William Basinski :: Shortwavemusic

New York City zorgt voor haar excentrieke kinderen. Na zo’n
slordige vijfentwintig jaar heeft William Basinski een aardig
oeuvre bijeengescharreld, hetgeen hij ook nog eens zelf verspreidt.
Meer nog: Basinski is er al enkele malen in geslaagd de
onverschillige critici te wekken en een goed rapport te krijgen.
Enkele jaren geleden deed de Amerikaan heus wat stof opwaaien met
zijn vierdelige ‘Disintegration Loops’, een titel die het procédé
meteen duidelijk maakte. Basinski had enkele tapes met eigen
opnames teruggevonden, en deze bleken in zeer slechte staat te
zijn. Deze tapes vormden de basis van een verrassend conceptalbum
dat waarschijnlijk de geschiedenis in zal gaan als een klassieker
in de minimalistische tape music.

Dhr. Basinski is uiteraard ook een discipel van de groten uit het
Amerikaanse minimalisme, en dan hebben we het vooral over Steve
Reich en zijn technieken. Het recentere werk wordt vooral
gekenmerkt door het hergebruiken van eigen archiefmateriaal; de man
lijkt wel een eindeloze collectie simplistische vignetjes te
bezitten, waarmee hij steeds nieuwe, uitgestrekte
ambient-composities schept. Daarnaast komen er ook composities uit
het archiefmateriaal zelf, zoals de twee stukken muziek op basis
van radiogolven die tot nu toe zijn uitgebracht. ‘The River’ was
Basinski’s grootste succes met dit concept, maar reeds in 1997
verscheen ‘Shortwavemusic’ bij het Duitse Noton (nu Raster-Noton) in beperkte
oplage. Na tien jaar (en bijna dertig jaar na de oorspronkelijke
release) mag ‘Shortwavemusic’ dan eindelijk op cd
verschijnen.

Het is wat gissen naar enkele terugkerende fenomenen op deze plaat.
Ten eerste denken we op ‘Shortwavemusic’ meer eigen composities van
Basinski te ontdekken, terwijl ‘The River’ hoofdzakelijk bestaat
uit found sound. Die zijn er op ‘Shortwavemusic’ uiteraard
ook, maar de strijkers en blazers die in de typische, eindeloze
mist gedompeld worden, vertonen meer eigenschappen van de tape
music waarmee Basinski ons de laatste jaren wist te bekoren.

De meeste composities worden hoofdzakelijk in het linkerkanaal
gehandhaafd, al is het effect hier niet zo extreem als men zou
vermoeden. Basinski gebruikt hier een soort
‘left-of-center’-techniek, waarbij hij door het subtiele
mengen van kanalen het geluid ietwat verplaatst. Enkel ‘Evening
Scars’ weet niet goed of het nu echt het rechterkanaal wil
benadelen, wat soms tot enkele seconden stereogeluid leidt. Ook
wanneer de composities na lange tijd mogen wegebben, wordt de left
speaker steevast als ‘uitweg’ gebruikt. Zo krijg je een steeds
wederkerend patroon: elke track komt traag maar zeker een stoffige
ruimte binnengevlogen, bekijkt zichzelf in de spiegel, tracht in
het gezicht van zijn reflectie te rochelen en verdwijnt daarna op
hetzelfde, trage tempo waarmee het ons kwam vervoegen.

Verder is het ook interessant om ons even toe te spitsen op de
relatie tussen de ‘found sound’ (de ruis eigen aan
kortegolfsignalen) en de muzikale samples in de compositie. Vooral
bij ‘On a Frontier of Wires’ vinden we een leuke touch terug. Dit
monster van wel 24 minuten vindt zijn ‘muzikale evolutie’ niet in
de ‘loop’ die ergens tussen jazz en Afro-Cubaanse invloeden zweeft,
maar wel bij de waardeloze ruis. Het noise-element bevindt zich in
een bijna constante staat van beweging, waarbij heel wat
karakteristieke geluiden uit deze hoge frequenties te horen zijn.
Aangezien Basinski deze structuur combineert met zijn beperkte
reflectietechniek, krijgen we een erg opmerkelijke compositie te
horen, die ondanks zijn lengte nooit gaat vervelen.

‘Shortwavemusic’ is bovenal een intrigerend experiment, vervaardigd
door een componist die wel vaker met briljante ideeën op de proppen
komt. Het is echter niet het meest indrukwekkende resultaat van
Basinski’s fascinaties; daarvoor is ‘The River’ te ambitieus (om
maar te zwijgen van de speelduur). Deze plaat biedt wel enkele
kortere studies binnen het minimalisme, gebruik makend van
radiogolven en hopen reverb. Dit is dan ook een waardige
wedergeboorte voor een ruwe diamant uit de oude doos.

‘Cobalt Pools’ uit ‘Shortwavemusic’ is te beluisteren op Basinski’s
MySpace-pagina:
http://www.myspace.com/williambasinski

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

achttien − veertien =