Drie en een half jaar lang was Deadletter de grootste postpunkbelofte die Engeland te bieden had. Met tweede plaat Existence Is Bliss onder de arm vocht de groep in de Ancienne Belgique tegen die reputatie, tégen de moshpit. Het resultaat was een spannend concert van een groep in volle evolutie.
Het begint al voor de opkomst. Intromuziek – “The Ecstasy Of Gold” van Morricone – bijgod; dat was nieuw! Het tekent meteen voor de grotere ambities. De grote zaal van de AB – zelfs al is het ‘maar’ in boxformaat – is geen donker, goor punkhol, en zal zo ook niet behandeld worden. Hier staat een band die zijn roots niet per se wil verloochenen, maar naar een verdere horizon kijkt.
En dus banjert Zac Lawrence in “Purity I” rond als een gekooid dier. De opener van dat recentste album werkt hier beter dan op plaat; de spanning die wordt opgebouwd krijgt ook een ontlading, en dan staat de frontman alweer in het publiek; toch een half nummer gewacht. Je hoort het ook aan de synthlijn uit een doosje die “To The Brim” inluidt. Op Existence Is Bliss speelt Deadletter meer met texturen, maar je merkt ook dat ze daarbij al eens vergaten een goeie song te schrijven. Het nummer valt dood voor het iets is geworden.
De tempo’s liggen tegenwoordig lager: dat ook. Wanneer saxofonist Nathan Pigott “He, Himself, And Him” very jazzy inzet, snap je dat een man zijn Morphine-t-shirt uit de kast haalde voor dit avondje uit. Wanneer Pigott samen met Lawrence een percussiestel attaqueert, leer je ook: dit is niet langer de postpunkband-met-de-saxofoon, hier wordt flexibeler gedacht. Dat sambagekletter werkt dan ook in “Back To The Scene Of The Crime”.
Zullen we dan maar een vermoeid cliché op tafel kletsen? Welaan, dan: Existence Is Bliss is een overgangsplaat, zo eentje waar een band langs moet voor het aan de volgende échte stop toe is. Een mens is dus toch een béétje blijer wanneer Lawrence meedeelt: “we need more heat”. Je weet dan namelijk wat volgt: “More Heat”, nog steeds voor vijftig procent opgetrokken uit meebrulbare saxlijn en dertig procent meezingbaar refrein. Die laatste twintig procent is voor drummer Alfie Husband, bassist George Ullyott en gitaristen Will King en Sam Jones. Het is niet veel, maar ze doen er net zo goed mooie dingen mee.
Ook hier merk je echter dat er iets verschoven is. Lawrence dà nst, doet in zijn hemdje en nette broek zelfs wat denken aan Suedezanger Brett Anderson – al heeft die altijd wel wat meer glam aan het gat hangen. Dit is niet langer spelen voor de moshpit, wil je dus schrijven, maar in “Bygones” komt die toch langsgekolkt; een publiek doet nog altijd zijn eigen goesting. En we moeten ook niet onnozel doen: Deadletter kan een rondedans nog altijd smaken. Anders zou de parmantige poseur vooraan voor “Deus Ex Machina” niet het publiek splijten, om daar gehurkt te beginnen. De pit reikt meteen gretig richting PA.
“What The World Missed” is een echte trage die moet gecompenseerd worden door het oudere “It Flies”, waarin Lawrence van die “the omnipressent flicker of the television set”-chant een handjes-en-vingerschoreografie met de eerste rijen maakt. En uit nog diepere krochten van het groepsverleden wordt het vroege “Fit For Work” eindelijk nog eens opgediept, maar meteen ook flink verbouwd. De staccato postpunk van het origineel wordt hier ronder en melodieuzer gebracht, pesterig wordt elke moshpitreflex tegengewerkt, tot het– vooruit dan maar, maar voorzichtig hé! – toch even mag.
Waarom dat allemaal ook niet nodig is, wordt duidelijk daarna. “It Comes Creeping” is een ander beest, een trage pletwals, opgetrokken uit monolithische dreiging. Bas en drum rommelen, Lawrence poneert de titel even laag. Â Je merkt het opnieuw wanneer de groep in de bisronde doorbraakhit “Binge” inleidt met een drum-en-percussieaanloop die wel heel erg naar Talking Heads ruikt, of wanneer het afsluitende “Cheers” met alweer een trommelduel tussen Pigott en Lawrence uitbouwt tot een jam.
Dit is een nieuw Deadletter, dat schudt aan de boom, rammelt aan de hekkens van de kooi: het wil er uit. Om wat te doen is nog niet helemaal helder, maar de enige weg is in elk geval vooruit. We zijn nu al benieuwd naar die derde plaat.
