Zonder boe of ba staan ze terug op de Vlaamse podia. Is Over een gepaste gelegenheid om Dead Man Ray te herwaarderen als een van de voornaamste indiebands van de jaren negentig?
Weinigen zullen het toegeven: in het herontdekken van artiesten zijn we vaak gedreven door grote gebeurtenissen. Daaronder valt het onverwachte overlijden van een artiest — denk aan David Bowie een drietal jaar geleden met Blackstar — maar eveneens de plotse terugkeer van een band die het jarenlang voor bekeken heeft gehouden. Recent kregen we een uitgelezen kans om hun sublieme debuutplan Berchem nogmaals onder handen te nemen — een jeugdparel die we sinds enige tijd uit het oog verloren waren. Want wie had durven verhopen dat Daan Stuyven en Rudy Trouvé na een pauze van zestien jaar in staat zouden zijn om Dead Man Ray opnieuw leven in te blazen? De twee heren die elkaar in 1996 op huwelijksfeest ontmoetten, leken meer voldoening in hun solowerk te vinden. Zestien jaar na het stopzetten van Dead Man Ray en tweeëntwintig jaar na de eerste jamsessie ligt echter Over op de digitale en fysieke toonbanken en toert de groep wederom door het land.
Dead Man Rays tweede leven werd ingezet met een vooruitgeschoven EP getiteld EEN waarvan een deel nummers hun weg naar het veertien tracks tellende volledige album hebben gevonden. Met ‘‘Blisters’’ laat het Antwerpse gezelschap meteen het langste nummer van Over op de luistaar los – een epochaal relaas over het ongemak waarmee herinnering gepaard gaat. “We are life rafts full of needles / we need blisters to get to the shore”. ‘‘Blisters’’ is niet alleen een melancholische terugblik – omlijst door een prachtige gitaarmelodie – het triomfrijke slotstuk suggereert eveneens een langverwacht en noodzakelijk wederkeren. Op een rijpere leeftijd en met meer wijsheid en bagage is Dead Man Ray opnieuw onder de levenden.
Hoe verhoudt het vijftal zich tegenover de groep die rond het jaar 2000 nog het mooie weer maakte? De songs op Over zijn duidelijker omlijnd dan voorheen, met een gemakkelijk te herkennen strofe-refreinstructuur. Thematisch blijft Stuyven vaak teruggrijpen naar het proces van ouder worden, een midlifecrisis en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan. “You only know what you’ve lost the day you had it” (‘‘Half Inch Ice’’). Toch is Dead Man Ray het tegendraadse en onverwachte niet helemaal kwijtgespeeld. ‘‘The Waving Song’’ is geschreven als loftuiting voor motards en mengt alles van akoestische meezinger tot elektronische intermezzo door elkaar, terwijl ‘’The Flock’’ op knusse wijze het oervlaams thema den koers als onderwerp neemt.
En toch klinkt dit Antwerpse vijftal nadrukkelijk anders dan de vroege experimenten van Berchem en Cargo. Bij ‘‘Monochrome’’ en ‘‘Middle Aged Men’’ volgt Franstalig op catchy, twee songs verbonden door een vleugje woestijnrock en z’n geheel een uitstekende muzikale omkadering. Stuyven laat zich nadrukkelijk als chansonnier (‘‘Millionaire’’) en onze Vlaamse Ray LaMontagne gelden (‘‘Out’’). Enkel ‘’The Ladder’’, met de vooruitstrevende blik op elektronische muziek en een knappe hook net voor de tweede minuut, doet zich opmerken als een terugkeer naar een vertrouwd geluid. Over draait rond le démon du midi maar op muzikaal vlak is de rode draad moeilijker te ontwaren, zeker met het grungy, ongepolijste ‘‘Home’’ alsook het scherpe croonen van ‘’Take & Give’’ in beschouwing genomen.
Over is rijk aan stilistische wendingen, met verve uitgevoerd al struikelt het album af en toe over de veelzijdige ambities waarmee een langverwachte terugkeer gepaard gaat — met vallen en opstaan: “I don’t have a problem with the concept of falling as long as I can choose at what speed”. Anno 2019 is Dead Man Ray niet alleen de groep van ‘’Chemical’’ en ‘‘Beegees’’ maar ook het vijftal dat de middelbare leeftijd tot een muziekgenre verheft.
