Soms kan je als luisteraar door de intensiteit van een vertolking toch meevoelen met iemand die je eigenlijk vreemd is. Of zo lijkt het toch. We denken altijd dat we een artiest kennen door zijn of haar werk, in die mate dat we vertolkte gevoelens niet zomaar horen, maar meebeleven. We trekken er ons aan op: dit is het dus, het Leven.
Searows is zo’n artiest die je tijdens het luisteren op z’n minst de illusie geeft dat je huilend in elkaars armen ligt. Hartsvrienden voor de duur van een song, een plaat. Zoals onbekenden voor een nacht de belangrijkste personen ter wereld kunnen zijn in die enkele uren samen. De persoon die zich niet tot nauwelijks verschuilt achter Searows is Alec Duckart. Duckart komt uit Portland. Natuurlijk komt Duckart, een transseksuele singer-songwriter die de trieste kanten van het leven bezingt, uit Portland. Het is de meest regenachtige maar ook progressieve stad van de V.S., waar de geest van Elliott Smith nog ronddoolt. Hij werd de voorbije jaren omarmd door Duyster en Ethel Cain en verkocht ruim op voorhand de Rotonde van de Botanique uit. Het is ook niet zo heel moeilijk te horen waar dat bescheiden succes vandaan komt. Nu het al een tijdje stil is rond Phoebe Bridgers en Alex G aan kinderen begonnen is, vult Duckart met zijn unieke stem dat gat op voor de sad boys/girls van zijn generatie op zoek naar een troostende muzikale schouder. Want zo klinkt Searows: als die vriend of gewoon halve onbekende die je mee op sleeptouw neemt voor een nachtelijke wandeling langs het water als het even niet mee wil, om daarna in de kroeg te eindigen.
Debuut Guard Dog uit 2022 was nog zelf opgenomen. Een aarzelend begin met veel schaamrood op de wangen. De EP’s End Of The World en flush waren stevige stappen vooruit. Er was een voller geluid, een visie. En vooral: een Stem. Echte opvolger Death in the Business of Whaling werd geproducete door Trevor Spencer, die eerder werkte met Fleet Foxes, Father John Misty en Beach House, in Seattle. En dat hoor je in de sprankelende arpeggio’s en arrangementen, drums die mee het geluid bepalen. Death in the Business of Whaling heeft een karakter, een persoonlijkheid. Dit tweede album bouwt daarmee verder op de eerdere EP’s.
“Belly of the Whale” doet wat een opener moet doen. Het zegt: “Zet je, hier ben je welkom”. “Kill What You Eat” is daarna wel heel kalm en een beetje te Bridgers om een eigen karakter te hebben, al belooft de urgentere outro wel meer. Die belofte wordt ook ingelost vanaf single “Photograph of a Cyclone” dat het geluid helemaal opentrekt. De banjo geeft het nummer een Iron & Wine-sfeertje, maar dan grilliger en met meer op het spel. Zoals bij Alex G tien jaar geleden, moeten hier monsters bevochten worden, angsten bedwongen en bezongen. “I convince myself to need you”, hoor je iemand worstelen met het bestaan zoals dat alleen kan als je jong bent. “Hunter” gaat op de rem staan om een mooi klanktapijt te leggen – zwart met gele randen.
In de tweede helft bloeit Death in the Business of Whaling helemaal open, met dank aan een aantal topsongs die eerder al als singles de luide wereld in geduwd waren. “Dirt” staat in de beste Elliott Smith-traditie. Er wordt vanaf de zijlijn naar het gewoel gestaard, kap over het hoofd en de ogen naar de schoenen gericht. In een refrein als “’Til the ground pulls you down/ To the dirt, I knew we’d always come back to/ Oh, and how do I feed you?/ And will you keep this up ’til somethin’ completes you?” hoor je het verlangen om een compleet en authentiek mens te zijn. Je kan in de tekst de illusie ontwaren dat je als persoon ooit ‘af’ zal zijn, terwijl het leven voortraast richting overal en nergens; dat er zich in alle chaos uiteindelijk toch een pad zal slijten dat op z’n minst een beetje zichtbaar is. Duckart schrikt er dus niet voor terug zijn existentialistisch beslommeringen te delen met jou als luisteraar. En dan is er plots die prachtige mondharmonica, een instrument waar wij meestal nogal wantrouwig tegenover staan – ja Bruce Springsteen, wij kijken naar jouw keurig gestileerde imago – maar die hier warmte blaast in de wanhoop.
“In Violet” en “Dearly Missed” zijn vanaf de eerste luisterbeurt al meteen vrienden voor het leven. Je zou ze bijna het liefst voor jezelf houden om enkel op heel specifieke momenten terug boven te halen. “In Violet” plingplongt eerst met mooie lofi bliepjes en daarna heeft Duckart nooit schoner maar wanhopig gezongen dan hier. Een hele levensfase zit vervat in “I loved you wrong in the sinking sun”. Ongedurig, verwarrend, pijnlijk, maar tegelijk zo schoon als de liefde die één avond duurt. Je wilt hem bijna toefluisteren het gevoel te koesteren zolang het duurt. Maar je durft niet, omdat “Dearly Missed” zoveel harder uithaalt: “You know me/ Well, you think that you do”. Het klinkt giftig, gevaarlijk en randje pathetisch. Het regent en er wordt niet gekust. Tot de song gas terugneemt, een hoofdpersonage stomweg van de brug rijdt en nooit gevonden wordt. Plots gaat dit over Schuld en Boete, met hoofdletters. “I really need you to help yourself”, klinkt het tegen het einde al lang niet meer vrijblijvend. “Junie” is tussenin gelukkig een schone trage, het soort oneindig weifelen dat Searows zo goed muzikaal weet te vertalen. De outro is oude tranen huilen, grote emoties in kleine gebaren. “It’s believing you’ll wake me if I’m falling asleep”. Wat doen we hier godbetert eigenlijk, geeft Duckart nog mee.
Afluister “Geese” legt alles weer neer, het voelt als een einde van zoveel meer dan enkel deze plaat. Is Death in the Business of Whaling een perfecte plaat? Absoluut niet. Daarvoor leunt Searows toch te veel op sterke singles om het geheel aan elkaar te plakken en je aandacht er echt bij te houden. Maar die perfectie, die komt er nog wel. Deze songs zijn juist zo schoon omdat ze zo zoekend zijn, zo onbeschaamd existentieel, liefdevol verward. Zo serieus in hun vragen en zo vurig in hun zoektocht naar het antwoord. Ze zijn nietig in de volledigheid van een mensenleven en tegelijk van levensbelang. Al is het maar als herinnering aan hoe het ooit was, toen we nog dachten dat alles anders ging lopen.
Duckart “trapt naar de zon en weet niet hoe te leven”. Laat hem nog maar even trappen.
Searows speelt op donderdag 26 maart in een uitverkochte Rotonde van de Botanique in Brussel.
