The Hidden Life of Trees lijkt meer interesse te hebben voor het leven van Peter Wohlleben, de auteur van het gelijknamige boek, dan dat van bomen, en nog minder voor het maken van een begeesterende documentaire.
Nog voor de Greta Thunbergs skolstrekj för klimatet ecologie voorgoed op de kaart zette, haalde Peter Wohlleben al de hitlijsten van de non-fictieliteratuur met Het verborgen leven van Bomen, een boek waarin de Duitse ambtenaar en bosbeheerder bepleitte dat bomen gevoelens hebben, met elkaar communiceren en pijn kunnen voelen. Met de frisse wind der klimaatactivisme aan zijn zij, is nu het moment aangebroken om zijn bevinden ook te gaan verfilmen.
Alleen: wie dacht werkelijk inzage te krijgen in de psyché en de werking van de bomen, komt er bekaaid vanaf. Veeleer krijgen we inkijk in het leven van de goedlachse guy-next-door Wohlleben, en dan meer bepaald zijn signeersessies, booktours, excursies, vlogs, lezingen, interviews en lange baden ter preventie van zijn tweede burn-out. In de trip door de wouden blijkt vooral hoe de bomenridder vertelt over bomen, en veel minder wat bomen te vertellen hebben.
Dat betekent niet dat Wohlleben geen expertise heeft om te delen. We onthouden dat beuken sociale wezens zijn, dat ze samenwerken en liefde geven, dat het velletje van een paddenstoel op dat van een insect lijkt en dat bomen niet op Donald Trump zouden stemmen, daarvoor zijn ze als gevoelige wezens te empathisch naar de ander tie. Tot slot zijn oerbossen krachtige superorganismes en is de oudste boom zo’n 9550 jaar oud.
Toch slaagt The Hidden Life of Trees er op geen enkel moment in om die fascinatie voor dat organisme echt tastbaar te maken. Dat ligt niet alleen aan de drammerige infantilisering van de kijker waardoor de film de allures aanneemt van een verplichte schoolreis met slecht gezelschap. Erbarmelijker om aan te zien is het totaal inspiratieloze filmwerk: de hyperclose-ups van denappeltjes, de talloze gemakkelijke dronebeelden en de shots van de boosaardige velmachines die als reusachtige robotdemonen een spoor van vernieling achterlaten in het boos (“auwtch!” zegt de boom dan, volgens onze boomgids).
Het meest aanstootgevend is evenwel de openlijke productplacement van Wohllebens besteseller. Tijdens iedere lezing, tijdens iedere presentatie, in de titelscène en in de aftiteling zelfs in 40 talen: er is geen ontkomen aan de boekcover. Voor iemand die bomen wil redden, wil de groene jongen wel heel graag zijn boek aan de man brengen. De feitjes en weetjes over bomen komen zelfs telkens zo fragmentarisch aan bod, dat de advocaat van de duivel in ons weleens zou durven beweren dat de documentaire eerder dient als ’tease’, als reclamespotje voor zijn papieren werk. Hoe pijnlijk is dan ook dat in een documentaire die zich letterlijk de vraag stelt “waarom mens en boom zo slecht samengaan”, de mens alsnog met alle eer gaat lopen.
