Soms kan overschakelen naar een nieuw label behoorlijk ingrijpende gevolgen hebben voor een band. Zo gaf de overstap van John Coltrane naar het Impulse!-label begin jaren zestig hem de mogelijkheid om steeds meer te gaan experimenteren, wat uiteindelijk culmineerde in de absolute klassieker A Love Supreme. Ook het Canadese The Souljazz Orchestra maakte onlangs de overstap naar een nieuw label, en komt meteen op de proppen met een heel nieuwe sound.
Het label in casu is het Britse Strut Records (onder Berlijnse hoede van!K7) dat de laatste tijd steeds meer furore maakt met heruitgaven van klassieke afrobeat en –funk, en met haar samenwerkingsprojecten in de serie Inspiration Information. Voor dat project dook de Ethiopische jazzlegende Mulatu Astatke onlangs nog de studio in met The Heliocentrics en werkten Jimi Tenor en Tony Allen samen aan een uitstekende plaat vol afrobeat om de vingers bij af te likken. Allemaal zaken waar de muzikanten van The Souljazz Orchestra ongetwijfeld veel naar geluisterd hebben, en waar ze nu ook hun geluid in zekere zin naar gemodelleerd hebben.
Op zijn vierde plaat Rising Sun horen we een band die volwassen is geworden, en helemaal losgebroken is uit het soms nogal platte en weinig vooruitstrevende worldfunkcircuit. Het nog geen twee jaar oude Manifesto was zo een typische plaat die niet erg origineel was, maar die wel wist te overtuigen door de vlekkeloze uitvoering en de uitstekende composities. Rising Sun toont dat de band tot veel meer in staat is en laat vooral een zeer breed geluid horen met veel referentiepunten maar ook een eigen interpretatiewijze.
Zo is "Negus Negast" een compositie die door Mulatu Astatke had kunnen neergepend zijn met haar galmende vibrafoontonen, harp-arpeggio’s en dwarsfluitsolo. Toch is het nummer geen ripoff doordat drummer Philippe Lafrenière er een vette, naar triphop neigende drumbeat (en een uitstekende drumsolo) onder zet. Portishead meets Mulatu Astake, misschien wel een idee voor een volgende Inspiration Information? Het openingsduo "Awakening" en "Agbara" laat de band meteen van zijn beste kant horen. "Awakening" is een sfeervolle, meditatieve intro met vibrafoon en ingetogen blazers, terwijl "Agbara" meteen daarna de feestvreugde verkondigt met een aanstekelijk marimbathema, woordloze chants en swingende blazers.
Ook in de andere nummers zijn de voorbeelden van de band gemakkelijk aan te wijzen. The Souljazz Orchestra lijkt zich vooral te willen inschrijven in het soort van jazz dat in de jaren zeventig buiten de fusion om werd gemaakt. Door af te sluiten met een uitstekende cover van Pharaoh Sanders’ "Rejoice" leggen ze er dat zelfs nog eens dubbeldik op. Sommigen zullen dat afdoen als niet meer dan imitatie en een gebrek originaliteit, maar dat gaat voorbij aan het feit dat wat de band hier presteert, simpelweg van topniveau is.
Daarenboven denkt de band ook erg breed, en durven ze al eens zaken doen die minder in de lijn van de verwachtingen liggen. Zo is "Lotus Flower" een soort van mix tussen St. Germain en Chick Corea, wat bijna in lounge uitmondt, maar nog net aan de goede kant van de grens tussen smaakvol en kitsch balanceert. "Mamaya" is dan weer een nummer dat een link legt met het verleden van The Souljazz Orchestra, met haar sterke afrobeatneigingen.
De muziek op Rising Sun is dus in grote mate een amalgaam van allerlei (jazz)stijlen die The Souljazz Orchestra allemaal bijzonder goed beheerst, en tot een uiterst toegankelijk geheel heeft gesmeed. Wat het album vooral toont, is hoe sterk deze band wel niet gegroeid is sinds het al zeer goede Manifesto. Dat belooft voor een volgende plaat.
