PUKKELPOP 2016 :: Kronkelen als de rook van een uitgeblazen kaars

Dag Twee

Na de flauwe eerste dag, belichaamd door de belabberde doortocht van Rihanna, twijfelde team enola even om naar de wei terug te keren. Bloed kruipt echter nog steeds waar het niet gaan kan, dus staan we opnieuw paraat. Dag twee zit bomvol bassen en beats in alle vormen en kleuren; tijd om (jp) met applaus naar huis te sturen en (mba) van de bank te halen. Uiteraard ook nog steeds op post: onze vlagdrager (mvs), al 35 jaar — of zijn het er inmiddels 45? — met geen stokken van de Vlaamse festivalweides weg te krijgen.

We genieten even van de heerlijke middagzon om dan de Castello in te duiken, waar Rihanna net aan haar aftershow begonnen is. Bij nader inzien is het Justine Bourgeus, de violiste van School Is Cool, die sinds kort solo de R&B-toer opgaat. Als Tsar B deelt de jonge Gentse ook haar publiek met RiRi; we tellen vooraan opvallend veel jonge meisjes (we gingen de term bakvissen deze editie niet gebruiken, dus houden we woord). De diepe bassen van opener “Myth” doen de Castello meteen daveren, en de combinatie met de Oosterse motiefjes die ze uit haar viool haalt, werkt wel.

Na enkele nummers wordt het duidelijk dat Bourgeus zich muzikaal op een wel erg kleine tegel bevindt. In de songs zit weinig variatie en zo is ook nieuwe single “Swim” gelijkaardig in elkaar gestoken: wéér die diepe bassen, die bezwerende zang, dat trage, slepende ritme en die verbasterde trapelementen. De formule werkt wel en is ook toepasbaar op andere nummers, getuige de prima, haast onherkenbare cover van Tokio Hotels “Monsoon”. Wat afwisseling zou de set niettemin deugd doen. Bovendien heeft Bourgeus -– eigenlijk ook maar een lief, Vlaams meisje — ook nog wat werk aan haar présence, die voorlopig nog niet helemaal samenvalt met de boosaardige, onheilspellende en verraderlijke muziek. Een aanwinst voor de Belgische urban scene is ze niettemin, en je ziet wel al waar ze heen wil. Hopelijk wordt haar de tijd en de ruimte gegund om er te geraken.

De Castello loopt leeg en raakt niet opnieuw gevuld voor Clap! Clap!. Een magere opkomst dus voor dit alter ego van de Italiaan Cristiano Crisci, zelfs al was zijn album Tayi Bebba, dat wij toen uit de eindejaarslijstjes opvisten, een van de interessantste van 2014. Crisci serveerde op dat debuut een verslavende mix van electro, footwork, Afrikaanse muziek en latin. Live blijkt het een teleurstelling. Crisci duikt achter de knoppen en laat zich bijstaan door een veejay, die voor kleurrijke beelden zorgt. Een veredelde DJ-set dus, waarbij Clap! Clap! eigen nummers afwisselt met tracks van zijn labelgenoten van Black Acre. De klemtoon ligt op het opzwepende karakter van zijn muziek, en het klinkt allemaal wat vlakker, platter en makkelijker te consumeren dan we verwacht hadden. Gemiste kans.

Door het afzeggen van de piepjonge beatsmid Mura Masa werd Jamie Woon te elfder ure opgetrommeld. Met de Britse soulzanger speelt de organisatie op safe, en dat bedoelen we positief. Hij is de ideale schoonzoon — Mura Masa wordt beleefd beterschap gewenst — die een prima liveband en dito achtergrondzangers meebrengt. Op zijn tweede, meest recente album Making Time ruilde Woon de digitale soul (denk aan James Blake) in voor de akoestische, kobaltblauwe variant, en dat heeft hem duidelijk zieltjes gekost. Jammer, want nummers als “Dedication” en “Sharpness” behoren tot de beste soulnummers van de laatste jaren. Maar daar bent u, afgaande op de lauwe respons, toch nog niet helemaal van overtuigd. Het zijn oudjes “Night Air” en “Lady Luck” die u wel tot een dansje weten te verleiden. Niet zo gek lang na slotakkoord “Thunder” pakken zich grijze onweerswolken samen boven de wei. Blijkt Woon naast ideale schoonzoon nog eens profeet ook!

