Saxtrio’s, je kunt er de straten mee plaveien. Toch duurt het maar een handvol seconden voor je beseft dat er op Boneshaker iets bijzonders aan de hand is. Saxofonist Mars Williams, bassist Kent Kessler en drumbeest Paal Nilssen-Love bieden een verhaal dat even indringend als coherent is en zich een kleine drie kwartier op intimiderend hoog niveau afspeelt.
“In many ways he had succeeded in redefining what versatility means to the modern saxophone player”, schreef ene John Zorn in 1983 in de liner notes bij Eftsoons, een duoplaat van Mars Williams en een van zijn leermeesters, Hal Russell. Profetische woorden, zo blijkt, want de carrière van Williams groeide in de daarop volgende decennia uit tot een duizelingwekkend eclectisch zootje. Hij was de saxman van The Psychedelic Furs en speelde bij zowel Billy Idol als Ministry maar bleef ook actief binnen de improvisatie. Zo was hij jarenlang een sleutelfiguur binnen het NRG Ensemble, was hij lid van het oorspronkelijke Chicago Octet van Peter Brötzmann en de voorganger van Dave Rempis binnen The Vandermark 5.
Met de muzikanten uit het door Hal Russell opgerichte NRG Ensemble heeft hij nooit de banden verbroken want drummer Steve Hunt en bassist Brian Sandstrom treft hij regelmatig in Extraordinary Popular Delusions en anker Kessler duikt ook op binnen dit trio, dat wordt vervolledigd door de Noor Paal Nilssen-Love (net als Kessler lid van het Chicago Tentet in zijn laatste incarnatie). Dat belooft in eerste instantie een gespierd samenspel en dat is ook exact wat je krijgt bij “What Doesn’t Kill You…”, een vurige en dynamische brok freejazz die meteen to the point komt, met bronstig stuiterend saxwerk en een ritmesectie die de tanden laat zien, maar ook erg beweeglijk blijft, rondstuiterend met een onweerstaanbare souplesse en drive.
De lp biedt trouwens een heel mooie afwisseling op elke albumhelft want “Beauty Of Sadness” laat, nadat de opener uitgeraasd is, een andere kant van de medaille horen, met klagerig strijkwerk van Kessler en elegisch blaaswerk van Williams op sopraansax. Met een haast drone-achtige aanpak beweegt het stuk zich elegant door een wereld van melancholie waarin openheid en dosering de sleutelbegrippen zijn. Nilssen-Love bewijst er ook opnieuw zo veel meer te zijn dan een geweldenaar die alles volpropt en zorgt voor knappe percussieve ondersteuning.
Van die aarzelende dosering blijft dan weer weinig over als je het vinyl omdraait, want “Sticky Wicket”, één en al snerpend gegier in het hoge sopraansaxregister, evolueert al snel naar een nerveus geharrewar vol gekwetter en cimbalengekletter. Dit kortere stuk wordt op zijn beurt gevolgd door slotstuk “Hostilities In Progress” (perfecte bandnaam voor wie er nog naar op zoek is), een kwartier dat meteen inslaat met een muilpeer, een lange ronkende uithaal à la Gustafsson en vervolgens een staaltje knetterend samenspel laat horen dat de opener nog eens overtreft. En Williams, die zet de beuk erin, ronkt, scheurt en schettert er op los maar laat ook zijn ritmesectie schitteren.
Vernieuwend of verrassend valt Boneshaker bezwaarlijk te noemen maar voor wie daar nood aan had, bevestigt het wel nog eens dat Williams — eigenlijk een sleutelfiguur binnen de Chicago jazz en voorloper van een generatie jongere muzikanten die de voorbije jaren grote sier is beginnen maken — nog altijd kan meespelen op het hoogste niveau. Hij heeft dan ook een paar klasbakken uitgekozen om dat mee te bewijzen. Aanrader!
Het album verscheen in een vinyloplage van 500 stuks. Williams speelt op 1/3 in KC Belgie (een organisatie van KC BELGIE en Cultuurplatform Motives For Jazz). Samen met bassist Hilliard Green, rietblazer Waclaw Zimpel en drummer Klaus Kugel vormt hij het kwartet Switchback. De andere band op de affiche is het geweldige trio Ballister van Dave Rempis, Fred Lonberg-Holm en Paal Nilssen-Love. Niet te missen.
