The Notwist :: ”Muziek is waardeloos geworden”

2008 belooft het jaar van de terugkeer van enkele cultgroepen uit de jaren negentig te worden: My Bloody Valentine, Portishead, …Ook The Notwist keert na zes jaar terug met een nieuw album: The Devil, You + Me.

Het vorige album van The Notwist, Neon Golden, gold destijds als voortrekker van de indietronicascene. De plaat kenmerkte zich door een haast vlekkeloze fusie van elektronica en gitaarmuziek. Sindsdien maakten vele groepen (Styrofoam, Khonnor, Dntel, …) dankbaar gebruik van dat opmerkelijke geluid. Rond The Notwist zelf bleef het vrij stil, tot enkele maanden geleden plots het bericht kwam dat de groep eindelijk een opvolger voor Neon Golden klaar had. Martin Gretschmann, de toetsenist van het Duitse kwartet, doorbreekt de stilte.

Gretschmann: “Voor ons voelt dit helemaal niet aan als een comeback. Het belangrijkste was om een nieuwe plaat te maken die we zelf ook zouden kopen. We werkten ook meer dan twee jaar lang aan het album, al moesten we af en toe noodgedwongen enkele weken pauzeren. Twee jaar aan een stuk doorwerken zou gekkenwerk zijn. Tijdens die pauzes sleutelden we thuis verder aan de nummers, ieder apart. Pas de laatste twee à drie maanden werd het hectischer. Dan kregen de songs echt vorm, kwamen de eerste reacties van buitenaf en steeg de adrenaline zienderogen. We wilden vooral niet in herhaling vallen”.

enola: Waarin verschilt dit album dan met jullie vorige?
Gretschmann: “Het grootste verschil is dat je nu in de eerste plaats vooral een verzameling popsongs hoort, in plaats van een aantal tracks opgebouwd uit verschillende onderdelen. Achteraf gezien hebben we tijdens het opnameproces van Neon Golden te veel tijd verkwist aan dingen die onbelangrijk bleken. Alles was toen strak onderverdeeld: we namen een instrumentaal stuk op, dan de zangpartijen, vervolgens een akoestisch deel, … Het volgde elkaar allemaal te veel op. We werkten toen eerst de delen af en gaven dan pas de song vorm. De groep heeft veel geleerd uit die uitputtende ervaring. Want uiteindelijk doet het er niet toe waar de geluiden vandaan komen, zolang ze samen maar een sterke song vormen.”

enola: Toch zitten de songs nog steeds boordevol subtiele details.
Gretschmann: “Klopt, maar die vormen geen doel meer op zich. De productie staat nu volledig in dienst van de song. Als je al zo lang bezig bent, en je bovendien twee jaar aan een nummer schaaft, heb je er wel een idee van of het zal werken of niet. Als je het lied dan nog niet beu gehoord bent, zal het wel niet slecht zijn. Het is wel bizar dat we heel uiteenlopende reacties op de plaat krijgen. De één vindt de drums erg zacht en de andere dan weer vrij luid. Dat overkwam ons nog nooit. Blijkbaar bepaalt de stemming waarin je luistert de manier waarop je de songs interpreteert. Als je afwast, hoor je eerder de popsongs dan wanneer je de plaat op het werk hoort. Al hebben we nooit de intentie gehad om afwasmuziek te maken, laat dat duidelijk zijn (lacht).”

enola: Op The Devil, You + Me staan geen hitgevoelige nummers als “Chemicals” of “Pilot”. Een bewuste keuze?
Gretschmann: “Helemaal niet. The Notwist is nooit een singleband geweest. We zijn nooit de studio ingetrokken met in het achterhoofd: ‘Laten we eens een straffe hit maken.’ Een hit is iets wat je overkomt, maar het is bovenal iets erg vergankelijk. Wel belangrijk was de volgorde van de nummers. Wij stammen uit de periode van vinyl. Toen kon je moeilijker zappen tussen de tracks en viel het veel meer op als er slechte nummers op het album stonden. Wat niet wegneemt dat elke song op zichzelf moet kunnen staan. Maar we liggen er zeker niet wakker van dat er geen hit op de nieuwe plaat staat.”

enola: Wat jullie wel behouden, is dat voortdurende steekspel tussen akoestische en elektronische elementen. Is er binnen The Notwist een tweestrijd tussen de liefhebbers van de akoestische kant en de liefhebbers van de elektronische zijde?
Gretschmann: “Neen, dat is een heel natuurlijk proces. Ikzelf ben het meest van al bezig met de keyboards en de elektronische elementen. Maar tegelijk ben ik helemaal niet de persoon die steeds meer elektronica wil injecteren in The Notwist. Net zo min als de anderen meer gitaren of bas zouden willen. Er is zeker geen tweestrijd. Het moet werken voor het lied, dat is het allerbelangrijkste. We hoeven er zeker niet om te vechten. Integendeel, op de vorige albums waren we permanent op zoek naar een eigen taal om enkel via onze muziek te communiceren. Nu hebben we die gevonden: de elektronische en akoestische elementen hebben zich eindelijk met elkaar verzoend.”
“Ieder van ons zit in genoeg andere bands (Lali Puna, Tied & Tickled Trio, 13 & God, …) om dingen te proberen die binnen The Notwist niet kunnen. Zo kan ik in Console, mijn eigen groep, veel verder gaan dan bij The Notwist. The Notwist is erg song-georienteerd, daar kan je geen tien minutenlang de beat laten lopen. In de andere groepen is er meer plaats om een andere koers te varen. Zie ze gerust als een soort uitlaatklep. Zo werkt Tied & Tickeld Trio vaak met samples en donkere jazzgeluiden en heeft Console een techno- en ambientkant. Iedere groep heeft zijn eigen gezicht en de ene biedt al meer ruimte voor experiment dan de andere.”

