BEST OF: Radiohead

Geef toe: meestal zijn ze uw geld niet waard, die verzamelaars van uw favoriete groep die u in de winkel vindt. De platenfirma denkt dat enkel singles in aanmerking komen, een artiest zelf is ook al zelden goedgeplaatst om eigen werk te beoordelen. Tijd dus dat het eens aan professionals wordt overgelaten, en wie beter dan een team kenners van goddeau om maandelijks de vijftien beste tracks van een artiest te selecteren. Deze maand: het beste van Radiohead.

1. The National Anthem

Het jaar was 2000, de plaats de wei van Werchter. Afgehuurd door Radiohead dat er met zijn grote Kayamtent neerstreek om Kid A nog vóór de release live voor te stellen. De lichten doofden zonder dat we er erg in hadden en daar weerklonken die bassen. Was dit nog de pauzemuziek? Of stond daar werkelijk al Radiohead? Zo groovy? “The National Anthem” was die complete herdefiniëring van Radiohead verklankt: het is koud, verstoken van emotie, vol ritmes en compleet buitenaards. Maar we hebben gedanst.

Hoogtepunt: 2’42”. Een zwerm atonale blazers doorkruist voor het eerst Thom Yorke’s emotieloze paniek.

2. The Bends

Ontkennen dat Radiohead ooit een full-blown rockgroep is geweest, heeft geen zin. Bewijsstuk bij uitstek is “The Bends”, dat na een korte atmosferische intro met beide voeten vooruit en een killer gitaarriff in huis valt. Yorke schaamt zich nog niet voor zijn stem en haalt nog eens breed uit in het refrein. Het resultaat is een monster van een rocksong. Een klassieker al van bij de release.

Hoogtepunt: 00’12”. Die dodelijke riff barst los en Yorke slaakt het soort kreet dat bewijst dat hij al eens van Ziggy Stardust heeft gehoord.

3. Lucky

Radiohead, samengevat in één song: misschien wel de beste die ze ooit schreven. Op het eerste gehoor het soort klassieke, slepende ballad vol Weltschmerz, waar sommigen Radiohead voor haten, maar onder de hoofdtelefoon even ongrijpbaar als een onscherpe foto. “Lucky” is live steevast goed voor een collectief orgasme. Het is echter vooral ook hét bewijs dat Radiohead, drie albums ver een groep meestersongschrijvers was geworden. Een reputatie die ze vervolgens met plezier de nek omwrongen.

Hoogtepunt: 2’20”. “It’s gonna be a glorious day”: Yorke klinkt bijna euforisch, maar de treurmars gaat onverstoorbaar verder op de achtergrond.

4. All I Need

Nieuw op In Rainbows: de sexy en dreigende Radiohead. “All I Need” is de liefdesverklaring van een stalker, drijvend op een donkere, femme fatale van een baslijn. Dat niet helemaal duidelijk is of Yorke de ‘you’ de beurt van haar leven wil bezorgen dan wel zijn messen slijpt in een kamer behangen met foto’s van haar, voedt de spanning en bewijst dat hij nog weinig te leren heeft als zanger en tekstschrijver.

Hoogtepunt: 2’54”. De zorgvuldig opgebouwde spanning ontploft in een korte, ambigue finale, gestuwd door Phil Selways hi-hat.

5. Stop Whispering

Neen, Pablo Honey is niet de stinkende drol die doorgedraaide fans van de nieuwe Radiohead er van maken. Wat het wel is: de debuutplaat van een jonge gitaargroep die goed naar Pixies heeft geluisterd, en in zijn onvermogen om iets te maken dat daarop leek wél pakkende songs als deze kan schrijven. Vergeet dat “Creep” ooit bestond en probeer Pablo Honey eens op deze manier te begrijpen.

Hoogtepunt: 4’10”. De band zet het op een lopen, Yorke holt er wanhopig achter aan, en dan gaan drie gitaren vanaf een langgerekt “stop shouting” bananas. Geweldig.

