Nieuw stripwerk van Joost Swarte? Het is maar een halve waarheid. Met een mooi lint errond wordt het tweedelige boekwerkje Swarte Comics I en II geëtaleerd in de boekhandel. Uitnodigend, dat wel. Maar wat neem je mee huiswaarts?
Je zou best wel eens ontgoocheld kunnen zijn. Je hebt net €14,95 betaald en dan verwacht je toch wel wat leesvoer. Maar als je dan thuis het lint verwijdert rond de twee delen waar in sierlijke letters staat dat deze uitgave er kwam naar aanleiding van de Marten Toonderprijs 2012, is de teleurstelling nogal groot. Het zijn namelijk geen twee boekjes die zich ontvouwen (letterlijk), maar een brochure in leporellovorm, een lange strook in een harmonica gevouwen. Aan de ene zijde krijg je een soort best of van zijn werk voor de Toneelschuur, zijn glas-in-loodramen en de omslagen voor de New Yorker. De achterzijde geeft een preview van nieuw stripwerk van Swarte, dat zou moeten resulteren in een volgende deel van zijn reeks niet zo, maar zo.
Toegegeven, het oogt mooi, zeker door de druk op kwaliteitsvol, zwaarder papier. De klare lijn van Swarte leent zich perfect voor glasramen en zijn covertekeningen mogen er zeker ook zijn. Neemt niet weg dat hij in zijn werk vaak overkomt als de kleine broer van Ever Meulen. Zijn strips misten echter steeds net de punch line van een goede grap. Het gebruik van surreële personages en de absurditeit van de teksten kwamen net een maatje te kort om aan te slaan in Vlaanderen, die op dat punt wel verwend zijn met tekenaars als Jeroom, Herr Seele en Kamagurka en ons surrealistisch erfgoed.
Toegegeven, het geheel ziet er veelbelovender uit dan wat je geserveerd kreeg in Bijna compleet, de onlangs verschenen retrospectieve van het stripverleden van Swarte. De tekeningen halen zonder moeite een hoog niveau en de teksten zien er al heel wat beter uit dan we van de eerdere strips gewoon zijn. Zitten we aan de Vlaamse doorbraak van Swartes stripwereld? Zijn voorpublicatie ziet er in elk geval veelbelovend uit.
In elk geval verdient Swarte zijn Vlaamse doorbraak. Als uitvinder van de term ‘klare lijn’, medeontwerper van het Hergé-museum en laureaat van talloze strip- en illustratieprijzen en medestichter van uitgeverij Oog en Blik, is dat het minste wat we Swarte kunnen gunnen. Maar die erkenning hoeft daarom niet gepaard te gaan met een dure teaser van toekomstig werk.
Toch zullen we met een groeiend enthousiasme de volgende (de 6de al intussen) episode van ‘zo, niet zo’, lezen en kritisch op de rooster leggen. Maar waar deze teaser wel in geslaagd is, is ons gelouterd cynisme tegenover de wereld van Swarte. Op zijn 65ste verdient de man nog het krediet van een debutant en dit dankzij zijn enthousiasme en het constant heruitvinden van zijn stijl.
Kort samengevat: laat dit dure smaakmakertje gerust links liggen en hou je spaarcenten voor de volgende uitgave van niet zo, maar zo. Een gouden tip vanwege de redactie!
