Twee avonden Trix werden uitverkocht, de helft daarvan in een oogwenk. Godspeed You! Black Emperor bewees in Trix dat véél mensen nood hebben aan een soundtrack bij de Apocalyps in hun newsfeed. De Canadese kamersymfonie speelde gewillig ten dans, maar weigerde zich bij de doem neer te leggen.
“The old world is dying, and the new world struggles to be born: now is the time of monsters”, sprak Antonio Gramsci ooit in het Italiaans, en zoals een wijs man ooit zei: “als iemand Einstein in het Engels aanhaalt zal hij het waarschijnlijk zo niet gezegd hebben.” En toch. De geparafraseerde uitspraak van de oude communist mag ondertussen een platgeslagen, vermoeid citaat zijn geworden dat door iedereen, van links tot rechts, al eens is bovengehaald, er is maar één groep die geboekt kon worden om de soundtrack bij die gedachte te zijn. Goed dus dat Godspeed You! Black Emperor zijn “Liberation Spring”-tour voor de tweede keer in drie dagen naar Trix reed, om de wereld van Dementia Don van klank te voorzien.
Je weet ondertussen al lang niet meer of dat “Hope Drone” ooit ironisch bedoeld was, of dat Godspeed You! Black Emperor echt een sprankeltje positiviteit bedoelde vooraleer ze ons steevast de krochten van de hel intrekken. Feit is: ook maandagavond klinkt die traditionele opener als het stemmen van het orkest. Strijkers fladderden even op, een drummer roffelt even elk stuk van zijn kit na. Wanneer de boel genoeg heeft aangezwollen, is het tijd voor een eenzame gitaar die “Sun Is A Hole Sun Is Vapors” inluidt. Dat is het eerste nummer van No Title As of 13 February 2024 28.340 Dead, en dat kan iedereen duiden als ‘Gaza. Israel. Genocide’, maar ook als de meest recente plaat die hier grotendeels integraal wordt gebracht vooraleer we ons met andere zaken kunnen bezig houden.
Het verbazende? Ondanks alle puin, de vele doden — doe ondertussen maar een veelvoud van het getal uit die titel – houdt het Canadese collectief het hier verbazend licht. In het naadloos volgende “Babys In A Thundercloud” schemert wat drama door de brokkelige kamer-symfonie, maar het wordt geen slachtpartij zoals het achttal er vroeger al eens van maakte. De zon schijnt snel weer achter de wolken met een van Morricone geleende twang, en wanneer de viool van Sophie Trudeau aan het zingen gaat, wordt het zelfs ronduit dansend en uitgelaten. Drummer Aidan Girt steekt er van pure vreugde roffelende marsdrums onder; wondermooi.
En daarmee hebben we genoeg gelachen. De vliegtuigjes die dwarrelen op het zwart wit gepixelde scherm moeten ongeveer uit de Eerste Wereldoorlog stammen, de titel “Raindrops Cast In Lead” roept meteen weer beelden uit het Midden-Oosten op. Efrim Menuck laat zijn gitaar oploeien, Girt pookt zachtjes het vuur op; de rest moet volgen, en wat begon als een voorzichtig walsje, barst open als een etterende puist. Het is nog steeds zoals die keer dat vage genregenoten 65DaysOfStatic in 2004 debuteerden: niets kan eloquenter zijn dan woordeloze muziek.
Wat volgt is verrassend. “They don’t sleep anymore on the beach”, prevelt die oude Murray Ostril op een field recording, en dus wordt de oorlogsverslaggeving even onderbroken voor een flard tristesse. “Monheim” is een monument uit de postrock, van op het in graniet gebeitelde Lift Your Skinny Fists Like Antennas To Heaven uit 2000. Die inleidende monoloog: iconisch. Die gitaar: melancholisch. En uiteindelijk is er die viool: bucolisch. Het is een vage herinnering aan een andere wereld, toen zelfs het anti-globalisme nog hoopvol mogelijkheden zag. En boos dat we in dat gezegende jaar 2000 waren – want ook toen zagen we al misstanden. Mogen we even mismoedig hoofdschudden bij zoveel naïviteit? Wisten wij wat zou volgen.
Terug naar vandaag, een crisis of vijf verder, waar “Pale Spectator Takes Photographs” en “Grey Rubble – Green Shoots” ons met hevige drumslagen Vulcanus’ smidse insleuren. Op het scherm laait het vuur op, de percussie ratelt als machinegeweervuur. In “Bosses Hang” klinkt Menucks gitaar als Jimi Hendrix “Star Spangled” Woodstock-exemplaar, maar het zet een ander volkslied in. De band doet alsof dat altijd de bedoeling was, en gaat mee in deze maalstroom.
Natuurlijk eindigt het in “Gathering Storm”. Nog maar eens van op die klassieker uit het millenniumjaar. Godspeed You! Black Emperor – toen al kwaad, dus – zag de bui al hangen, wist dat het kapitalisme ooit zou vallen – hebben ze ons zelf ooit verteld, echt waar. De klanken van toen passen perfect bij de stuiptrekkingen die we nu meemaken, en omdat we ondertussen 26 jaar verder staan, trekt de groep het bij wijze van bisronde ook naar zijn logische conclusie. Wanneer de groepsleden na luid applaus opnieuw opkomen, is dat enkel om de doorgonzende drone in een tien minuten durend eindstuk langzamerhand tot het bot af te breken. Tot niets meer overblijft dan smeulende asse, en narokend puin.
Of hij het nu gezegd heeft of niet: Gramsci’s monsters zijn er. Maandag konden we gelukkig schuilen bij elkaar, in de stevige bunker – toch? – die Trix is. Eén avond lang klonk het alsof het dan allemaal wel zou meevallen. We weten niet wat er onder het bed zit, de klok luidt onheilspellend, maar veilig onder deze deken kon niets ons raken.