6. Reckoner

Een van de songs van In Rainbows die al meer dan een decennium meeging en in al die tijd onherkenbaar getransformeerd is. Tegen In Rainbows werd het een bezwerende trip down any emotional lane waar u al eens rondgestruind hebt, gebrouwen rond de fantastische drums van Selway. Wij opteren voor de versie van de Scotch Mist-webcast, die Radiohead opnam in Radioheads Oxford Studio’s en online zwierde op Oudjaarsavond 2007. Al was het maar om Selway drumles te zien geven en om even aan te stippen dat Radiohead zich vorig decennium ook webcastgewijs wist te onderscheiden, denken we maar aan de lichtjes legendarische webcast van 18 december 2002 waar de band maskers van George W. Bush, Saddam Hoessein en (uiteraard) Tony Blair droeg. En er een laconieke cover van “Winter Wonderland” aan toevoegde.

Hoogtepunt: 0’12”. De gitaar van Yorke weeft zich rond Selway’s percussie als een nachtclubdanseres rond haar paal.

7. Pyramid Song

Restje van de Kid A-sessies en een van de meest mysterieuze songs op Amnesiac. Geschreven op piano is het op veel vlakken een buitenbeentje: Colin Greenwood speelt contrabas, de ritmesectie laat pas van zich horen na een minuut of twee en als dat gebeurt, is het met een verraderlijk, struikelend ritme dat het onderliggende ongemak enkel versterkt.

Hoogtepunt: 1’59”. Radiohead goes jazz, al is de komst van de dolfijn op 2’25” ook steeds een gebeurtenis.

8. Talk Show Host

Net als “Exit Music (For A Film)” was “Talk Show Host” te horen op de soundtrack van Baz Luhrmanns Romeo and Juliet. Het is de op muziek gezette belichaming van de overgangsfase tussen The Bends en OK Computer. Als b-kantje van “Street Spirit” was het nog meer gitaargericht, de uiteindelijke (en betere) albumversie, gemixt door Nellee Hooper, neigde meer naar triphop die vooral Portishead in die tijd op de kaart had gezet. Even uitstekende als uitdagende tekst ook: “You want me?/Fuckin’ well come and find me/I’ll be waiting/With a gun and a pack of sandwiches/And nothing.” Weinig bands die het zich kunnen permitteren dit niet op een volwaardige plaat te zetten.

Hoogtepunt: 1’49”. De zorgvuldig opgebouwde spanning wordt met fluwelen handschoenen de nek omgewrongen. Live het moment waarop Selway die spanning met twee drumstokken aan flarden ramt.

9. Street Spirit (Fade Out)

Discussies en tafelgeklop bij goddeau tijdens het samenstellen van deze best of, maar over deze song was iedereen het eens. “Street Spirit (Fade Out)” is zowat het donkerste nummer uit het repertoire van de band en sluit The Bends af in een dichte mist van onbehagen. “I can feel death can see its beady eyes”: de zeis is gescherpt en de stilte nadien was nog nooit zo kil.

Hoogtepunt: 0’08”. Een onderkoelde gitaarriff zet in en zal zich als een donkere olievlek over het nummer verspreiden.

10. There There

“Aha, Radiohead neemt de gitaar weer op” luidde het gevoel van valse en onnozele opluchting bij velen toen “There There” als voorloper van Hail To The Thief werd vooruitgestuurd. Niets was minder waar. Wat volgde, was immers een wisselvallige lappendeken van nummers waarop te vaak het experiment het haalde van de song en waarop “There There” voor de meest meeslepende minuten zorgde. Ook live was het van meet af aan steevast een hoogtepunt, met Ed O’Brien en Jonny Greenwood die met Selway de eerste minuten mee drumden. Volgens de overlevering barstte Yorke in tranen van ontroering uit toen hij de finale versie van het nummer hoorde. En weet u, ook bij ons scheelde het niet veel. Nog steeds niet.

