Stephen Malkmus is als roerganger van de meest spannende rockband uit zijn tijdperk tegen wil en dank — ja zelfs bijna tegen zijn zin — uitgegroeid tot een rockicoon van de nineties. Gelukkig laat hij die status niet aan zijn hart komen en blijft hij gewoon doen wat hij zo graag én goed doet: boeiende indierockplaten maken.
Nu, laat ons met de deur in huis vallen: van de zeven albums die Malkmus en zijn Jicks op de wereld loslieten, is Sparkle Hard niet het beste. Die eer blijft voorbehouden aan Mirror Traffic, de plaat die ze in 2011 — geruggensteund door producer Beck — afleverden. Dat gezegd zijnde: fans van het betere indiewerk zullen veel plezier beleven aan Sparkle Hard. De typische Malkmusiaanse gitaarsolo’s, de catchy refreintjes, de speelse nonchalance en de warme vibe die over de songs hangt. Want dat de band de plaat in de zomer opnam, kan je horen: de zon druipt ervanaf als de stompzinnigheid van de televisie tijdens een uitzending van Temptation Island.
In opener “Cast Off” wisselt een wat emotionele Malkmus af tussen fragiele pianopartijen en een waterval aan gitaargeweld. “I need some attention,” zingt hij erbij. Tja, waarom maakt een mens anders platen? “Future Suite” drijft op een wat hakkelende groove, bijgestaan door maffe synthesizergeluiden. Vooral de coda, eerst met kronkelende gitaren, daarna met in canon gezongen vocals, is erg de moeite. In het met strings overgoten en lieflijk klinkende maar maatschappijkritische “Solid Silk” bezingt hij Facebook, Instagram en consorten: “Fiscal plague/ Information dust/ Piled over everyone/ Everyone of us/ It’s a violation.” Denkt hij met heimwee terug aan de tijd toen ongebreideld egocentrisme nog niet als een deugd werd beschouwd?
Even later in “Bike Lane”, dat wat aan The Kinks doet denken, houdt hij middle class America nogmaals een spiegel voor en klaagt aan hoe blanke yuppies doorgaans meer bekommerd zijn om een nieuw fietspad in hun buurt dan om hoe de politie zwarte jongeren, zoals de in Baltimore door bange racistische agenten doodgeknepen Freddie Gray, behandelt. Malkmus als protestzanger: het is niet van zijn gewoonte. De normaliter politiek onverschillig lijkende ex-Pavement-frontman maakt zich blijkbaar danig zorgen over de toekomst van zijn land en de wereld. Geef hem eens ongelijk.
In het gezellig kabbelende “Middle America” heeft Malkmus — intussen toch ook al de vijftig voorbij — het over ouder worden en over hoe hij graag relevant wil blijven. “I will not be one of the watchers,” klinkt het. “I will not disappear/ Time gets to me and I/ Wonder how to simplify.” Horen we daar een midlifecrisis bestreden worden? En is het misschien daarom dat hij in “Rattler” besloot met autotune aan de slag te gaan? Niet dat de song Bon Iver-gewijs volledig gestoeld is op het zangeffect, Malkmus gebruikt het eerder als een gimmick. En waarom ook niet?
“Kite” is een absoluut hoogtepunt op de plaat. De song begint als een ingetogen akoestische song à la Nick Drake om te vervellen in een popsong met veel repetitieve “wahwah” en aan het eind gelaagde en meanderende gitaarsolo’s. Malkmus de gitaargod. “Just right now,” zingt hij gelaten. “I’m not looking for a guy to turn my third place medal into gold.” Berusting, heet dat dan.
Voor “Refute” — een wiebelende uptempo countrysong met lapsteel en viool — wist Malkmus Kim Gordon uit haar New Yorkse kot te lokken. Een prettig wederhoren, want Gordon was half jaren negentig samen met die andere Kim een van de geilste stemmen — check Sonic Youth’s “Goo” — die er in het alternatieve rockwereldje te horen waren. Malkmus en Gordon amuseerden zich samen overduidelijk prima in de studio, zo’n aanstekelijke song is het.
Afsluiter “Difficulties/Let Them Eat Vowels” bestaat eigenlijk uit twee nummers: de eerste een wat dromerige en theatrale song met piano en stroperige synthstrijkers, de tweede dansbaar met een baslijn die klinkt alsof hij uit de arrogante koker van New Orderbassist Peter Hook had kunnen komen.
Stephen Malkmus heeft alweer een prima plaat gemaakt. Zeker fans die hem al vanaf het eerste uur volgen, zullen Sparkle Hard weten te waarderen. Wars van trends en hypes blijft hij in zijn eigen onnavolgbare stijl songs afleveren die de tand des tijds moeiteloos zullen doorstaan. Waardig ouder worden, noemt men dat.
