Reis rond de wereld in tachtig downloads :: Eerste etappe: Turkije

Sinds Radiohead in 2007 de muziekwereld op zijn kop zette door In

Rainbows op het net te gooien volgens het pay what you want-principe, is de

hoeveelheid gratis muziek op het internet alleen maar toegenomen. Dat is zeker zo voor

wie de blik naar de ruimere wereld richt. U ziet door de bomen het bos niet meer? Enola

selecteert voor u tweewekelijks een handvol twijgjes uit de internationale wildgroei,

steeds gefocust op een land of regio. Het doel: een reis rond de wereld in tachtig

downloads. Eerste etappe: Turkije.

Brug tussen Europa en Azië, land van kettingrokers en borstelige snorren, van

vettige durums en een president die zichzelf ziet als een herboren zestiende-eeuwse

sultan. De clichés over Turkije zijn huizenhoog in het Westen, wat dan weer in schril

contrast staat met het totale gebrek aan kennis van de bloeiende Turkse muziekscène.

Akkoord, de Anatolische rock is bezig aan een revival, maar dat is muziek die in lang

vervlogen tijden gemaakt werd. Ook vandaag komt er nog een hoop kwalitatieve Turkse

muziek uit, waarvan er bovendien een mooie selectie verkrijgbaar is aan een prijs die u

zelf mag bepalen. De reden voor de start van onze wereldreis in Turkije? Dit jaar staat

het land in de kijker met het Europalia-festival dat loopt vanaf vandaag tot 31 januari,

met onder meer tal van boeiende optredens in

Vooruit, AB, Handelsbeurs en andere plaatsen. Onderstaande bands treden daar

weliswaar niet op, maar zouden u toch goesting moeten doen krijgen om het

programma te gaan verkennen.

1. Hayvanlar Alemi

De eerste stop in Turkije maken we niet in metropool Istanbul, waar het onbetwiste

zwaartepunt van de Turkse muziekscène ligt, maar in de hoofdstad Ankara. Daar

timmert een kwartet spacers aan een instrumentaal oeuvre dat voortbouwt op de

erfenis van de Anatolische psychrock maar dat ook enkele nieuwe melkwegstelsels

verkent, van folk over dub, tot dingen waar zelfs wij geen touw aan weten vast te

knopen. De band heeft al behoorlijk wat boeiende releases op de teller staan, waarvan er

verschillende volledig op freemusicarchive.org

(een website die nog geregeld zal opduiken in deze reeks) staan, maar als we er eentje

moeten uitkiezen, dan toch het recente Twisted Souvenirs. Waarom? Omdat de

groep hier een hoogtepunt van samenspel en focus in composities bereikt, met vooral

uitschieters in “Karecikler Dolmadan”, “Hadron Collider Twist” en in de ruwe cover van

Mulata Astatke’s “Yekermo Sew”.

2. Stiver

Toegegeven, de muziek van deze jonge heer uit Istanbul klinkt veeleer Brits dan

Turks, maar Stiver maakt wel uitstekend geproducete dubstep die zonder schroom

naast de muziek van de pioniers kan staan. Het is dan ook vooral de muziek van die

pioniers die hier gevolgd wordt, met weinig nieuwe invalshoeken, maar wel sterke

stijloefeningen à la Burial of de vroege Skream: ijle stemmen, ambient texturen en

voortvarende 2step-beats. Stiver heeft een aantal betalende releases op bandcamp

staan; maar het toepasselijk getitelde Free Downloads (een titel naar ons hart!)

is alvast een mooie smaakmaker. Bovendien heeft dit album, in tegenstelling tot wat de

titel doet vermoeden, een coherent verhaal te vertellen, met songs die elk sterk

bijdragen aan de sfeer die Stiver uitbouwt. Het is duidelijk geen willekeurig

samengegooid hoopje b-sides, maar een doordachte collectie songs.

