Stina Nordenstam :: The World Is Saved

"The world is saved": het klinkt onverwacht optimistisch uit de mond van de koningin der antisongs. Na een stilte van drie jaar komt vanuit Scandinavië haar nieuwe, zesde plaat aangewaaid en wij konden met moeite een oprechte “wauw” onderdrukken. Had u minder verwacht misschien?

Vleesgeworden nachtmerrie voor muziekjournalisten, heeft Nordenstam zich de reputatie aangemeten van een schuw, bijna wereldvreemd mysterie. De grote muziekindustrie wilde ze nog het liefst mijden, misschien een restant van toen ze in haar jeugd lid was van de Communistische jongeren. De muziek moest voor zichzelf spreken, zonder dat daar veel vijven en zessen aan te pas kwamen. “For so long Stina Nordenstam appeared to be running away, like escaping itself became the destination”; luidt dan ook de eerste regel van de biografie op haar webstek.

Met haar Forrest Gump-allure mobiliseerde ze voor haar vroeger werk internationale muzikanten, met als enige constante haar eigen stem. Voor The World Is Saved ligt dat anders: voor het eerst nam ze een cd op in haar thuishaven Zweden, met 14 van de beste muzikanten van eigen bodem en hulp van onder andere Herman Düne. De instrumentatie werd serieus uitgebreid, in tegenstelling tot het minimalistische dat ze daarvoor liever hanteerde als basis voor boeiende stem- en klankexperimenten. Noem het muziek of antimuziek; Nordenstam valt in elk geval met geen ander te vergelijken. Haar intieme, melancholische songs doen vaak een tikkeltje claustrofobisch aan, en mede door haar hoge, ijle stem is dit geen muziek die je achterover leunend in je zetel even over de achtergrond laat ruisen.

Met haar splinternieuw miniorkest liep ze het risico dat het intieme aangetast zou worden, maar dat deed het niet. Integendeel; de wending heeft geresulteerd in een toegankelijker, opener geluid, mét de immer herkenbare stempel: elke vezel is doordrongen van fragiliteit, desolaatheid, pijn en gebrokenheid. Ook haar affiniteit met de schuwe zonderling die ze bezingt, de verstotene die de maatschappij van op afstand waarneemt en daar in stilte wijze aantekeningen bij maakt, is niet geweken. Deze keer wordt het echter allemaal wat warmer ingekleurd, met zelfs hier en daar een vrolijke noot.

De cd wordt krachtig ingezet met een huppelende pianopartij in “Get On With Your Life”; die op z’n Stina’s een ambigue nasmaak krijgt wanneer je daar de van hartenpijn doordrenkte tekst naast legt: “’Till the battery dies / get on with your life” klinkt als een moedeloze verzuchting, de verpakking echter kan tellen als pleister op de wonde. Vervlogen liefde en eenzaamheid; ook in “Winter Killing” zijn het niet de meest opbeurende woorden die door de speakers druisen. “We’re all lying in the gutter” vertelde een wijze man eertijds; Nordenstam echter brengt die inhoud zo overtuigend dat zelfs de grootste optimist even tussen de oren zou moeten krabben. In “On Falling” blaast ze de quote nieuw leven in met een zwoele sax, een simpele beat en de vertrouwde hese stem.

Vooral “I’m staring out the world” klinkt fragiel zoals we dat gewoon waren van de oudere Nordenstamsongs. IJl en broos vangt het nummer aan, even later wordt daar een glimp theatraliteit aan toegevoegd door een gonzend strijkercombo dat in de diepte rommelt.

Hoewel Nordenstam over heel de lijn consequent haar thematiek volhoudt, is elk nummer op z’n eigen manier een volharmonisch pareltje met vinnige weerhaakjes. Zo wordt “Butterfly” — ook één van onze favorieten — ondersteund door een gemaakt potsierlijke instrumentatie die harmonieus vervloeit met tokkelende gitaren, een piano, blazers en een handvol brommende mannenstemmen.

The World Is Saved kan beschouwd worden als het beste dat Nordenstam tot nu toe gemaakt heeft. De mysterieuze zuchtsongs verteer je best op je eentje, in een hoekje van de kamer en met een stel dikke sokken aan. Vrolijker zal je er wellicht niet van worden, maar — geloof het of niet — de kans is groot dat je wereld er een ietsje beter van wordt; zij het op die vreemde, typische Nordenstam-manier. En dat is toch al heel wat?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

3 × een =