Schilderijen en zo :: M HKA, Antwerpen

Schilderijen en zo. Met deze eenvoudige maar catchy titel wordt de expo rond de Amerikaanse kunstenaar Kerry James Marshall prachtig samengevat. Het opzet is immers de diversiteit van Marshalls kunstpraktijk tonen, waarmee zijn vaardigheid, maar ook zijn belang in de moderne kunstgeschiedenis duidelijk wordt.

De rode draad in Kerry James Marshalls werk is de Afro-Amerikaanse identiteit, die hij tegenover de blanke idealen en tradities plaatst. In de installatie Baobab Ensemble is te zien hoe Marshall de westerse kunstgeschiedenis aanpakt. Hij wil “het tekort in de beeldbank aanvullen” en dat doet hij in dit werk meer bepaald met zijn persoonlijk beeldarchief; op de grond liggen afbeeldingen van de meest bekende kunstwerken uit de geschiedenis. Te midden van dit chaotische archief staan tv-schermen met video’s van Marshall zelf. De bezoeker treedt onbewust de canon met de voeten en is betoverd door de stille, poëtische beelden op het schermpje (met overigens een aantrekkelijke retro-look).

In vele andere werken deelt Marshall een rake tik uit aan de meest conventionele en meest politieke stromingen van het moderne Amerika. Zo is Black Star een virtuele destructie van het minimalisme. Een lachende zwarte vrouw barst door een schilderij dat een onmiskenbare referentie is aan Frank Stella. In dit werk culmineren alle kritische aspecten van Marshalls werk, in combinatie met zijn gebruikelijke humor. In de trilogie Red, Green, Black formuleert hij dan weer een kritiek op de Amerikaanse ‘colorfield painting’, door de typische abstracte techniek aan te vullen met politieke statements.

Het meest geschiedkundige werk op de expo is ongetwijfeld Wake. Hierin brengt Marshall hulde aan de eerste twintig Afrikanen die als slaven naar Amerika verscheept werden in 1619. Door zijn eigen portret in deze geschiedenis te betrekken, maakt hij duidelijk dat de trauma’s van een hele bevolkingsgroep nog niet verwerkt zijn. In vele werken maakt Marshall referenties aan de geschiedenis. In Untitled (Club Scene) behandelt hij meer bepaald de geschiedenis van de zwarte muziek. Op een verjaardagsfeest hangen beelden van legendarische muzikanten, maar in de donkere hoek komt de Afro-Amerikaanse schoonmaker binnen.

Naast schilderijen en installaties maakt Marshall ook foto’s, video’s, tekeningen en strips. Het M HKA biedt een interessante en dynamische selectie uit dit aanbod. Dat is de opzet en de kracht van de tentoonstelling, maar bij momenten ook een zwakte. De kleine collages zijn zeer esthetisch, maar opvallend minder sprekend en bijgevolg minder boeiend dan de andere werken. De korte stripreeksen, getiteld Ho’s Stroll zijn dan weer uiterst vermakelijk vormgegeven. Marshall bewijst ook zijn inventiviteit door één reeks te tonen in lichtbakken, een onverwacht geslaagde wending. Prachtig om zien zijn ook de inkjet-foto’s. De beelden hebben meestal een donkere achtergrond en een blauwige schijn, wat ze een mystieke uitstraling geeft.

De prachtige architectuur van het M HKA, met haar ruime zalen en ideale lichtinval, laat de bezoeker toe de tentoonstelling volledig los van enige structuur, enkel de eigen zintuigen volgend, te doorlopen. Voor bezoekers die wat meer structuur en informatie nodig hebben, is er het sympathieke krantje dat Marshall bij de expo maakte. Hierin staan alle werken, met context en bijkomende uitleg. Ook in het Salon van M HKA, op de eerste verdieping, kan de bezoeker desgewenst terecht voor meer documentatie, waaronder enkele boeken en een gefilmd interview met de kunstenaar.

Schilderijen en zo is een absolute must-see. Het is de grootste expo ooit in Europa van het werk van Kerry James Marshall, waarin hij bewijst dat hij een van de relevantste levende Amerikaanse kunstenaars is. Zijn artistieke diversiteit maakt dat er voor elk wat wils is, en ondanks de soms zware onderwerpen loopt u straks met een glimlach het M HKA buiten, beloofd!

Schilderijen en zo loopt nog tot 02 februari 2014 in M HKA, Antwerpen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

4 × 3 =