Bombino :: Agadez

Een van de populairste misverstanden die vandaag nog de ronde doen, is dat ‘eskimo’s’ honderden verschillende woorden voor sneeuw zouden hebben. Ondertussen is aangetoond dat dit niet correct is en dat de meeste ‘eskimo’-talen ongeveer evenveel woorden voor sneeuw hebben als pakweg het Engels.

De Tuareg, een Berber-volk dat leeft in de uitgestrekte gebieden van de West-Afrikaanse Sahara, daarentegen, heeft wel tientallen verschillende namen voor de woestijnregio’s die wij in het Westen gewoon allemaal “Sahara” noemen. De echte woestijn, echter, is de Tenéré, waarmee vergeleken alle andere woestijnen klein bier zijn. Aangezien deze Tenéré (wat gewoon letterlijk “woestijn” betekent) zowat het gehele leefoppervlak van de Tuareg (grotendeels noordelijk Niger en Mali en zuidelijk Algerije) beslaat, hoeft het dan ook niet te verbazen dat deze regio, en haar hoofdstad Agadez, een centrale plaats in haar cultuur inneemt. Niet voor niets draagt de bekendste Tuareg-muziekgroep de naam Tinariwen (meervoud van tenéré), en niet toevallig nam Bombino (vroeger Group Bombino) op het net verschenen Agadez de traditional “Tenéré” op.

Ook op zijn vorige plaat Guitars From Agadez, Vol. 2 (inventief met titels zijn ze wel niet), uitgebracht op het Sublime Frequencies label van de gebroeders Bishop, stond deze track al in een lichtjes verschillende uitvoering (met loeiende koeien, de versie op deze plaat moet het helaas zonder begeleidend vee stellen). Kortom, zoals dat ook voor het inmiddels bekende Tinariwen het geval is, neemt de woestijn een bijzonder centrale plaats in Bombino’s muziek in. De woestijn als het eeuwige thuisland waarvoor de Tuareg reeds meerdere malen in opstand kwam tegen de regimes van Mali en Niger om hun eigen onafhankelijke natiestaat te kunnen stichten. Het meest recent gebeurde dat van 2007 tot 2009 en in die periode moest Omara “Bombino” Moctar onderduiken in Burkina Faso, waarna hij in 2010 terugkeerde naar Agadez om er een grootschalig concert te geven. Dat concert werd gefilmd en geïntegreerd in de recent verschenen documentairefilm Agadez, The Music And The Rebellion, waarbij de plaat Agadez als een soort companion piece kan gezien worden.

U hoort het al, de ontstaanscontext van deze muziek is voer waar wereldmuziekfans spontaan van beginnen te kwijlen, en eerlijk gezegd is dat best terecht, want Agadez is een goede plaat die wel wat aandacht verdient. Anderzijds, wie de woestijnblues van Tinariwen reeds hoorde en daarmee meer dan genoeg had, zal niet veel bij Bombino vinden dat hij niet al eerder hoorde, behalve dan misschien een lichtjes rauwere klank. Dat is het meest duidelijk in het lange live opgenomen “Iyat Idounia Ayasahen”, waarin enthousiaste kreten en handgeklap van het publiek de bandleden opjutten tot een stomende jam waarin Moctar zijn gitaar laat zingen, kreunen en krijsen alsof er een woestijnwind aan het opsteken was en hij nog gauw het beste uit zijn gitaar wou persen alvorens dekking te zoeken.

Uit die track is ook meteen duidelijk hoe centraal Bombino wel niet is voor het groepsgeluid, want hoewel er in alle tracks op z’n minst twee andere muzikanten te horen zijn (Kawissan Mohamed op gitaar en Ibrahim Emoud Atchinguil op percussie) is alle muziek geschreven of gearrangeerd door Bombino en worden de andere muzikanten in een puur begeleidende rol geplaatst. Het is ook om die reden dat de groep van naam veranderde en het prefix “group” liet vallen, om aan te tonen hoe zeer alles geleid wordt door Bombino. Daardoor is elk nummer echter ook een variatie op dezelfde stijl, weliswaar steeds van hoog niveau, maar ook behoorlijk eenvormig.

Agadez is een goede plaat die net als de albums van Tinariwen mooi uitgegeven en goed omkaderd is met rijke achtergrondinformatie, waardoor het zeker niet zou misstaan in de platenkast van eenieder die enigszins geïnteresseerd is in de hedendaagse Tuareg-cultuur. Voor eenieder met slechts een lichte interesse in de woestijnblues is dit echter allerminst een essentiële release, en lijkt de DVD interessanter te zijn, al is het maar om de muzikanten een feest te zien bouwen in hartje woestijn.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

5 × vier =