Reis rond de wereld in tachtig downloads :: Vierde etappe: Zuid-Afrika en Namibië

Sinds Radiohead in 2007 de muziekwereld op zijn kop zette door In Rainbows op het net te gooien volgens het name your price-principe, is de hoeveelheid gratis muziek op het internet alleen maar toegenomen. Dat is zeker zo voor wie de blik naar de ruimere wereld richt. U ziet door de bomen het bos niet meer? Enola selecteert voor u twee- of driewekelijks een handvol twijgjes uit de internationale wildgroei, steeds gefocust op een land of regio. Het doel: een reis rond de wereld in tachtig downloads. Vierde etappe: Zuid-Afrika en Namibië.

Allez, ’t is te zeggen, vier downloads uit het bijzonder rijke Zuid-Afrikaanse aanbod en eentje uit het dunbevolkte buurland Namibië, vanuit het idee dat ook muziek uit kleinere, minder evidente landen een plaatsje verdient in deze lijst. Het is natuurlijk geen volledig absurde combinatie; Namibië was tot 1990 een Zuid-Afrikaanse kolonie en het Afrikaans is er nog steeds de meest begrepen taal. Cultureel spiegelt het land zich dan ook enorm aan haar grote broer. De culturele hutsepot van Zuid-Afrika zelf heeft alvast ook muzikaal tot bijzonder boeiende resultaten geleid. Wie rondstruint op Bandcamp merkt al snel dat er veel meer te vinden is dan de tribale gezangen waar Paul Simon en consorten in de jaren tachtig wild van werden. Een greep uit het kosteloze aanbod:

16. Derek Gripper

Klassieke gitaarmuziek saai? Think again. De manier waarop Derek Gripper uit Kaapstad met zijn instrument omgaat is naast technisch volledig onderlegd ook op creatief vlak van topniveau. Al verschillende platen lang probeert hij het klassieke gitaaridioom open te breken met allerhande nieuwe speeltechnieken en combinaties (door bijvoorbeeld zelf mee te neuriën, of door in duo met tabla te spelen) zonder ooit melodische en harmonische schoonheid op het spel te zetten. Dat levert een uitgebreide discografie op die schippert tussen modern klassiek, jazz en wat bij gebrek aan een betere term wereldmuziek genoemd kan worden. One Night On Earth: Music From The Strings Of Mali is misschien wel zijn meest indrukwekkende werk totnogtoe: Gripper vertaalde muziek voor de West-Afrikaanse kora (denk aan Toumani Diabaté of Ablaye Cissoko) naar de klassieke gitaar, een dialoog tussen twee uiteinden van het Afrikaanse continent met een Europees instrument (van oorspronkelijk Arabisch-Indische origine!) als medium. Het resultaat is ronduit fascinerend: de tweehandige polyritmes die typisch zijn voor de koramuziek worden omgezet naar een complex gelaagd gitaaridioom zonder daarbij ooit aan te voelen als virtuoze gitaarmasturbatie. Veeleer heb je, net als bij de beste West-Afrikaanse koraspelers, het gevoel dat Gripper je zachtjes transporteert naar andere werelden.

17. Oddigtl

Wedden dat u niet eens de hoofdstad van Namibië kent? Het is u vergeven als u niet prompt “Windhoek” uitriep, want het land is nu eenmaal een nauwelijks bekende uithoek van het Afrikaanse continent. De uitgestrekte leegte van de woestijnen die er te vinden zijn speelt daar ongetwijfeld in mee: het land is groter dan Frankrijk maar telt slechts een slordige twee miljoen inwoners. Zoals elders ter wereld biedt de elektronische beatscene wel een uitlaatklep voor loners die hun muzikale ei niet echt kwijt kunnen in de beperkte lokale muziekscene. Oddigtl is een mooi voorbeeld: zijn ovenverse ep Solarium (ook op cassette uitgebracht) biedt spacy beats die eender waar ter wereld hadden kunnen ontstaan, maar die wel kwaliteit bieden in de lijn van de wazige brouwsels van Teebs, Shlohmo en Shigeto. We zouden Windhoek nog niet meteen een hoofdstad van de instrumentale hiphop durven noemen, maar met deze beatmaker heeft de stad wel alvast een producer in huis om in het oog te houden.

