Er zijn weinig plekken waar hedendaagse kunst zo vanzelfsprekend lijkt samen te vallen met de omgeving als op het Ooidonk Art Festival (OAF). Geen steriele tentoonstellingszalen, geen opeenvolging van witte muren en geïsoleerde objecten, maar een langzaam ontvouwend parcours waarin kunst, natuur, erfgoed en landschap voortdurend met elkaar in gesprek gaan. Tijdens de zomer van 2026 verandert het historische domein Goed te Réables, vlak bij het majestueuze Kasteel Ooidonk in Bachte-Maria-Leerne, opnieuw in een openluchtmuseum waar ruim dertig Belgische, Nederlandse en Franse kunstenaars hun visie op mens, natuur en ruimte presenteren. Van monumentale sculpturen tot verstilde installaties: de werken gaan in dialoog met hun omgeving en nodigen uit tot een andere manier van kijken.
De kracht van Ooidonk zit precies in die traagheid. De bezoeker wordt geen consument van losse kunstwerken, maar een wandelaar die ontdekt. Een indrukwekkend sculptuur verschijnt plots tussen bomen en weilanden, een fragiel beeld krijgt een nieuwe betekenis door het veranderende licht, een installatie lijkt niet neergezet maar gegroeid uit het landschap zelf. Het festival kiest bewust voor een kunstervaring die zich niet laat reduceren tot een snelle visuele prikkel, maar uitnodigt tot kijken, reflecteren en vertragen.
Het decor van het festival is op zichzelf al een kunstwerk. Kasteel Ooidonk, gelegen in een meander van de Leie, behoort tot de meest karaktervolle kastelen van België. De oorsprong gaat terug tot een middeleeuwse versterkte burcht, maar het huidige uitzicht dateert vooral uit de renaissanceperiode. Na de verwoesting van het oorspronkelijke gebouw werd het kasteel in 1595 heropgebouwd in de zogenaamde Spaans-Vlaamse renaissancestijl, herkenbaar aan de sierlijke trapgevels, elegante torens en een architectuur waarin verdediging en verfijning samengaan. Het omringende domein versterkt die historische uitstraling. Waterpartijen, oude bomen, dreven en open landschappen creëren een omgeving waarin verleden en heden elkaar ontmoeten. Het is precies die spanning die het Ooidonk Art Festival benut: hedendaagse kunst wordt niet tegenover het erfgoed geplaatst, maar gaat ermee in dialoog. De tentoonstelling vindt plaats op het nabijgelegen domein Goed te Réables, een historische hoevesite uit de 17de eeuw waar kunstwerken zich verspreiden over gebouwen, velden en het open landschap. Daardoor ontstaat een bijzondere wisselwerking: de natuur wordt geen achtergronddecor, maar een actieve partner in de ervaring.
Het onthaal op het domein Goed te Réables is hartelijk, want niemand minder dan “The Man Who Conducts the Stars,” een in brons gegoten en goudkleurig afgewerkt, glanzend sculptuur van Jan Fabre uit 2015 – een zelfverheerlijkende metafoor van de kunstenaar – ontvangt je met open armen. In zijn rechterhand houdt de figuur in ruimtepak een fijne dirigeerstok vast en meteen is duidelijk dat de Antwerpse multidisciplinaire fantast deze vijfde OAF-editie dirigeert.
En dat is niet toevallig, want slechts enkele voetstappen verder, in enkele opgepoetste stallingen, trakteert Fabre de bezoekers op twee sculpturen waarin hij het menselijk brein combineert met de organische groeikracht van de natuur. Dat sluit nauw aan bij het opzet van het Ooidonk Art Festival 2026, dat zich grotendeels voltrekt in de weidse natuur.
Een andere opvallende naam in het parcours is Johan Creten, een internationaal gerenommeerde Belgische beeldhouwer en conceptueel slow-artkunstenaar die momenteel woont en werkt in Parijs en bekendstaat als een pionier in de heropleving van de moderne keramische sculpturen in klei of brons.
Zijn werken balanceren tussen schoonheid en vervreemding. Tijdens het OAF presenteert hij onder meer de werken “La Cathédrale,” een monumentale vrouwenfiguur opgebouwd uit een honingraatstructuur en “Le Jardin des Simples,” vijf bronzen korven waarin menselijke gezichten verschijnen. De werken verwijzen naar archaïsche vormen en menselijke samenlevingen. De associatie met de bijenkorf – een terugkerend motief in zijn oeuvre – wordt een metafoor voor collectiviteit, samenwerking, maar ook kwetsbaarheid.
Ook Koen Vanmechelen is present met een sterk symbolisch conceptueel kunstwerk met de titel “Cosmopolitan Fossil – C.C.P. 03” (2012), waarin een opgezette hybride haan van een specifieke generatie wordt gecombineerd met een gebeeldhouwde marmeren figuur. Het werk balanceert tussen natuur en cultuur, verleden en toekomst, omdat deze twee contrasterende elementen met elkaar zijn versmolten. Door deze vergankelijke biologische haan te combineren met de onvergankelijke marmeren menselijke gestalte creëert de kunstenaar hier eigenlijk een ‘fossiel’ van de moderne tijd. De haan, een centrale figuur binnen Vanmechelens oeuvre, symboliseert migratie, hybridisatie en de voortdurende vermenging van genetische en culturele lijnen.
