Antony and the Johnsons :: Swanlights

Rough Trade, 2010
Konkurrent

‘t Schittert als een heldere en fonkelende ster in een
pikdonkere omgeving. Antony Hegarty is – en dit zal niet aankomen
als een verrassing – niet de meest aantrekkelijke zanger uit het
pak. Toch bewijst hij dat looks overbodig zijn bij het
muzikaal verwarmen van eenzame harten en verblijden van treurige
gezichten. Op ‘The Crying Light
deed hij dat meesterlijk met een beklemmende combinatie van
orkestrale oprispingen en ongerepte zangnoten. Een jaar later
verschijnt het album ‘Swanlights’, dat geen echte wijziging in die
formule brengt maar opnieuw oogst wat er de voorbije jaren gezaaid
is. ‘Swanlights’ is – meer dan zijn voorganger – een ster aan het
firmament die heel traagjes uitzet en eindigt met een geruisloze
implosie.

Antony Hegarty heeft de opvallende gewoonte om de titel van de
meeste nummers steeds te repeteren en met dat kleine tekstueel
motief aan de slag te gaan. “Everything is new” wordt als leidraad
in het gelijknamige openingsnummer gebruikt en drijft op een
flinterdun maar beklijvend contrast tussen rust en spanning. Soms
komt het tot een catharsis waar Hegarty met zijn rauwe en huilerige
stem even de emotionele diepgang van zijn persoonlijkheid laat
zien. Die korte momenten van orkestrale grandeur en breed
waaiende élégance maken het eerste nummer (en een groot
deel van het album) helemaal af.

Bij ‘The Great White Ocean’ resoneert nog even “everything is
new” van het vorige stuk maar wordt dan in de rij gevolgd door een
nieuw verhaal. Hegarty zit dicht op zijn microfoon en laat geen
kans onbenut om de luisteraar te infiltreren met zijn persoonlijke
schrijfsels. De referenties naar vriendschap, afscheid en dood
geven ‘The Great White Ocean’ het karakter van een poëtisch
testament.

Ondergetekende is na enkele luisterbeurten vooral verknocht
geraakt aan ‘I’m In Love’. Het bloeiende en levendige karakter
wordt briljant tot leven gebracht door de stuwing van de strijkers
en het je-ne-sais-quoi in de melodie van de klarinet. De
ritmische pulsen voelen als tintelingen in de buik, of om in de
amoureuze context te blijven: als twee geliefden die elkaar
zachtjes aanraken.

‘Swanlights’ is door het spitsvondige samengaan van elektronica
en akoestiek moeilijker te duiden, maar laat tevens een sterke
indruk na. Het heeft iets mee van de meer ingetogen en
raadselachtige nummers van Robert Plant, en is
daarom een verbreding van het inhoudelijke gamma van de groep. ‘The
Spirit Was Gone’ keert terug naar bekender terrein, met een
pianomelodie die veel verwantschap toont met minimalisme en
neoclassicisme. Het is als een melancholische evocatie van een
grafrede, met aangrijpende teksten en momenten van rouw en
treurnis.

In ‘Thank You For Your Love’ gaat de zanger iets meer de
zweverige toer op met zijn zangstijl. Hoewel het nummer ingetogen
blijft, kan het gepercipieerd worden als een kleine breuk met de
andere nummers. De oprechte dankbetuiging is fijn, maar niet even
sterk over de volledige lijn. Het verrassende duet met Björk (‘Fletta’) is
daarentegen wel volledig ingebed in het concept van het album. De
wentelende speelstijl van de piano valt in de juiste plooi wanneer
het ritme rond de tweede minuut in prikkelende akkoorden wordt
omgezet. Twee unieke maar bijzonder complementaire stemmen in een
sobere maar doeltreffende setting.

Het melodische getrippel van het orkest wordt in ‘Salt Silver
Oxygen’ subtiel opgevoerd als sfeeromkadering zonder in
overdrijving te vervallen. “The flying horse carries me across the
sky” gezongen met de ijle tonen van Antony Hegarty; er is niemand
die aan de waarde van zijn woorden twijfelt. In ‘Christina’s Farm’
is het soms moeilijker om dat evenwicht te vinden tussen
purity en greatness. Op een album als
‘Swanlights’ is dat echter een klein detail.

Deze recensie en dan vooral de conclusie zal niemand meer
overtuigen van de grootsheid van Antony and the Johnsons. Net als
zijn voorganger is ‘Swanlights’ een ontroerend juweeltje dat een
grote groep van bekeerlingen zal aanspreken. Genoeg gepreekt, tijd
om te luisteren.

http://www.antonyandthejohnsons.com/

http://www.myspace.com/antonyandthejohnsons

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

drie + elf =