En nog een vervanger. Wat die vloek gisterochtend immers was? (mvs) die wakker werd met het nieuws dat het Deense Blaue Blume had afgezegd. Maar kijk. Onze hoofdredacteur is een man van karakter, en als hij zich heeft voorgenomen om stipt om 16.20 uur aan die nieuwe Lift Stage te staan, dan is hij ook op post. En dan moet dat Amber Arcades hem maar zien te overtuigen. Doen ze uitstekend, dit Nederlandse vijftal, dat het ondertussen tot op het Britse Heavenly-label schopte, waar het in New York opgenomen debuut Fading Lines begin juni verscheen. Het zijn liedjes die twijfelen tussen twee en shoegaze. We horen het lievige van Belle & Sebastian en Camera Obscura in de zang van Annelotte de Graaf, de band rond haar kleurt uitbundig in met gitaren die zonder blozen hun lidkaart van de Slowdivefanclub in het gezicht duwen. Zo komt het dat we Nick Drakes “Which Will” nauwelijks herkennen. Setsluiter “Turning Light” doet er nog een drumcomputer bij en laat zich op een lekkere krautbeat verder drijven tot de band het nummer in een wolk van noise afknijpt. Charming? Minstens.

Minder innemend, maar ook plezant in de Club: “Can you please turn down the lights?! I’ve already been on a holiday, I don’t need a fockin’ suntan!” Hoe krijgen ze Jason Williamson toch altijd zo kwaad voor een optreden van Sleaford Mods? Zijn kompaan Andrew Robert Lindsay Fearn blijft er ijzig cool onder, triggert af en toe een nieuwe backingtrack op zijn laptop, en kijkt goedkeurend toe. Maar Williamson? Die houdt tirades als een dronken tooghanger die het “allemaal wel eens zal zeggen over die politiekers en zo”. Wolkjes speeksel vullen het luchtruim rond hem. Alles zit hem hoog. Alles. Ook de Brexit. “We like to apologise for little fucking England”, krijgen we, maar vooral “Everybody’s a fucking manager”, en een herhaald “SMASH the fucking window”. We mompelen bijna “I’ll get me coat”, maar de Brit krijgt ons langzamerhand op zijn hand. Dit is punk, authentieke woede, zelfs al is het muzikaal mager. Zou dit niet beter werken met een echte liveband? We twijfelen er zelfs aan. Toch, dit is het laatste optreden van de tour, waarna de groep zichzelf even wil herdenken. Het zou geen slecht idee zijn als Sleaford Mods na een handvol platen ietwat nieuwe ideeën zouden opdoen, zonder het goeie van vroeger overboord te gooien.

“This one’s for the best footballer in England: Kevin De Broejne!” Manchester Cityfan Noel Gallagher kan zich niet inhouden, dat moet er even uit, zo net voor “AKA What A Life”. Hij is van het opdragen overigens, deze voormalige Oasisbezieler, al mag het ook tongue-in-cheeck. “You Know We Can’t Go Back” wordt droogjes gewijd aan alle fans van zijn voormalige band: die hoop op een reünie kunt u nog steeds steken waar de zon niet schijnt.

Tussenin? Een halflege wei die langzamerhand een tikje voller stroomt — zo’n dertiger vult gelukkig altijd een stukje meer dan de zoveelste iele pubermeid — en een Gallagher die ondanks zijn oh-zo-beperkte stembereik toch degelijke versies neerzet van enkele jaren negentigklassiekers. “Champagne Supernova” wordt ingehouden gebracht, “Wonderwall” krijgt een lichtjes vertimmerde zanglijn, aangepast aan zijn bedenker. Wie heimwee heeft naar Liams sneer moet nog maar eens een plaat van Beady Eye opleggen, en huilen om zoveel gebrek aan songschrijverstalent.

En toch vloek je soms. Broerlief kon het dan niet zonder het talent van Noel, ook vandaag voel je nog maar eens hoe hard zijn songs een goeie vertolker missen. Eentje die een béétje charisma kan leggen in iets als het wat ploeterende “Ballad Of The Mighty I”. Zeker onder zo’n druilerige lucht als we ondertussen boven ons hebben hangen, kon een beetje meer bezieling geen kwaad, maar kijk, dan is er weer “Don’t Look Back In Anger”, wordt er massaal armwuivend meegebruld, en is het opnieuw een beetje 1997. Was overigens ook een straf jaar voor Pukkelpop, als we het ons goed herinneren.

Vervolgens peutert (mba) zich richting eerste rij van de Marquee, waar Róisín Murphy een uur lang het beste van zichzelf zal geven. Helemaal vooraan? Jip, want naast een muzikaal spektakel, is een optreden van deze Ierse zangeres ook een visueel schouwspel. Murphy komt op in een knalrood vestje, een baard van roze kunststofslierten, ogen op het hoofd en een berenrugzakje in de hand(schoen) waar nog een handvol attributen in steken. Later zal blijken dat dit nog de minst opvallende outfit is, zo brengt ze “Forever More” — ja, ze speelt weer Molokohits! — met een masker met drie gezichten op, en komt daar bij “Tatty Narja” zelfs nog eentje bij. Tijdens “House Of Glass” heeft ze plots een flamingo op haar hoofd. Murphy is prima bij stem, maar compleet loco, er zit duidelijk een vijs los.