Een andere blikvanger is het majestueuze “Couteau” van de Franse kunstenaar Philippe Perrin. Het is een gigantisch mes van liefst drie meter hoog, dat als een onverwachte ingreep in het landschap verschijnt en speelt met schaal en betekenis. In de open ruimte van OAF krijgt Couteau een bijzondere spanning. Het mes lijkt de aarde letterlijk te doorboren en wat op het eerste gezicht een eenvoudig object lijkt, wordt door zijn vergroting een bevreemdend en bijna filmisch beeld. Het werk stelt vragen over macht, agressie en de manier waarop menselijke objecten onze omgeving beïnvloeden. Het nodigt tevens de toeschouwer uit om na te denken over geweld in popcultuur, misdaadverhalen en film.
Bijzonder intrigerend is ook het werk van Stief DeSmet, die vaak speelt met de grens tussen cultuur en natuur. Bij het grote publiek is hij onder meer bekend van het reusachtige en voor toeristen makkelijk herkenbare “Monument for a Wullok,” dat sinds Beaufort 2018 op de westelijke strekdam in Oostende prijkt. Zijn creaties lijken levende organismen die zich langzaam aanpassen aan hun omgeving.cIn de open vlakte van het OAF sta je als bezoeker plots oog in oog met zijn “Cervus Vitalis,” een indrukwekkend, levensgroot bronzen beeldhouwwerk van een edelhert waarvan het lichaam openbreekt en verder groeit in de vorm van takken. Het toont de onstuitbare kracht van de natuur: het dier is een vruchtbare bodem waaruit nieuw leven ontstaat. DeSmet liet zich voor dit beeld inspireren door de typische, strakke kitschherten in Vlaamse voortuinen. Met zijn gefragmenteerde beeld protesteert hij tevens tegen het strak ontwerpen en ‘temmen’ van de natuur en parken. Door de weerspiegeling op de gepolijste delen en het gebruik van bladgoud versmelt het werk met het omliggende landschap en het veranderende daglicht. Zo ontstaat een sculptuur die niet alleen in de natuur staat, maar er onlosmakelijk deel van uitmaakt.
Ook in de binnenruimten slaagt het OAF erin om zijn bezoekers regelmatig te verrassen en te verbazen. Zo vind je – geëtaleerd op een groot functioneel wit vlak – drie “Peace Nuts” van de in Antwerpen geboren, maar in Gent wonende en werkende Kasper De Vos, die bekendstaat voor zijn grootschalige installaties die gekenmerkt worden door een speelse invalshoek, materiële associaties en humor. Met deze “Peace Nuts” vergroot hij een van de meest alledaagse vormen uit de natuur tot monumentale proporties. De reeks bestaat uit houten eikels, vervaardigd uit boomstammen van verschillende houtsoorten waaronder eik, es, kers, linde en populier. De stammen werden verzameld tijdens reizen, wandelingen en residenties, waarna ze met grote ambachtelijke precisie werden omgevormd tot sculpturen. Scheuren, nerven en andere eigenschappen van het hout blijven zichtbaar en benadrukken de oorsprong van het materiaal. Het werk vertrekt vanuit een opvallende formele overeenkomst tussen de eikel en de bom. Beide delen een verrassend gelijkaardig silhouet, terwijl ze symbool staan voor tegengestelde krachten. De eikel draagt het potentieel van nieuw leven en toekomstige groei in zich. De bom verwijst naar vernietiging en het abrupt beëindigen van datzelfde potentieel. De objecten verwijzen naar creatie en destructie, hoop en dreiging. Door de eikel op monumentale schaal uit te voeren, krijgt een alledaags natuurfenomeen de kracht van een universeel symbool.
Daarnaast krijgen de bezoekers werk te zien van onder meer de volgende kunstenaars: Johan De Wit, Dirk Braeckman, Wim Delvoye, Nick Ervinck, Kris Martin, Peter Rogiers, Herman de vries en Eugène Dodeigne. Die brede selectie zorgt voor een boeiende confrontatie tussen verschillende generaties en artistieke benaderingen: van conceptuele kunst tot sculptuur, van fotografie tot installatie.
Met deze opstelling sluit Ooidonk aan bij een bredere tendens binnen de hedendaagse kunst waarbij de klassieke tentoonstellingsruimte steeds vaker wordt verlaten. Kunstenaars zoeken opnieuw de dialoog met de natuur, niet als romantisch toevluchtsoord, maar als plaats van reflectie over actuele thema’s zoals klimaat, ecologie en menselijke verantwoordelijkheid. Het Ooidonk Art Festival bewijst dat hedendaagse kunst niet altijd luid of spectaculair hoeft te zijn. Soms volstaat een wandeling door een eeuwenoud landschap waarin een beeld plots opduikt tussen bomen en gras. Net daar ontstaat de magie: op het moment waarop kunst en omgeving elkaar even lijken te versterken. In Ooidonk lijkt het wel alsof hedendaagse kunst het landschap wakker kust.
Ooidonk Art Festival (OAF) 2026 loopt nog tot 30 augustus 2026.
Ooidonk Art Festival (OAF) 2026, Goed te Réables, Ooidonkdreef 5, 9800 Deinze. Van donderdag tot zondag van 14 tot 19 uur. Meer info via de website van OAF.
