“The equations
The bills
(..)
alles wieder offen”
Het is geen toevallig gekozen tekstfragment. Na meer dan vijfentwintig jaar ligt alles opnieuw open voor Einstürzende Neubauten: het platencontract is uitgediend en de studio verkocht, dus mocht er eens geëxperimenteerd worden. “Alles Wieder Offen is een testcase”, zegt Blixa Bargeld. Voor één keer houdt de groep de regie strak in handen en betalen de leden opname, promotie en marketing zelf. “Als we hier geen geld mee verdienen is het Schluss”, voegt hij daar nog aan toe, want zelfs een kwart eeuw verder blijft het voor de groep blijkbaar moeizaam rekenen om te overleven.
Of het dan toeval is dat Einstürzende Neubauten met tien min of meer hapklare brokken songs die verre van revolutionair aanvoelen hun meest toegankelijke plaat ooit afleveren, is een vraag die niet eens erg ter zake doet. Alles Wieder Offen is immers alweer een uitstekende Neubautenplaat. Na zovele jaren beheerst de groep zijn kunstjes tot in de puntjes en hoeft hij er niet zo nodig nieuwe bij te verzinnen.
Verwacht dus niet de gebruikelijke verhalen over nieuw gebouwde instrumenten. Het blijft bij de bekende “metal tank bassdrum”, “drilled metal percussion”, kunststofbuizen of een jet turbine. “It’s the normal Neubauten instruments and they are played with expertise”, stelt Bargeld. Daar had hij nog bij mogen vertellen dat ook het klassieke instrumentarium niet wordt geschuwd. Net als op Ende Neu (1996) — waar Alles Wieder Offen nog het meest naar verwijst — zijn er her en der strijkersarrangementen te horen als in “Von Wegen” en “Susej”. In “Nagorny Karabach” sleurt de groep er een zestiende eeuws kerkorgel bij en in “Weil Weil Weil” is het Chinese instrument yangqin te horen, een snaarinstrument met hamertjes.
“De grootste misvatting over ons is dat we met al die rare instrumenten werken om iets verschrikkelijk pijnlijks en schadelijks voor de oren te maken”, vertelde Bargeld ooit aan MTV. “Wie ons ooit live zag of meer dan een keer naar een plaat van ons geluisterd heeft, weet dat er ook heel veel schoonheid en breekbaarheid zit in wat wij doen.” Op Alles Wieder Offen wordt dat nog duidelijker: Bargeld houdt zich vocaal in en zingt met een zachte redelijkheid die het militante Duits van zijn scherpe kantjes ontdoet. Waar een nummer als de titeltrack vroeger als een geluidsaanval zou worden gebracht, blijft nu een hypnotiserend dansbare deun over, “Ich Hätte Ein Wort” is ingehouden drama. Als één woord Alles Wieder Offen moet typeren is het wel: “redelijk”.
Bekender vreten is het militaristische “Weil Weil Weil”, dat ratelt over een veelheid aan percussie en loops. “Von Wegen” heeft aanvankelijk nog iets van het atmosferische van voorganger Perpetuum Mobile, maar wordt dan very Ende Neu met een diepe slanke baslijn van Alexander Hacke. De denderende ritmes van “Let’s Do It A Dada” — een speelse en erg geslaagde ode aan de kunststroming — roepen “Die Interimsliebenden” in herinnering, maar passeren zoveel gemakkelijker dankzij de beheerste zang. Alweer dansbaar.
”Let’s Do It A Dada” vat zevenentwintig jaar Einstürzende Neubauten misschien nog het beste samen: alle regels overboord en muziek maken met wat daar niet geschikt voor is (of het resultaat nu lelijk of mooi is), tegelijk buiten de platenmaatschappij om een plaat maken omdat je nu eenmaal vindt dat het daar tijd voor is en die plaat van songs voorzien omdat iedereen dat al lang niet meer van je verwacht. We duimen dat het zakelijke experiment van Einstürzende Neubauten lukt wantAlles Wieder Offen bewijst nogmaals zijn gelijk.