18. Vampire9000

We zijn misschien alleen in die mening, maar wij vinden het bijzonder spijtig dat Foals hun opwindende mengvorm van math rock, postpunk en indieneigingen heeft laten varen op recentere platen ten voordele van een meer doordeweekse sound. Vampire9000 biedt enig soelaas: op debuut-ep Colours (2011) laat dit soloproject van Johannesburger Christian Henn een polyritmisch opzwepend geluid horen dat behoorlijk schatplichtig is aan hoe Foals klonk ten tijde van Antidotes en (in mindere mate) Total Life Forever. Al is dit niet louter een afkooksel en vallen er genoeg andere nadrukken te horen om Vampire9000 een zeker eigen smoelwerk te geven. Op de recentere Honesty ep (2013) is de balans nog iets meer richting indie doorgeslagen en verloren de gitaartjes hun scherpe randje. Ook goed spul, maar Colours weet ons nog net dat tikkeltje meer te boeien.

19. Drift Prism

Nog meer beats! Blonken de producties van Oddigtl echter uit in hun lo-fi VHS-wazigheid, dan presenteert Drift Prism – soloproject van Jason Sutherland uit Kaapstad – eerder een interpretatie van de hi-fi breedbeeldklank van pakweg Flume of Chet Faker. Zwellende synths worden in “Escape” bijvoorbeeld aan knisperende beats geplakt terwijl schuchtere vrouwelijke vocals (van ofwel Lenny-Dee Doucha of Jade Fortune) de song openbreken. “Out Of Sight” heeft zelfs bescheiden anthem-kwaliteiten met uit hun keurslijf barstende eighties synthesizers die naar de hemel rijken. Doorheen de vijf nummers van deze zelfgetitelde ep uit 2014 presenteert Drift Prism in elk geval een erg professioneel uitgevoerde interpretatie van een populaire hedendaagse electronica sound. Label SMACM (“So Many Animal Calls Music”, ook Vampire9000 vond hier onderdak) biedt overigens ook de rest van haar catalogus kosteloos aan, zeker de moeite om verder in te grasduinen.

20. KOOS

We moesten het natuurlijk nog even over de Apartheid hebben. Hoewel hedendaagse bands er minder mee bezig lijken te zijn, was dat dertig jaar geleden wel wat anders. Bij deze, een brutale brok geschiedenis via de opmerkelijke conceptuele postpunk/no wave van KOOS. The Black Tape stamt uit 1986, werd oorspronkelijk uitgebracht op cassette in een bruine papieren zak, recent heruitgebracht op CD, maar ook op het net gegooid door het eclectische label Sjambok (ook hier weer, erg de moeite om verder te graven in hun catalogus, een eigenzinnige dwarsdoorsnede van de Zuid-Afrikaanse muziekgeschiedenis). Rauwe energie gekanaliseerd in korte, agressieve vignettes van songs met zulke fijne titels “Is Jy ’n Moegoe?” of “’n Bietje Dom”. De meerderheid van de songs is in het Afrikaans, met enkele songs in het Engels. Kunst en voordracht als politiek statement terwijl de muziek de agressie en urgentie van de teksten kanaliseert. KOOS ontstond tijdens de bijzonder woelige jaren tachtig in volle strijd tegen de Apartheid en hield het er na de verkiezing van Nelson Mandela plichtsbewust mee op, ervan uitgaande dat er niets meer was om tegen te strijden. In elk geval wist KOOS op bijzondere wijze die grauwe periode te vatten in een radicaal kunstzinnig statement. Een must voor liefhebbers van Einstürzende Neubauten of Laibach. Meer informatie en illustratiemateriaal over deze boeiende band alhier.

Lees ook onze vorige etappes:

Eerste etappe: Turkije

Tweede etappe: Frankrijk

Derde etappe: Brazilië

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

16 − 4 =