Ah, conceptplaten! Ooit, in de zestiger en zeventiger jaren om
precies te zijn, waren ze erg populair. Rockgroepen konden toen nog
extreem hoogdravend zijn en, al dan niet onder invloed van diverse
geestverruimende middelen, doen alsof hun muziek én zijzelf een
miljoen keer bigger than life waren. Bowie verzon prompt een alter
ego om als hoofdpersonage bij ‘The Rise And Fall Of Ziggy Stardust
and the Spiders from Mars’ te dienen en liet zich dan ook een
tijdlang als ‘Ziggy’ aanspreken. Pink Floyd maakte later zelfs een
langspeelfilm – starring Bob Geldof – als compagnion voor ‘The
Wall’.
Tegenwoordig is het – ahum – concept wat in de versukkeling
geraakt. De pogingen van de laatste jaren die niét als ‘belegen’
kunnen worden bestempeld, zijn op de vingers van weinig handen te
tellen. Aan een opsomming waag ik me niet, maar ‘Elegies To Lessons
Learnt’, de langverwachte eerste langspeler van iLiKETRAiNS – de
schrijfwijze van hun naam is op zich al een concept, me dunkt – mag
gerust aan het lijstje toegevoegd worden. Op twee uitzonderingen na
gaat elk nummer over een (veelal bloederige) historische
gebeurtenis, zoals de grote brand in Londen in 1666 en de
heksenjachten in Salem. De onderliggende boodschap is dat de mens
er maar niet in slaagt om te leren uit zijn fouten. De band is dan
wel afkomstig uit hetzelfde Leeds als de Kaiser Chiefs, laat
één ding duidelijk zijn: veel ge-Rubyrubyruby zal er hier
niet bij zijn.
Iets anders hadden we natuurlijk niet verwacht. Na hun
veelbelovende eerste ep en dito Brugse concerten op Music In Mind
en Cactus, wisten we al wat te verwachten. Beeld je Tom ‘Editors‘ Smith in die
bij Godspeed zingt, of Lou Reed op de volgende Sigur Rós. Waar veel
andere postrockgroepen voor een instrumentale of een abstracte
aanpak kiezen, is de typische grafkelderstem van frontman David
Martin net een van de belangrijkste karakteristieken van
iLiKETRAiNS. Het is alleen jammer dat de band hier niet méér uit
heeft gehaald. De teksten gaan slechts zelden verder dan iets in de
stijl van “This is a breakdown / You are a cancer”. Voor
een meer diepgravende duiding zijn er de essays op hun site en in
het booklet, maar sfeer scheppen doen dergelijke regels natuurlijk
wel.
En laat dat nu net zijn waar de heren het best in zijn. Veel songs
zijn met gemak episch te noemen, en kennen een spanningsopbouw die
weer hoop geeft voor de toekomst van de postrock, een genre dat
dringend een nieuwe injectie nodig had om de herhaling tegen te
gaan. Aanvankelijk heeft iLiKETRAiNS op ‘Elegies To Lessons Learnt’
zelf wel wat moeite om niet in die val te trappen. Veel nummers
lijken op elkaar, en zeker bij het overbodige tweeluik ‘Death of an
Idealist’ en ‘Remnants of an Army’ is het voor de ongeduldige
luisteraar halfweg wat doorbijten. Vanaf het pompende ‘We Go
Hunting’, de zevende van elf tracks, wordt de aanhouder beloond.
‘Come Over’ bevat een uitstekend gebruik van koperblazers, zodat
het zo in een Sergio Leone-spaghettiwestern had gepast. Dan volgt
‘Spencer Perceval’, een negen minuten durende symfonie over de tot
dusver enige vermoorde Britse premier. “You will hang a guilty
man in England’s green and pleasant land”, klinkt het, maar op
dat punt hád u natuurlijk al lang door dat iLiKETRAiNS Britser is
dan een thee drinkende Prins Charles. Een postrock-plaat die geen
beelden van een woeste natuur en andere Ijslandse associaties
oproept: het is eens iets anders.
Nog een laatste puntje van kritiek om de niet al te positieve score
van drie jes te verklaren, misschien? Vooruit: de ronduit
zwakke productie van de plaat. In de climaxen van veel nummers is
er duidelijk ‘over-compression’ te horen, en dat doet
jammer genoeg echt afbreuk aan de spankracht van die zo zorgvuldig
opgebouwde explosies. Vreemd en jammer dat niemand van de band of
de geluidsstudio dit had opgemerkt, want het stoort echt, en niet
enkel voor hifi-nerds met een installatie van
NASA-afmetingen.
Maar wie dat spijtige gegeven even wegdenkt, houdt een heel
interessante release over. Echt verrassen doet iLiKETRAiNS echter
niet, en de eentonigheid komt ook ‘Elegies To Lessons Learnt’ wel
eens binnenglippen. Voor een volgende plaat zal de groep moeten
opletten om niet helemaal in herhaling te vallen, en hopelijk
slagen ze er tegen dan ook in om een competente producer in de arm
te nemen. Naar die volgende, hopelijk eens echt goede plaat kijken
we zonder twijfel in spanning uit. Gelieve zelf uw conclusie met
daarin de zinsneden ‘iLiKETRAiNS’ en ‘juiste spoor’ te
bedenken.
iLiKETRAiNS speelt op 26 november in de Brusselse
Botanique.
<object width=”425″ height=”350″><param name=”movie”
value=”http://www.youtube.com/v/ei-YcXjlglI”></param><param
name=”wmode” value=”transparent”></param><embed
src=”http://www.youtube.com/v/ei-YcXjlglI”
type=”application/x-shockwave-flash” wmode=”transparent”
width=”425″ height=”350″></embed></object>
