De ‘Midnight Love Digital Tour’ :: zielenzalf aan zee met Marvin Gaye


We zouden niet graag een eurocent geven aan elke zanger die deze
aardkloot ooit bevolkt heeft of nog bevolkt. Er zijn waarschijnlijk
meer mensen die zich geroepen voelen achter een microfoon plaats te
nemen en de stembanden te laten flapperen dan dat er fietsen
rondrijden in Peking (en we weten allemaal hoeveel dat er zijn!).
Graven we echter een meter dieper op zoek naar écht talent, naar de
pure zanger met de aangeboren prachtstem, dan bevinden we ons
algauw in de Kalahari, waar slechts hier en daar nog een eenzame
struik groeit – de meesten een beetje verwaaid en aangevreten, maar
dan ook niet kapot te krijgen.

Marvin Gaye was zo’n struik. Als Rolling Stone
Magazine je al eens op nummer 6 neerplant in de lijst van
‘s werelds meest gevierde zangers, dan weet je ook hoe laat het is.
De combinatie van zijn warme, zachte en toch krachtige stemgeluid,
een bereik van drie octaven, feilloos aanvoelen van de melodie en
een onvermoeibaar gebruik van stemtechnieken waarbij de gemiddelde
Idool-kandidaat zijn strottenhoofd al tussen zijn ballen voelt
slinken, maakte de man uniek. Komt daar nog bij dat Marvin zich ook
meer dan eens bewees als begaafd songwriter en producer. Kortom, we
hebben het hier niet over de eerste de beste, maar dat wist u vast
al.

Dat de superster een tijdlang op onze bodem vertoefde, wist u
misschien nog niet. Hoewel ons minuscuul landje zelf mag pronken
met vele eigen verdienstelijke muzikanten, komt een internationaal
kanon van het kaliber van Marvin Gaye hier toch niet zo vaak binnen
gewaaid. En als dat dan gebeurt, is het meestal een kwestie van
optreden, helikopter in en wegwezen. Niet zo voor Gaye: op 14
februari jongstleden was het precies 31 jaar geleden dat de
soullegende neerstreek in Oostende voor een verblijf van maar
liefst 18 maanden. Reden genoeg voor de kuststad om Marvin eens
deftig te herdenken, en bewoners en toeristen onder te dompelen in
een bubbelbad van R&B en soul.

The Prince of Motown

Marvin Pentz Gay werd geboren in 1939 in Washington D.C., als
tweede zoon van een dominee. Zijn vader was een fanatiekeling, die
predikte voor een strikte afscheiding van protestanten, ‘House of
God’ genaamd. Hij geloofde niet enkel onvoorwaardelijk in God, maar
ook in het regelmatig aftroeven van zijn kinderen als deel van de
opvoeding. Het geweld uit zijn jeugd zou Marvin voor het leven
tekenen. Tegelijk was het ook die vader, die door Marvin later ‘een
tirannieke en machtige koning’ werd genoemd, die zijn zoon op de
muzikale rails zette door hem in het kerkkoor te laten zingen –
allemaal heel braafjes. Als tiener ontdekte Marvin doo-wop
en de ruigere R&B, uiteraard streng verboden door de
papa, maar die kon niet verhinderen dat zoonlief tijdens
de tweede helft van de jaren ’50 definitief de weg van de muziek
insloeg. Marvin zong in die beginperiode bij diverse vocale
groepjes, waaronder The Moonglows, The Marquees en The Rainbows. De
bal ging echter pas echt aan het rollen toen Gaye begin jaren ’60
Motown-opperhoofd Berry Gordy tegen het compacte lijf liep, en werd
opgepikt door het legendarische label, aanvankelijk als
sessiedrummer, maar niet lang daarna ook als solo-artiest. Rond die
periode voegde Marvin de ‘e’ toe aan zijn familienaam, een
carrièrezet waar verschillende verhalen de ronde over doen, gaande
van ‘de link met homoseksualiteit verbreken’ tot ‘de link met
Marvin senior verbreken’.

