Frank Vander linden :: ”We moeten nu niet nostalgisch worden”

Tien jaar geleden werd rock in het Nederlands plots hip. Noordkaap kaapte goud weg in de Rock Rally en na een al lang vergeten tweede kwam Gorki met “Anja” en het Brons. Twee jaar later vervoegde voormalig Humo-journalist Frank Vander linden als De Mens de gelederen.

Vander linden blijft graag bezig als hij een interview geeft: ooit onthaalde hij een journalist terwijl hij zijn afwas wegwerkte; een ander mocht toekijken hoe hij zijn hemden streek. Ook wij worden niet gespaard van zijn zin voor pragmatiek en terwijl hij zijn avondmaal naar binnenwerkt, komt de eerste vraag over die fameuze Rock Rally van 1990 aangewaaid.

enola: Het lijkt alsof ‘rock in je moerstaal’ een beetje naar adem hapt het laatste jaar: Noordkaap is dood, Luc De Vos zingt tegenwoordig in het Engels en de Tröckener Kecks, oervaders van genres, houden het binnenkort ook voor bekeken. Is het moment voorbij?
Frank Vander linden: “Theorieën over de leefbaarheid van genres zijn altijd dubieus want je kunt iets bewijzen, maar ook het omgekeerde. Daarbij komt nog de vraag of Nederlandstalige rock een genre is. Ik vind van niet want dan is Engelstalige rock ook een genre. Zeggen dat Ozark Henry het zelfde is als Janez Detd is nochtans onzin, al spelen ze beiden Engelstalige rock.”
“Het enige wat je er over kunt zeggen is dat er altijd wel een cirkelbeweging is. Natuurlijk zal het Nederlands op lange termijn verdwijnen — is het niet ten koste van het Engels dan toch van het Arabisch, haha — maar voorlopig is er nog ruimte voor muziek in het Nederlands. Of er al dan niet een aflossing van de wacht is, moet blijken. Volgens mij zijn er een aantal groepen die daar nu mee bezig zijn, die misschien nog moeten rijpen — namen geven kan ik niet, het is gewoon een veronderstelling. Maar ook vroeger al was het aantrekkelijk voor jonge groepen om in het Engels te zingen, met in het achterhoofd de redenering dat ze zo misschien in het buitenland konden doorbreken.”
“Die gedachte is nu ook minder absurd dan vroeger want groepen als dEUS en K’s Choice hebben de weg vrijgemaakt. Ik begrijp dat je als jonge, ambitieuze groep dat voorbeeld wil volgen. Wij zijn echter jong noch ongebreideld ambitieus en de beperking heeft ook zijn voordelen: meestal spelen wij in zeer goede omstandigheden terwijl een aan de weg timmerende Engelstalige groep op tournee door Europa het meestal niet zo knus heeft. Groepen als Evil Superstars en Channel Zero zijn aan dat aanhoudende toeren, op elkaars lip leven, geld bijeenscharrelen om hotelkamers te kunnen betalen en dergelijke totaal kapot gegaan. Daarbij kosten zo’n tournees handen vol geld terwijl het voor ons nog vrij goedkoop is — zolang de benzineprijs een beetje redelijk blijft — om van thuis naar Kappelle-op-den-Bos of naar Oostende te rijden. Dat maakt dat wij ook echt met muziek kunnen bezig zijn. Het is eigenlijk een luizenleven: wij zijn vandaag thuis gebleven tot zeven uur, daarna naar het optreden vertrokken, goed onthaald in een Vlaamse huiskamer en we krijgen goed eten. Dat zijn heel goede omstandigheden om in te toeren.”

enola: Hoe komt het eigenlijk dat jullie wel in Wallonië aanslaan en andere Nederlandstalige rockgroepen als Gorki en Noordkaap of Monza niet?
Vander linden: “‘Aanslaan’ is een groot woord. Als we door de straten van Durbuy wandelen, worden we niet bestormd door duizenden uitzinnige fans. We krijgen er inderdaad wel wat airplay op Radio 21. Waarom? Ik heb er eigenlijk geen idee van. Een Franstalige radiosamensteller vertelde me dat hij ooit “Maandag” aan een collega liet horen en die pas na dertig-veertig seconden doorkreeg dat er in het Nederlands werd gezongen. Dat vind ik op de een of andere manier een mooi compliment. Vaak wordt bij De Mens altijd de nadruk gelegd op mijn teksten, ook in interviews, en ik vind dat flatterend, maar veel teksten zouden zonder de muziek errond niet werken omdat die net zo belangrijk is. Voor Franstaligen is het gemakkelijker om dat objectief te bekijken want die snappen geen fluit van de tekst. Zo zijn ze ook minder geneigd om ons in het vakje ‘Nederlandstalige rock’ in te delen. Ze horen immers dat onze invloeden veel meer Angelsaksisch zijn dan uit de lage landen en worstelen dan ook niet met de vraag: ‘Is het kleinkunst? Nederlandstalig chanson?’ Het is fijn om zo benaderd te worden.”