3. Muasır

Van alle artiesten die hier besproken worden, voelt rapper/zanger Muasır wellicht

het meest Turks aan. Niet enkel omdat hij in het Turks rapt en zingt, maar ook omdat in

de productie op de ep Pal Sokağı Çocukları hier en daar samples uit klassieke

Turkse muziek opduiken. Neem bijvoorbeeld de saz-melodie die het refrein van

“Dünden Kalan” aandrijft, de fluitsample in “Hes Mi?” of de intro die een krakerige

Turkse mannenstem verknipt tot een perfecte sfeerzetter. Qua stijl valt de hiphop van

Muasır onder te brengen in het soort muziek dat een half decennium geleden als

“backpacker” werd getypeerd: zonnige soulvolle vibes met teksten (voor zover we ze

kunnen volgen natuurlijk) die ver weg blijven van gangsterclichés. In “1 Oda 3 Pencere”

(“1 kamer 3 ramen”) haalt Muasır bijvoorbeeld herinneringen op aan een vervlogen

herfst. Liefhebbers van Blackalicious, K-Os, de vroege Lupe Fiasco of, recenter, iemand

als Watsky, kunnen hier dan ook hun hart ophalen, tenminste zolang ze openstaan voor

Turkse teksten. Music 4 Non Musicians, het label waarop deze EP werd uitgebracht,

biedt overigens een groot deel van zijn verdere catalogus gratis aan, een collectie hiphop

van allerlei slag waarin het aangenaam grasduinen is.

4. TSU!

Hakan Dedeoğlu, de man achter TSU! (tevens actief in Ricochet en OAK en sinds kort

lid van het Canadese Esmerine) maakt vaag galmende akoestische folk met traag

tokkelende gitaren die omwikkeld worden door ijle strijkers en geluidstexturen die

rijkelijk echo’s in het rond strooien. Op zijn zelfgetitelde debuut klinkt dat doorgaans

instrumentaal, maar een enkele keer worden er ook spaarzame Engelstalige vocals bij

gehaald (“Behold! The Night Calls Your Name”). Dat levert een tiental vignettes op,

akoestische schetsen die vanuit een gelijkaardig uitgangspunt toch een mooie variatie

aan de dag leggen. Zelf haalt hij invloeden aan als Six Organs Of Admittance en James

Blackshaw, en die invloed is zeker te horen, al komen er ook klanken bij aan te pas die

doen denken aan spul dat op Constellation wordt uitgebracht (die link met Esmerine is

er duidelijk niet toevallig), zoals de gruizige achtergrondgeluiden op “Across Coffee

World, Above Honda”. Bovenal zorgt de minimale aanpak die Dedeoğlu aan de dag legt

voor een eigenheid die in al zijn simplesse erg te pruimen is. Dat moeten ook Carla

Bozulich en Shahzad Ismaily gedacht hebben, want beiden werkten mee aan

respectievelijk dit debuut en ’s mans tweede plaat H.M.S. Angora.

5. Replikas

Replikas is ondertussen zowat een instituut in de Turkse alternief-experimentele

scene, met heel wat albums op de teller. De band draait zijn hand ook niet om voor een

zijproject meer of minder, zoals Alfred Hitchcocks stille film Blackmail van een

nieuwe soundtrack voorzien. Daarvan is deze plaat een liveopname uit 2013. De semi-

geïmproviseerde muziek hier doet vaak denken aan die van vroege postrockbands als

Bark Psychosis of aan de donkere ambient van figuren als Aidan Baker. Onheilspellende

maar steeds boeiende geluidsexperimentatie die schommelt tussen spanning,

experiment en nostalgie (het lieflijke pianothema in de tweede helft van “Blackmail 2”

dat zo uit een gramofoonplaat gelicht lijkt bijvoorbeeld). Weliswaar niet per se

representatief voor wat de band verder uitvreet en ongetwijfeld indrukwekkender met

de visuals erbij, maar ook zonder die ondersteuning biedt deze soundtrack een

meanderende geluidservaring om aangenaam in te verdwalen.

Het Europalia-festival loopt van 6 oktober tot 31 januari. Ook hier gaan de

muziekstijlen enorm breed, van Ottomaanse klassieke muziek tot jazz, psychedelica en

rock. Onze aanraders? Het uitstekende instrumentaal eclecticisme van Ayyuka (niet

gratis downloadbaar, wel volledig te streamen) op 21

november in Handelsbeurs en de tweede editie van het Eastern Daze Festival (28

november) in Vooruit waar de koppeling van experiment en trance centraal staan.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

4 × vijf =