Marvins intrede bij Motown bezorgde het label een stabiele
stroom aan hits (en inkomsten!), zowel solo als in duet met
verschillende vrouwelijke zangeressen. Om er maar enkele te noemen:
‘How Sweet It Is (to Be Loved by You)’, ‘It Takes Two’ (met Kim
Weston) en ‘Ain’t No Mountain High Enough’ (met Tammi Terrell) en
‘Heard It Through the Grapevine’. Onder het motto ‘het is op een
oude fiets dat je moet leren rijden’ trouwde Gaye zelfs met de zus
van Gordy, die maar liefst 18 jaar ouder was dan hijzelf. Ondanks
het succes dat Marvin het label bracht, clashte hij frequent met
zijn schoonbroer, en dan vooral over het soort muziek dat volgens
Gordy moest worden gemaakt op zijn label. Begin jaren ’70
rebelleerde Gaye openlijk tegen het lieflijke Motown-keurslijf en
produceerde hij zelf het politiek geëngageerde ‘What’s Going On’,
dik tegen de zin van Berry Gordy, die over het album zei: “It’s the
worst record I ever heard”. Dat moet de ogen uitgestoken hebben
toen het album recht omhoog schoot in de hitlijsten, daarbij alle
vorige successen van Marvin massaal overklassend. Hetzelfde
scenario herhaalde zich twee jaar later met ‘Let’s Get it On’, dat
– oh schande in het puriteinse Detroit! – niks minder dan een
ongebreidelde seksplaat was. U kunt zich het gezicht voorstellen
van Berry Gordy – en van menig godvrezend Amerikaanse burger – bij
het horen van de weinig verbloemende teksten en de suggestieve
lustgeluiden doorheen het album. Jammer voor Gordy, maar de burger
wist het gefoefel blijkbaar wel te smaken en Marvins ster
stond ondertussen te pinken aan het firmament van de wereldsterren,
sectie drie punt twee, Everlasting Glory.

Trouble Man

Succes van die aard is niet altijd een zegen voor een
zachtaardig, timide, getormenteerd karakter zoals dat van Marvin
Gaye. Zijn traumatische, gewelddadige jeugd zal er wel voor iets
tussen gezeten hebben; feit is dat de man vaak te kampen had met
depressieve periodes, die hij probeerde te verzachten door soelaas
te zoeken in – hoe origineel – allerlei verdovende middelen. Vooral
na het overlijden van soulmate Tammi Terrell, met wie hij
een heel speciale muzikale vriendschap had, zakte Gaye verder af in
cocaïneverslaving en depressie tijdens de jaren ’70, ondanks zijn
status van megaster. Ook van een seksavontuurtje meer of minder was
de man niet vies. Zijn huwelijk met Anna Gordy liep na 15 jaar op
de klippen, en ook met zijn tweede vrouw Janis Hunter bleef het
sprookje slechts enkele jaren duren. Na het megasucces van ‘What’s
Going On’, ‘Let’s Get it On’ en opvolger ‘I Want You’ geraakte dan
ook nog eens zijn carrière in het slop, en als kers op de taart zat
de Amerikaanse fiscus hem op de hielen omwille van een
belastingschuld van maar liefst vier miljoen dollar. Een tournee
doorheen Groot-Brittannië begin jaren ’80 moest hem er iets of wat
bovenop helpen, maar draaide uit op een fiasco – mokerslag na
mokerslag op een in se fragiel persoon, die dan ook tegen het eind
van 1980 volledig aan de grond zat, en zelfs een zelfmoordpoging
ondernam.

Transit Ostend

Enter Freddy Cousaert, een concertpromotor afkomstig uit
Oostende, die Marvin in zijn weinig benijdenswaardige situatie
ontmoette in Londen begin jaren ’80. Een simpele uitnodiging en
twee maanden later stond Marvin in de boeg van de maalboot
van Dover naar Oostende, terwijl de Belgische kustlijn langzaam
dichterbij kwam. Cousaert zou de geschiedenis ingaan als ‘de man
die Marvin Gaye bij zijn jerrycurls uit het afvoerputje
sleurde’. Marvins persoonlijke vriend en advocaat Curtis Shaw zei
zelfs over de man: “Freddy’s the best thing that ever happened to
Marvin”. Hij nam de superster en zijn zoontje Bubby in huis en de
eerste weken van zijn verblijf hier zorgde hij voor hem als was hij
een familielid. Marvin herleefde bij de familie Cousaert: ver weg
van het hectische circus in de States; het gevaarlijke
witte poeder vervangen door vol-au-vent met frietjes en gerust
gelaten door de onfrisse figuren die hem overal achtervolgden, vond
hij langzaam maar zeker zijn joie de
vivre terug. Deze merkwaardige ballingschap, die een
ommekeer betekende in Marvins leven, werd mooi in beeld gebracht in
Richard Oliviers documentaire ‘Transit Ostend’. Daarin zien we
onder andere hoe Marvin een pintje gaat pakken in café
Zeemansverlangen, gelegen op den Opex, één van de
meest volkse buurten van Oostende. Hier kon the
Prince of Motown, die miljoenen platen
verkocht en wereldwijd wekenlang hitsingles in alle lijsten had,
ongestoord een wedstrijdje vogelpikken met de lokale vaste
klandiezje – geen mens die al ooit van hem gehoord had.
“Are you from Paraguay?”, vroeg een lokale visser hem op een
bepaald moment. Daarom dus was Oostende de redding van Marvin
Gaye.

