Fotografe Nan Goldin was een van de sleutelfiguren van de nieuw golf in fotografie die vanaf de late jaren negentienzestig en de vroege jaren zeventig groeide vanuit de street photography. Na haar studies en initiële werken, verhuisde Goldin naar New York waar het verderzetten van haar kunst resulteerde in het baanbrekende boek/show The Ballad of Sexual Dependency. Goldin was een pionier in het op beeld vastleggen van sociale en gendergerelateerde subculturen en haar oeuvre had een enorme impact. Daarnaast worstelde ze ook met verslaving en in de eenentwintigste eeuw werd ze actief in de strijd tegen de Sackler-familie die de belangrijkste schuldige was in het Purdue-schandaal rond de verslavende pijnstiller OxyContin.
Cineaste Laura Poitras probeert in All the Beauty and the Bloodshed beide aspecten – de kunstenares en de activiste – te belichten. Het resultaat won voor haar de Gouden Beer op het filmfestival van Berlijn, een Oscarnominatie voor beste documentaire, plus verschillende andere prijzen. De film slaagt er inderdaad in de beide polen op een relatief boeiende manier met elkaar te vervlechten en te herwerken voor een nieuw medium.
All the Beauty and the Bloodshed opent met een protestactie aan de Sackler Wing in het Metropolitan Museum of Art te New York (de familie stond eveneens bekend als mecenas voor de kunsten) en kijkt vanaf dat moment eerst terug op de rijkgevulde carrière en het leven van de hoofdfiguur. Dat gebeurt gelukkig grotendeels door het werk voor zich te laten spreken, aangevuld met gesprekken waarin Poitras haar eigen aanwezigheid duidelijk erkent, evenals haar mediërende rol in het vastleggen en sturen van de film waar we naar kijken. De caleidoscoop aan bespiegelingen afgewisseld met losse fragmenten bestaande uit tentoonstellingen, voorbereidingen en familiefoto’s, levert geen echt vernieuwend documentair werk op, maar weet de conventies van het genre wel efficiënt te bespelen.
Dat Nan Goldin haar verslaving aan OxyContin – beginnend nochtans met een perfecte consumptie van de voorgeschreven dosis – in de loop der jaren ook verwerkte in haar foto’s en beelden, is de ideale aanzet om ook het Sackler-verhaal binnen te brengen – inclusief het onderkennen van het feit dat het de faam van de artieste Goldin was die de activiste Goldin in staat stelde haar strijd te voeren. Daaraan gelieerd is de even onlosmakelijke band die hier aangekaart wordt tussen het (broodnodig) steunen van musea, kunstprojecten, onderzoek en universitair onderwijs, en de soms pijnlijke waarheden die verborgen zitten achter waar dat geld vandaan komt. Het is een schets van moreel complexe vragen en realiteiten die niet altijd eenduidige antwoorden hebben: er zou evengoed een docu kunnen gemaakt worden over de tekorten waarmee de kunst- en onderzoekswereld kampen en die dus de keerzijde van de medaille zou belichten.
Het pleit voor All the Beauty and the Bloodshed dat die dualiteit wel degelijk aanwezig is in de film, en al treedt het proselitisme in de zaak van Goldin tegen Sackler absoluut prominent op de voorgrond, er wordt ook duidelijk getoond dat de kunstenares het risico nam de gevolgen te dragen. Wanneer ze weigert haar werk tentoon te stellen in de Britse National Portrait Gallery, wijst het instituut uiteindelijk een gift af van de Sacklers, maar evengoed had die actie uiteraard anders kunnen uitdraaien.
Poitras’ documentaire worstelt af en toe met de tegenstrijdige krachten die hier aan het werk zijn en blijft soms iets te veel steken in traditionele vormtaal, maar er zit een op zijn minst doordacht concept achter het opzet dat veel meer wil zijn dan gewoon het relaas van een reeks acties over wraakroepende feiten. Evengoed is dit immers ook een knap beeld van de New Yorkse kunstscène waaruit Goldin groeide. Het is die gelaagdheid die de film uiteindelijk boven de middelmaat uittilt.