Hoogtepunt: 4’19”. “We’re all accidents waiting to happen” mauwt Yorke nadat Greenwood en Selway een dijkbreuk in de uitstekende opbouw van de song slaan (3’57”).

11. Paranoid Android

“Paranoid Android” wordt wel eens het moderne “Bohemian Rhapsody” genoemd; de rock opera van Radiohead. Met zoveel wisselende ritmes en melodieën is het eigenlijk een plaat op zichzelf. De MTV generatie zal zich overigens ook de vreemde cartoon-videoclip nog herinneren met onder andere de politicus die zijn eigen ledematen afhakt.

Hoogtepunt: 2’09”. Een van de gitaren begint tegen te wringen en het nummer groeit plots uit tot een dreigend monster, voor het nog maar eens een andere richting inslaat.

12. Idiotèque

Allemaal goed en wel, dat gestoei met bits en blieps, maar met “Idioteque” bracht Radiohead ons pas echt aan het dansen. Wij herinneren ons nog een I Love Techno waar grootheid Carl Cox deze track erdoor ramde en de tent plots in lichterlaaie stond. Misschien niet op maat van de bedremmelde Radioheadliefhebber, maar ongetwijfeld het meest energieke alsook het meest onverbiddelijke nummer uit het repertoire.

Hoogtepunt: 01’00”. Thom Yorke vervoegt het nummer. IJskoud. Waanzin, pure waanzin.

13. How To Disappear Completely

“Sluit jezelf af van de buitenwereld als je op het podium staat en blijf in jezelf zeggen ‘I’m not here, this isn’t happening'” gaf Michael Stipe Yorke goede raad. Radiohead zat midden in de moordende (een eufemisme) OK Computer-tour, die van hen een groep maakte die geen van de leden wilde zijn. Dit nooit meer. “That there, that’s not me” zucht Yorke in de eerste lijnen van “How To Disappear Completely”. Het is dé soundtrack bij het lege gevoel dat Radiohead richting Kid A dreef en is de lichtjes ontluisterende documentaire Meeting People Is Easy samengevat in zes uw keel zachtjes dichtsnoerende minuten.

Hoogtepunt: 2’18”. Jonny Greenwood laat de strijkers binnen, die Yorke en de song over de bol aaien. Een van zijn mooiste strijkersarrangementen tot dusver is het gevolg.

14. Everything In Its Right Place (live)

Openingstrack van Kid A en voor velen eerste kennismaking met de nieuwe — weirde — Radiohead: een nauwelijks doordringbaar vlechtwerk van Thom Yorkes zangsamples met een vrij rudimentaire synthesizer eronder. Sindsdien de vaste setsluiter en meest onwaarschijnlijke fuifnummer op hun repertoire, getuige deze XL live versie van op I Might Be Wrong.

Hoogtepunt: 6’03”. De drums vallen weg en de samplers en sequencers van Thom Yorke en Jonny Greenwood blijven over op een leeg podium.

15. Videotape

We dagdromen allemaal wel eens over de dag dat we het loodje leggen en vragen ons af of het de moeite waard geweest zal zijn, of er een nalatenschap is, of er iemand zal rouwen, of er überhaupt iemand zou moeten rouwen. Wie een traan zal laten en wie dat zal vertikken. Wie welke belofte maakt en wie de zijne intrekt. Wie verder zet en wie geen andere keuze heeft. En “Videotape” is de soundtrack.

Hoogtepunt: 1’21”, het ritme dat zijn intrede maakt als een verloren gelopen hartslag.

Volgende maand stellen we de Best Of van Suede op, naar aanleiding van het optreden op 29 november in het Cirque Royale. Uw suggesties zijn welkom op info@goddeau.com. Ook voorstellen voor volgende best ofs zijn welkom op dat adres.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

14 + zeventien =