Midnight Love
en Sexual
Healing

De zeewind, de regen, de anonimiteit en de rust gaven Marvin na
een tijdje ook weer goesting om muziek te maken. Motown behoorde
ondertussen tot het verleden, maar hij liet zijn eigen band
overkomen voor een voorzichtig mini-tourneetje in Europa, met twee
concerten in het kursaal van Oostende als afsluiter. Hij kreeg de
smaak opnieuw te pakken en engageerde naast zijn band enkele lokale
muzikanten, waaronder de jonge gitarist Danny Bossaer, om aan een
nieuw album te werken. In een appartementje op de vierde verdieping
van Residentie Jane, op de zeedijk van Oostende, ontstonden de ruwe
beginselen van wat later zou uitgroeien tot het album ‘Midnight
Love’ – op zich geen hoogvlieger wegens te synthy en te
weinig soul, maar wél met bombshell ‘Sexual Healing’ erop.
Het sensuele ritme, de gefluisterde intro (het werk van Harvey
Fuqua, een oude vriend uit Marvins Moonglows-periode), de elementen
van zowel reggae, funk, soul en gospel: ze bleken de juiste
ingrediënten voor een monsterhit. Ook de tekst – één lange metafoor
voor het bedrijven van de liefde – toonde weer de Marvin uit de
‘Let’s Get it On’-dagen: sexy, gedurfd, met een vette knipoog. Aan
het einde van de track, terwijl de zang en de muziek al
wegfaden, zou Marvin zingen “Please don’t procrastinate/
it’s not good to masturbate”. Als welgemeende fuck
you aan het adres van de overzedige Motown-keizers kan dat
anders wel tellen. ‘Sexual Healing’ – ontstaan in het appartementje
op de Oostendse dijk en waarvan de bijhorende videoclip werd
opgenomen in het casino-kursaal van Oostende – zorgde er op z’n
eentje voor dat platenlabel CBS Gaye uit de goot opraapte en
opnieuw de hitlijsten inkatapulteerde. De Grammy in 1982 was de
kroon op het werk: de comeback – én de ‘genezing’ – van Marvin Gaye
waren een feit.

Nu Marvin zich opnieuw in de hoogste regionen van ‘s werelds
beau monde bevond, was hij plots weer interessant
voor jan en alleman aan de overkant van de Atlantische Oceaan. In
augustus 1982 konden de Amerikanen hem overhalen terug te keren
naar L.A., en al snel trapte Gaye opnieuw doodgemoedereerd in
precies dezelfde vallen als voorheen. In geen tijd zat hij weer aan
de drugs, en doemde het zwarte gat weer op. Zijn vriend Curtis Shaw
raadde hem aan terug te keren naar België, en naar zijn zeggen was
Marvin dit ook van plan, dit keer om permanent in Oostende te komen
wonen. Helaas, op 1 april 1984 – 1 dag voor zijn 45e verjaardag –
maakte zijn eigen vader komaf met die plannen toen hij zijn zoon
een kogel door het lijf joeg tijdens een ruzie in het ouderlijke
huis in Los Angeles. Naar het schijnt had Marvin jr. hem zelf het
moordwapen cadeau gedaan.

De Midnight Love Digital Tour

Na 31 jaar vond Oostende dat het eens tijd was om ‘hun’ Marvin
een passend eerbetoon te schenken. De stad plaatste al een
levensgroot bronzen standbeeld van Marvin aan zijn vleugel in het
kursaal, maar sinds 15 februari is er ook de ‘Midnight Love Digital
Tour’: een wandeling doorheen de stad Oostende met als thema Marvin
Gaye, zijn verblijf in de stad en zijn muzikale verwezenlijkingen
tijdens dat verblijf. Voor 5 euro huurt u een iPod, die u gedurende
ruim twee uur meeneemt langs diverse Marvin-spots, en daar
telkens wat uitleg, beelden en uiteraard muziek verschaft. Het
geheel wordt ingeleid door Britse soulzanger Jamie Lidell, en aan
elkaar gepraat door Jan Hautekiet. De ‘Digital Tour’ werd
voorgesteld op 14 februari in het casino-kursaal van Oostende,
waarbij een live-band onder leiding van Stef Caers, oftewel Gustaph
– die overigens geen enkele moeite had met het Gaye-repertoire, wat
op zich wel een prestatie is. Terwijl de menigte stond te swingen
op de tonen van ‘What’s Going On?’, keek Marvin – of toch zijn
bronzen evenknie – minzaam toe vanachter zijn piano. En hij zag dat
het goed was.

Alle info over de Midnight Love Digital Tour bij Toerisme
Oostende vzw.

http://www.visitoostende.be

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

vier + 11 =