Stefan Brijs :: Post voor Mevrouw Bromley

Sedert De Engelenmaker is het leven voor de Vlaamse schrijver Stefan Brijs ongetwijfeld niet meer hetzelfde. Hij werd opeens een Vlaamse bekendheid en uiteraard werd er sterk geanticipeerd op de opvolger. Of Post voor Mevrouw Bromley evenveel mensen zal aanspreken, is een vraag; dat het een uitstekend boek is een gegeven.

De sprong van De Engelenmaker naar het nieuwe Post voor Mevrouw Bromley is opvallend: eerstgenoemde was een boek waarin de problematiek rond klonen in een spannend verhaal werd gegoten, de meest recente focust op de Eerste Wereldoorlog en de grote gevoelens van verdriet die een dergelijk gebeurtenis met zich meebrengt. In plaats van heel erg vanuit de hedendaagse wetenschap te denken, is het nieuwe boek dus ontstaan vanuit een historisch kader. Toch, en dat is frappant, lijkt het alsof Post voor Mevrouw Bromley anno 2011 zou kunnen plaatsgrijpen. Weliswaar is alle context voltooid verleden tijd, maar de universele manier waarop Brijs het verhaal aanpakt, doet simpelweg tijdloos aan.

De roman neemt zijn aanvang in het Londen dat de oorlog niet denkt te kunnen verliezen. Er heerst optimisme alom en dat het allemaal snel voorbij zal zijn, daar lijkt iedereen het over eens. Door vervolgens zijn pijlen op Arras (Frankrijk) en Poperinge (aan het Belgische front) te richten, maakt Brijs het beeld steeds wranger. In deze loopgravenwereld tracht hoofdpersonage John een en ander te weten te komen over zijn vriend Martin, waarvan hij elk spoor bijster is. De twee hadden een gedeeld leven achter de rug, waarin Martin Bromley als dokwerker aan de kost komt, terwijl John inwoont bij hem en zijn moeder. Martin verlangt naar avontuur en wil graag strijden in de oorlog. Gretig geeft hij zich op als vrijwilliger, maar hij wordt te jong bevonden. Gaandeweg ziet ook hij echter de gruwelijkheden van de oorlog onder ogen. John is dan weer de zoon van een postbode die boeken verzamelt. Hij droomt van studeren en heeft bovenal een sterk verlangen naar vriendschap. Mevrouw Bromley vervult zowat de rol van bezorgde moeder in zijn leven. John krijgt met de oorlog te maken via zijn vader, op wiens schouders de zware taak rust om nieuws van het front aan huis te brengen. De lijst van gesneuvelden wordt alsmaar langer en men ziet de postbode hoe langer hoe minder snel komen.

Er ontwikkelt zich doorheen de lijvige roman een tweede vriendschap, tussen John en William, een zogenaamde reïncarnatie van Oscar Wilde (een flamboyante student Duits), die net als John niet naar het front wil. De perceptie van de Germaanse cultuur in het Engeland van de Eerste Wereldoorlog staat echter op een laag pitje en William wordt, onder meer door zijn studies, onder druk gezet zijn loyaliteit tegenover het vaderland te bewijzen. Uiteindelijk wordt iedereen slachtoffer van de moedwillige opoffering van onschuldige jongens, die als kanonnenvoer de oorlog werden ingejaagd.

Brijs vertelt schijnbaar zonder druk, niet aangevuurd door frustraties of verdriet. Hij heeft afstand genomen van de feiten en met ruim vijfhonderd bladzijden neemt de auteur ruimschoots de tijd om zich opnieuw persoonlijk bij de materie te betrekken. De stijl is genereus en soms bijna episch, maar zeker niet verbloemend. Brijs gaat eufemismen uit de weg en probeert de koe bij de hoorns te vatten. De meest essentiële oorlogsproblematiek wordt zo genadeloos afgestraft en de boodschap van Post voor Mevrouw Bromley laat zich niet verkeerd begrijpen. Het is echter niet alleen een pamflet, maar ook een ontroerend boek over vriendschap, over liefde en het tragische verlangen ernaar, over elkaar troosten aan het front, over de eerste verliefdheden. Post voor Mevrouw Bromley sleurt de lezer genadeloos mee in een hel van een wereld, waarin men niemand zou willen onderdompelen. Het is niet het grootste meesterwerk van 2011, maar wel een ontwapenend eerlijke en treffende parel.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

3 × een =