Met zijn dikke truien, boshutten en knusse atmosfeer voelt het coming-of-agedrama
Dreams aan als de perfecte film om te ontdekken op een koude en druilerige
herfstavond. Het derde deel van ‘The Oslo Trilogy’ van de Noorse regisseur Dag
Johan Haugerud, dat in Berlijn de Gouden Beer in ontvangst mocht nemen,
reflecteert over die eerste grote verliefdheid die je zomaar ineens overvalt. Een
emotie die als tiener zo allesomvattend kan aanvoelen dat ze je hoofd, hart en
welbevinden overneemt, maar die ook even snel weer gaat liggen en je iets of wat
verstomd achterlaat.
Wanneer de zeventienjarige Johanne haar nieuwe lerares Johanna ontmoet, wordt
ze plotsklaps overweldigd door een verlangen om koste wat kost dicht bij haar te zijn.
Voor het eerst in haar leven koestert ze seksuele gevoelens ten opzichte van een
andere persoon. Geen blijf wetend met die gevoelens en in een poging om de intensiteit van de verlangens niet te vergeten, schrijft ze alles op in haar dagboek. Een paar maanden later, wanneer de infatuatie is gaan liggen en haar hart zowel gebroken als terug gelijmd is, toont ze haar schrijfsels aan haar grootmoeder, een gepubliceerde poëet. Onder de indruk van de wijze waarop haar kleindochter de verliefdheid en ontwakende seksualiteit beschrijft, spoort ze haar aan om haar herinneringen niet alleen te delen met haar moeder, maar ook te publiceren als
roman. En het is wanneer de dromen niet langer alleen aan Johanne toebehoren,
dat de impact van haar gevoelens onverwacht veel groter uitvalt.
‘Warm, maar onaangenaam op de huid’, zo beschrijft Johanne het dragen van een
wollen trui. Die analyse gaat ook perfect op voor de film zelf. De verliefdheid van
Johanne en de manier waarop ze die onder woorden brengt, is erg herkenbaar.
Maar tegelijk schuurt alles een beetje, zeker de seksuele delen, omdat Johanne een
minderjarige blijft die een crush heeft op haar volwassen leerkracht. Het drama
brengt het verhaal dan ook niet als iets romantisch, maar doet – zowel de kijker als
de personages – wel hunkeren naar affectie en geborgenheid. Doordat Johannes
verliefdheid door verschillende mensen ontleed en beleefd wordt, wordt de magie
initieel versterkt om daarna ineens te verdwijnen. Zeker het perspectief van
leerkracht Johanna toont ons dat wat we voelen en meemaken altijd iets individueels
blijft en dat je nooit kan weten wat er exact in het hoofd van een ander omgaat. Ook
visueel speelt Dag Johan Haugerud met die omslag door het appartement van
Johanna, dat gedurende de obsessie baadde in een rode gloed, ineens veel sterieler
voor te stellen. Het is daarom enigszins jammer dat het drama, mede door de voice-
over van Johanne, zo beladen is met tekst, waardoor er met momenten weinig tijd
overblijft om ook de poëzie van de beelden te beleven.
Maar met zijn sterke vertolkingen en treffende dialogen slaagt Dreams erin om je als
kijker zodanig mee te slepen in die onbeantwoorde verliefdheid dat je, zonder het te
beseffen, bijna smacht naar bevestiging en pas te laat opmerkt dat wat je verlangt
moreel niet helemaal juist is.
