Lions for Lambs





92 min. / USA /
2007

‘Sinds het begin van de oorlog in Irak zijn al 3.555 Amerikaanse
soldaten om het leven gekomen.’ Met deze confronterende zin begint
‘Lions for Lambs’, de nieuwste film van èn met Robert Redford. Het
is intussen alweer drie jaar geleden dat we de oude rot nog aan het
werk zagen, maar één ding is duidelijk: hij heeft er weer zin in.
Meteen na de gebeurtenissen van 11 september en de inval in Irak
was het in de Verenigde Staten not done om de
oorlogspolitiek in vraag te stellen. De Amerikanen waren als
schaapjes onder de hoede van herder Bush die hen wel zou verlossen
van de boze wolf, in dit geval Afghanistan en Irak. Rond 2004 begon
de publieke opinie echter te veranderen en Robert Redford was één
van de eerste Hollywoodsterren om openlijk zijn kritiek kenbaar te
maken. Met deze film doet hij een moedige en bewonderenswaardige
poging om wat anti-Bush propaganda de wijde wereld in te sturen,
maar al snel wordt duidelijk dat Redford geen onfeilbaar regisseur
is. Ondanks de aanwezigheid van enkele grote sterren en de
vredelievende boodschap van de prent, grijpt de film je op geen
enkel moment naar de keel en heb je na afloop eerder het gevoel
naar een uitzonderlijk lange zedenpreek geluisterd te hebben. Toch
wel een beetje een gemiste kans dus.

De film bestaat eigenlijk uit drie verhaallijnen die nauw met
elkaar verbonden zijn. Zo hebben we Redford zelf, die de rol speelt
van een gerespecteerd universiteitsprofessor, Stephen Malley. Hij
probeert de luie, zelfingenomen student Todd (Andrew Garfield)
ervan te overtuigen meer te doen met zijn leven dan alleen maar het
geld van mama en papa op te souperen. Ter illustratie vertelt hij
het verhaal van twee van zijn voormalige studenten en zo komen we
bij de tweede verhaallijn: die van gezworen kameraden Ernest
(Michael Peña) en Arian (Derek Luke). Zij hebben hun studie
politieke wetenschappen tijdelijk onderbroken om bij het leger te
gaan en maken zich klaar voor een van hun eerste missies in het
winterse Afghanistan, die helaas niet zo vlot zal verlopen. Terwijl
deze twee jonge kerels letterlijk vechten voor hun leven, zien we
hoe de doorgewinterde en kritische journaliste Janine Roth (Meryl
Streep) een interview afneemt met de afgeborstelde senator Jasper
Irving (Tom Cruise), die haar zijn nieuwe oorlogsstrategie probeert
te verkopen, wat geen sinecure blijkt te zijn. De parallelle
verhaallijnen zijn een slimme zet van Redford en brengen gelukkig
iets van schwung in de film. ‘Lions for Lambs’ is en blijft een
praatfilm, maar de ellenlange dialogen worden regelmatig
afgewisseld met de spannende scènes waarin we te zien krijgen hoe
het de soldaten nu ècht vergaat.

De titel verraadt eigenlijk al veel over het standpunt van
Redford: de jonge, moedige Amerikaanse soldaten (lions)
worden de hel in gestuurd door de afgelikte politici
(lambs), die nog nooit een gevecht van dichtbij hebben
meegemaakt en het waarschijnlijk al in hun broek doen wanneer ze
zichzelf snijden bij hun dagelijkse scheerbeurt. Tot deze laatste
groep behoort uiteraard ook de bad guy van dienst, senator
Cruise, die predikt dat de oorlog gewonnen moet worden,
whatever it takes, en dat de families van de gesneuvelde
soldaten trots mogen zijn. Duidelijk goed naar Bush geluisterd.
Toch had het van mij allemaal nog wat scherper gemogen, want ‘Lions
for Lambs’ is en blijft een Hollywoodfilm. Er mag wel op zere tenen
getrapt worden, maar liefst niet te lang en niet te hard. Redford
kan het ook niet laten om de Amerikaanse soldaten te verheerlijken,
door Ernest en Arian een heroïsche laatste scène te bezorgen, die
weggeplukt lijkt te zijn uit de eerste de beste tranentrekker.
Volgende keer iets meer ballen, graag.

Wat de acteerprestaties betreft, die blijven gedurende de hele
film nogal lauwtjes. Met kanonnen als Redford, Streep en Cruise
liggen de verwachtingen nu eenmaal hoog en die worden jammer genoeg
niet ingelost. Het lijkt wel of Redford en Streep zich niet ten
volle gegeven hebben tijdens het draaien – vooral het personage van
Streep had ik graag wat pittiger gezien. Ze onderwerpt de senator
dan wel aan een aantal pikante vragen, maar legt weinig vuur en
passie in haar spel. Nochtans is ook zij een fervent tegenstander
van het beleid van Bush. Redford brengt het er iets beter van af,
maar lijkt van tijd tot tijd wel een priester, met zijn
voortdurende gepreek over hoe het allemaal zou moeten. Het klinkt
misschien contradictorisch, maar een iets subtieler en minder
moraliserend personage had een veel sterkere en op z’n minst
aangrijpende boodschap kunnen verkondigen. Cruise is hier gecast in
een rol die op het eerste zicht misschien niets voor hem lijkt,
maar zet toch nog een aardige prestatie neer. Hij beheerst
bijvoorbeeld prima die voortdurende, irritante glimlach die
standaard ingebouwd lijkt bij alle zelfingenomen politici. Het
beste acteerwerk komt hier echter van Michael Peña (‘World Trade Center’) en
Derek Luke (‘Catch a Fire’), die allebei prima op hun plaats zijn
in deze film. Jammer dat ze niet meer aan bod komen, ze zijn de
interessantste figuren in de prent.

Redford volgt met deze film een trend die een dik jaar geleden
van start is gegaan met ‘Syriana’, en die
voorlopig nog niet aan zijn einde toe is. De komende maanden mag je
je aan nog meer films verwachten die allemaal draaien rond de
catastrofe in het Midden-Oosten. De eerste die er aan staat te
komen is ‘Rendition’, waar Meryl Streep opnieuw een rol in speelt,
hoewel ze deze keer aan de kant van de Amerikanen staat. Hopelijk
is ze dan wat meer overtuigd van haar rol.

Voor de meeste Amerikanen moet deze prent een hele schok geweest
zijn; het is nooit leuk als iemand je onverbloemd een spiegel
voorhoudt. Europa staat sowieso al sceptisch ten opzichte van de
hele problematiek, dus hier zal de controverse beduidend kleiner
zijn. Wat er ook van aan is, ‘Lions for Lambs’ is een intelligente
film rond een ongetwijfeld belangrijke vraag: moet de oorlog tegen
terrorisme koste wat het kost gewonnen worden en waar ligt de grens
tussen terreur en het verdedigen van je idealen? Alleen jammer dat
die vraag niet in een sterker drama verpakt zit.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

18 − 13 =