Haar band functioneert wel prima: achter haar pielen ze Nite Versions-gewijs aan hun modulaire synths, drums, gitaar en bas. Ze zorgen voor een stevig en dansbaar kader waarin Murphy losgelaten wordt en zich nergens wat hoeft van aan te trekken. Róisín & Her Machine, zoals u wil. Oudere nummers worden compleet hertimmerd, zo wordt “Overpowered” begeleid door een banjo, en improviseert Murphy stukken “Sing It Back” en “Cannot Contain This” over de groove van “Exploitation”. “Ik ben een artiest die voor eeuwig wil blijven experimenteren”, kirt ze naar het einde van haar set toe. Zolang je dat doet, blijven we van je houden, Róisín. Hoogtepuntje? Hoogtepuntje!

Waar het visueel ook de moeite is, is bij The Chemical Brothers. De gigantische projecties van de broers lopen door op de zijschermen. Tijdens “Saturate” worden een hele hoop reuzenbalonnen over het publiek losgelaten en plots verschijnen zelfs twee gigantische robots op de scene. Indrukwekkend. Voor onze minderjarige lezers: The Chemical Brothers, dat zijn pioniers van de dance, uit de tijd toen de dino’s nog leefden, die de hele EDM-hype — op welk tropisch eiland zou Avicii zijn pensioencentjes liggen natellen, en iemand een idee hoeveel Deadmau5 voor dat masker zou vragen, we zoeken nog een verjaardagscadeau voor ons nichtje? — overleefd hebben. “EDM, dat is zoals de pest,” voegt (mvs) er fijntjes aan toe, “dat hebben we in de middeleeuwen ook weg gekregen.”

Geen drops dus voor deze muzikale broers, maar wel een excellent middenstuk dat hun psychedelische kant belicht. Meer bepaald in een muzikale collage van hun eigen “Swoon”, “Star Guitar”, “Setting Sun” en de zang van New Orders “Temptation”. “Elektrobank” is een Trip Down Memory Lane, met heerlijk kletterende big beats, die terugkeren in afsluiter “Block Rockin’ Beats”. Exact tien jaar geleden speelde Daft Punk hier alle concurrentie naar huis met hun piramideshow. Dat overtreffen The Chemical Brothers niet, maar wat een fijn feest was dit!

Is dat Howlin’ Pelle Almqvist die daar in zijn rooie kostuum de Shelter op stelten zet? Neen, het is de iets politiek bevlogenere Dennis Lyxzén, maar even moeten we door zijn podium-antics toch wat aan The Hives denken; er zal iets in het Zweedse drinkwater zitten. Het is een ontketend Refused, anders wel, dat Pukkelpop op zijn tweede rondje comebacktournee –- nu met nieuwe plaat onder de arm –- aandoet. De punklegende put gretig uit klassieker The Shape Of Punk To Come, met al vroeg het titelnummer, en vooral een ziedend “Rather Be Dead”. “We take care of each other”, bezweert Lyxzén in een vurige tirade tegen de behandeling van vluchtelingen, maar maakt dan weer plaats voor het betere gooi- en smijtwerk. Tempowisselingen volgen elkaar in hoog tempo op, een Slayercitaat met de glimlach even in het eigen werk gemixt. Wat een energie.

Wijdbeense gitaarsolo’s! Gierende synths! Gated drums! Schetterende saxriedels! Verbergen dat hij een voorliefde voor all things eighties heeft, doet Anthony Gonzalez niet. Het optreden van M83, zijn alter ego, grossiert in bombast, schuwt de pathos niet, maar presenteert het in onweerstaanbare verpakking. We zijn ondertussen immers ver verwijderd van de wazige nu-gaze uit de beginjaren van de band, op zijn laatste twee platen maakte de Antibaan definitief de switch naar synthpop. Het levert vandaag mooie momenten op, zoals een opwindend “Go!” en een melodieus en aanstekelijk “Bibi The Dog”. Het zal de opmaat zijn naar een krachtige finale die met doorbraakhit “Midnight City” alvast een massaal “synthlijn meebrullen”-moment heeft, al is het laatste woord aan het verleden: een ietwat kort gehouden “Lower Your Eyelids To Die With The Sun” roept nog één keer de sfeer op van toen, toen Duysteren nog heel gewoon was, en je uren kon trippen op M83-platen als Before The Dawn Heals Us of Dead Cities, Red Seas & Lost Ghosts. Vandaag is dat legendarische radioprogramma verdwenen en hebben we gedanst op M83; de verandering in de tijdsgeest kon niet duidelijker zijn, maar u hoort ons niet klagen. Dit M83 mag er ook zijn. Wij schuifelen ondertussen de nacht in, u hoort morgen van ons terug!