enola: Aan het begin van dit millennium stond The Notwist aan de wieg van de indietronicascène. Sindsdien maakten onder meer Postal Service, Khonnor en Thom Yorke gretig gebruik van jullie pionierswerk. Voelt dat aan als een eer?
Gretschmann: “We hebben onszelf nooit als pioniers gezien. Uiteraard voelt het aan als een grote eer als iemand als Thom Yorke zegt dat je hem inspireert. Maar we maakten deze plaat zeker niet met in het achterhoofd dat we onze plaats weer wilden opeisen. Weet je, The Notwist begon eind jaren tachtig als een post-rockgroep. Maar die naam werd dan weer pas in de jaren negentig uitgevonden. Ten tijde van Neon Golden waren we plots indietronica. Mensen kleven graag etiketten op artiesten. Maar dat is niet erg, eerlijk gezegd laat ons dat vrij koud. En net daarom speelt het ook geen rol dat andere groepen met ons geluid zouden gaan lopen, of onze plaats zouden innemen.”

enola: De plaatsen zijn nochtans beperkt geworden in de huidige muziekwereld…
Gretschmann: “We merken inderdaad dat er heel wat veranderd is sinds onze vorige plaat. Iedereen in de muziekindustrie vreest voor zijn of haar baan, zelfs de artiesten. We zijn heel benieuwd hoe het zal uitdraaien voor The Notwist. De hele downloadcultuur heeft ervoor gezorgd dat muziek geen waarde meer heeft. Muziek is waardeloos geworden, niet meer of minder dan een consumptieproduct. Bovendien een product dat gratis is. Nieuwe sterren krijgen een hit op maat gemaakt en na enkele maanden zijn ze weer weg. Wij werken meer dan twee jaar aan een nieuwe plaat en dan is het jammer dat er geen besef meer is van het werk dat aan zo een album voorafgaat, vooral bij de jongeren. Het is belangrijk dat er opnieuw een bewustzijn komt dat muziek en film wel degelijk iets waard zijn. Wij kunnen echter niet vrijuit experimenteren met verkoopstechnieken zoals Radiohead dat doet. Voor ons zou dat enkel verlies betekenen Nu zitten we in de schulden en de verkoop van de plaat moet ons daaruit halen.”
“Toch ben ik geen doemdenker, er is altijd al muziek geweest sinds de mensen konden denken, en er zal altijd muziek blijven zolang de mensen blijven bestaan. Onze ervaring is ook dat de mensen gehecht zijn aan eerlijke muziek. Dat is het grote streefdoel van The Notwist: eerlijkheid. Alsook kunnen toegeven aan minder leuke gevoelens. Alles hoeft niet altijd opgewekt te zijn, zo is het leven niet.”

enola: Dat realisme komt ook terug in jullie teksten, nietwaar?
Gretschmann: “Die zijn inderdaad een weerspiegeling van het echte leven. Zo staat de Duivel in de albumtitel symbool voor de minder aangename dingen in het leven. Uiteindelijk komt het erop neer om zo goed mogelijk om te gaan met zowel de leuke als de minder leuke momenten. Ook al gebeuren er nare dingen, telkens opnieuw moeten we doorgaan met het leven. De laatste zes jaar zijn we ouder geworden en zijn er ons heel wat aangename en onaangename dingen overkomen. Vrienden en familieleden zijn overleden, maar tegelijk kregen sommigen van ons kinderen. Het was een heel bizarre periode. Alles bij elkaar genomen gaat het in het leven niet om ontsnappen aan de werkelijkheid, maar om haar recht in de ogen te kijken en ermee om te gaan.

enola: Als afsluiter, en we kunnen er zwaar naast zitten, maar is “Gone, Gone Gone”, het laatste nummer van jullie plaat, een ode aan Nick Drake? Het doet ons denken aan zijn “Northern Sky”…
Gretschmann: “Dat zou je aan Markus (Acher, de zanger van de groep, nvdr.) moeten vragen. Maar het kan best zo zijn, hij is een zeer grote fan, en hij luisterde tijdens het opnameproces vaak naar Nick Drake. Bovendien heeft het nummer inderdaad dezelfde geborgenheid als “Northern Sky”.”
Niet veel later komt Markus er even bijzitten en vertelt hij ons stiekem dat Nick Drake inderdaad een grote inspiratie vormde voor die song. Hij geeft ons ook de raad eens goed naar de piano van “Pink Moon” te luisteren. “But just don’t tell anyone!” Beloofd!

The Notwist stelt The Devil, You + Me voor op het Dourfestival (17 tot 20 juli).

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

8 + twaalf =