enola: Frank Vander Linden staat bekend als iemand die voor de woordspeling gaat. Ben je daar bewust naar op zoek?
Vander linden: Neen, want op het moment dat je het gevonden hebt, weet je nog niet of je er iets mee kunt doen. Als het echter goed is, gaat het verder dan de woordspeling. Gemakkelijk vind ik dat niet. Daarbij: meestal is het een journalist die daar iets van zegt. Ik moet daar mee lachen: zelf zetten ze immers boven hun interviews steevast een titel met een woordspeling. Dus het komt er op neer dat niemand woordspelingen mag maken behalve zij.”
“Die woordspelingen maken trouwens gewoon deel uit van de rocktraditie: Elvis zond al woordspelletjes als “I’m right, you’re left, she’s gone”, Pavement doet dat, Costello doet dat. Dus Engelstalige artiesten, grote goden, gebruiken ook woordspelingen. Maar dat is niet in onze eigen taal, dus mag het van de heren rockjournalisten. Ik heb daar in geen enkele taal een probleem mee, als in die songs maar een hart klopt. En daar probeer ik wel voor te zorgen.”

enola: Je bent ook zelf rockjournalist geweest. Zie je een evolutie, of blijft het allemaal het zelfde spelletje?
Vander linden: “Dat is moeilijk te zeggen. Eigenlijk zie ik geen evolutie. Er wordt wel meer over muziek geschreven omdat muzikanten ook meer bereikbaar zijn — ze doen tien interviews per dag. Anderzijds is die bereikbaarheid ook beperkend. Vroeger had je nog de traditie dat een Marc Didden op de koffie kon bij Frank Zappa of twee dagen met Neil Young kon doorbrengen. Dat is nu allemaal heel sterk geregeld. In mijn tijd ook al, dus vond ik dat je je niet de illusie mocht maken dat je iemand kon leren kennen tijdens een interview. Zo zijn artiesten tegelijkertijd ook minder bereikbaar geworden. Dat is misschien jammer, maar bijvoorbeeld Belgen hebben geleerd met dat minder meer te doen want voor België is er meestal maar een half uur de tijd. Als een journalist van Rolling Stone twee dagen mag optrekken met een band, merk je dat hij daarom nog geen beter artikel schrijft.”

enola: Onlangs zei iemand me dat we naar een situatie gaan waar er zo’n overaanbod aan muziek zal zijn dat elk zijn eigen favorieten zal hebben en er weinig of geen raakpunten meer zullen zijn.
Vander linden: “Dat is zeer juist, dat zie je ook op festivals. We moeten nu niet nostalgisch gaan doen, maar vroeger stonden er op de affiche van Torhout-Werchter zeven groepen en kon je twee maanden nadien op café nog zeggen dat de Talking Heads wel goed waren en je kon er een gesprek over hebben. Nu heb je Pukkelpop, waar je bijna tot een taakverdeling moet overgaan: “Ga jij naar de Dance Hall, dan ga ik Afghan Whigs meepikken op het hoofdpodium.” Er wordt nog wel over muziek gesproken, maar het gemeenschappelijke verdwijnt. Muziek wordt een collage van specialismen. Je kunt dat jammer vinden, het is zo en het heeft ook voordelen. Er is veel meer muziek bereikbaar die vroeger niet bereikbaar was. Vroeger was je reggaespecialist als je drie reggaeplaten bezat. Nu kun je, als je wilt, alleen maar naar reggae luisteren en er een full-time job aan hebben. Anderzijds merk ik toch nog dat er heel wat mensen zijn die gepassioneerd met muziek bezig zijn en daar ook echt over kunnen discussiëren. Dat vind ik tof.”

enola: Jullie live-setlist lijkt soms toch nog erg vast te hangen aan jullie derde plaat Wil je beroemd zijn?. Het zijn nog steeds “Maandag” en “En in Gent” die het moeten doen.
Vander linden: “Dat is misschien wel zo, zeker tijdens rockfestivals. Je moet de mensen op festivals niet zitten vervelen met een of ander obscuur b-kantje. Nu, dat kan er tussen zitten, maar ik denk dat een van de redenen dat wij al zolang meegaan, is dat we er niet alleen zijn voor de specialisten, maar dat iedereen die al eens een nummer van ons op de radio heeft gehoord mee kan.”
“Het erge is ook dat Wil je beroemd zijn? niet meer verkrijgbaar is. Live spelen we nu weer “Bijna” en dan blijkt dat velen denken dat het een nieuw nummer is omdat ze die plaat niet hebben. Het staat ook niet op die lelijke greatest hits die twee jaar geleden door de platenfirma is uitgebracht want het was nooit een single. Virgin Records, die de rechten bezit op die plaat, wil immers een heel magere catalogus hebben. Gorki kampt met het zelfde probleem. Van hen zijn Hij Leeft en Monstertje — wat ik nochtans hun beste plaat vind — niet meer te krijgen. Eigenlijk kan dat niet. Je moét niet komen zeuren dat er bij de beesten afge-mp3-ed wordt, als de dingen die gemaakt zijn, niet te vinden zijn in de handel.”

enola: Tot slot: is Frank Vander linden De Mens of is het een echte groep? Wat is de rol van Michel Decoster en Dirk Jans?
Vander linden: “De Mens zonder die twee kan ik mij niet voorstellen. Je kunt echter moeilijk uitleggen hoe dat werkt want mensen focussen altijd op de zanger en tekstschrijver.”

enola: Het is niet zo dat Frank Vander linden het repetitiekot binnenstapt met een afgewerkte song onder zijn arm?
Vander linden: “Zeker niet. En als hij dat doet, wordt hij weggelachen. Dat is ook het leuke. Ik ken Michel nu 32 jaar, Dirk is mijn beste vriend: wij hoeven elkaar niet te sparen. Bovendien vind ik dat wel een goed controlemechanisme om te vermijden dat je pretentieuze of gezwollen muziek gaat maken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

zeven + 14 =