Januari 2009. De kerstboom lag amper bij het huisvuil toen Animal Collective met Merriweather Post Pavilion uitpakte en meteen de titel ‘plaat van het jaar’ wegkaapte. Een dik jaar later, toen zanger Panda Bear liet weten dat de band zich tijdelijk zou terugtrekken, leek de toekomst van Animal Collective echter onzeker.
Niet dat iemand daar erg lang over moest zitten kniezen. Geruchten over Panda Bears nieuwe plaat Tomboy, de langverwachte opvolger van het schitterende Person Pitch uit 2007, gingen al langer de ronde. Afgelopen zomer kwam daaruit een eerste limited edition single op de markt en de release van het album werd aangekondigd voor september. Come fall was er van Tomboy (het album) echter nog niet veel te merken, al moest ook daarover niet al te lang gejammerd worden: in oktober kwam Panda Bears bandlid Avey Tare (David Portner) met Down There op de proppen.
U kan er trouwens van op aan dat Down There een meer dan volwaardige troost was — en nog steeds is. Nochtans heeft Portner niet meteen boodschap aan de happy-go-lucky attitude die op Person Pitch en Merriweather Post Pavilion overheerst. Integendeel. Op Down There probeert Portner de breuk met zijn ex-vrouw (en ex-múm-zangeres) Kría Brekkan te verwerken. Niet door zich urenlang te hullen in zelfbeklag, maar door een bondige plaat te maken die haar oorsprong lijkt te vinden in de diepste krochten van zijn geest.
Of van het moeras, want Portner liet zich voor de gelegenheid inspireren door krokodillen. Dat valt te merken aan de albumcover, maar meer nog aan de donkere, gedempte klank van de nummers. Alles op Down There lijkt net iets té traag te lopen, bassen en vocals klinken steevast alsof ze onder water werden opgenomen en hier en daar wordt een sample van stromend water door de nummers geweven. Het resultaat leunt verrassend dicht aan bij dubstep en kent zijn hoogtepunt in “Oliver Twist”, een duister nummer waarin een haperende beat en echoënde elektronica elkaar naar het leven staan.
Portner speelt echter vooral een andere confrontatie uit: niet die tussen een eindeloze reeks samples en geluidjes, wel die tussen zijn vocals en, wel, zijn vocals. Niets a capella of harmonieën; in nummers als “Oliver Twist”, “Ghost Of Books” en “Laughing Hieroglyphics” speelt hij vooral een chaotisch spelletje pingpong met de vele vervormingen van zijn eigen stem — van een onheilspellende Darth Vader-toon tot een bijna komisch heliumstemmetje. Irritant? Allesbehalve, en zeker in “Heather In The Hospital” een prachtige sparring partner voor de hypnotiserende beat.
Wat public Attention betreft, kan Avey Tare maar moeilijk opboksen tegen zijn collega Panda Bear. Maar ondertussen ligt van de eerste wel al maanden een straffe plaat op tafel, terwijl Noah Lennox nog steeds op zich laat wachten. Bovendien laat Avey Tare een zeer persoonlijk geluid horen. Schatplichtig aan Animal Collective, dat zeker, maar zelden ‘meer van hetzelfde’. Wanneer dat wel zo dreigt te zijn — in “Heads Hammock” en “Lucky 1”, bijvoorbeeld — stelt Down There helaas wat teleur. Maar ook alleen dan.
