarzelingen – en van bij de eerste minuten van het klaarblijkelijk lang uitgestelde weerzien duiken allerlei onverwerkte spoken uit het verleden op die tot uitbarsting zullen komen tijdens een trip in de bergen. Alpha. drijft de emoties echter niet ten top en moet het vooral hebben van wat afstandelijke observatie, lange stiltes en de manier waarop de eerder kale ruimtes en het natuurdecor de personages lijken te verpletteren: heel vaak is er binnen het vierkante 4:3 formaat meer muur of omgeving te zien dan menselijke figuren. Het is met die sterke visuele insteek dat Van Ewijk erin slaagt zijn eerder summiere verhaallijn echt wel wat boven zichzelf uit te tillen. De naargeestige sfeerschepping weegt door en verleent een sterk fatalisme aan deze letterlijk en figuurlijk erg donkere prent.
Beide hoofdrolspelers, die uiteraard ook in het echte leven vader en zoon zijn en elk in hun thuisland een behoorlijk acteerpalmares hebben, kwijten zich mooi van hun taak en ontegensprekelijk zullen er wel wat elementen beter werken omdat een authentieke gezinsrelatie het materiaal sterk doorleefd maakt. Vooral de gesprekken en situaties wanneer de groep uitgebreid wordt tijdens een eerder moeilijk lopende uitstap, zitten vol onuitgesproken verwijten en subtiele blikken. Hoewel waar we naar kijken uiteraard nog altijd acteren heet, zal het bestaan van een echte band om dingen uit te diepen zeker geen negatief punt geweest zijn.
Dat er een catharsis moet komen is uiteraard wat voorspelbaar en af en toe worden de passief-agressieve spelletjes tussen de beide protagonisten ook een beetje vermoeiend en langdradig, maar Van Ewijk weet duidelijk heel goed waar hij een camera moet neerplaatsen en kan daardoor zijn film gelukkig behoeden voor al te veel eentonigheid.
