Het heeft even geduurd maar folkmuziek lijkt het naargeestige reukje van nationalisme eindelijk van zich afgegooid te hebben. Muzikanten durven hun muziek opnieuw folk te noemen, al dan niet voorzien van een hip voorzetsel genre ’avant’.
De bekendste stroming is uiteraard de Amerikaanse. Daarin grijpen jonge artiesten niet alleen terug naar hun illustere voorgangers uit de jaren zeventig, die hun country, blues en folk een stevige injectie psychedelica gaven, maar ook naar overgeleverde en gecompileerde opnames van vaak vergeten muzikanten uit de jaren twintig en dertig die in hun songs een bevreemdend en heel ander Amerika naar voor brengen dat buiten de tijd en de wereld lijkt te bestaan.
Het Portugese Sangre Cavallum staat met één been stevig in de oude folktraditie. De band voert de trots op de eigen afkomst dan ook hoog in het vaandel maar incorporeert in zijn muziek zoveel avant-garde en psychedelische invloeden dat het geheel een intrigerende mix wordt. Na de — ondertussen tot collector’s item uitgegroeide — cassette Alborado Do Douro in 1997 en het echte debuut Barbara Carmina uit 2004 , is er nu het tweede / derde album Pátria Granatíca, een ode aan de goden en het "granieten vaderland".
Er kan en mag gerust gegrinnikt worden bij het neo-paganisme en druïde-achtige sfeertje dat onder meer in de foto’s naar voor komt. Naar alle waarschijnlijkheid is het zelfs een goede zaak dat het merendeel onder ons geen Portugees verstaat, want het zou alleen maar afbreuk doen aan het geheel. De combinatie van traditionele instrumenten en avant-gardistische experimenten verheffen Pátria Granatíca immers tot duizelingwekkende hoogten.
De songs laten zich dan ook niet eenduidig kennen, vaak starten ze heel traditioneel, maar incorporeren ze — al dan niet sluiks — elementen die men eerder bij de vroegere klankexperimenten van Laibach verwacht dan bij een folkgroep. Het verleent Sangre Cavallum een ongehoord cachet. De grote mate van virtuositeit en kennis van het eigen erfgoed dragen uiteraard sterk bij tot de kracht van deze groep en dit album. Als geen ander weten de Portugezen hoe ze traditionele songs moeten vertalen naar een moderne wereld.
Zo klinkt het folkloristische — de volksdans wordt nét niet ingezet – "Cællicio ao Peitio" verrassend fris en heeft de druïdensong "Luras de Breu" een bezwerend karakter dat mits het gebruik van een moderner instrumentarium op de meer experimentele albums binnen de muziekmarge kon staan. "Pedra Patria" kon zo uit Laibachs Rekapitulacijan geplukt worden, terwijl "Pátria Fecunda" dichter aansluit bij weemoedige Slavische liederen, zij het ontdaan van elk opzwepend karakter. De samenzang op "Monólogo Pétreo" gaat over in vervreemdende klanken en oraties om uiteindelijk te eindigen in opgejaagde drumslagen.
Pátria Granatíca mag inhoudelijk hier en daar dan wel op wenkbrauwgefrons onthaald worden, elke vorm van overdreven nationalisme is nu eenmaal ridicuul, of het nu vanuit een Vlaamse of Portugese achtergrond is. Maar Sangre Cavallum bewijst ook dat het mogelijk is om vanuit de eigen traditie te vertrekken en toch een relevant en intrigerend werkstuk af te leveren. Als de Vlaamse folkbeweging eindelijk van het vendelzwaaien-stigma verlost wil worden, zou ze er goed aan doen om die artiesten die uit de Vlaamse klei iets weten te creëren dat het anekdotische overstijgt, te koesteren. Sangre Cavallum bewijst nu al bijna tien jaar dat het mogelijk is.
