Vier jaar na De Aanslag staat Milan Hulsing er weer. De Smokkelaar is een nieuwe, ambitieuze striproman. Hulsing vermengt internationale politiek met alternatieve stripverhalen in een volstrekt geloofwaardige, maar eigenzinnige wereld.
We hebben bij enola wel een boon voor Milan Hulsing. Zo kwamen al verschillende boeken van zijn hand aan bod op dit toch wel lichtjes fantastische cultuurmagazine. Zowel Stad van Klei (2011) als De Aanslag (2015) waren beide indrukwekkende graphic novels van een auteur voor wie elk nieuw boek een verleggen van de eigen grenzen en mogelijkheden leek. Nu staat hij er opnieuw met De Smokkelaar, voor het eerst een boek volledig op basis van een eigen scenario. In zijn vorige boeken nam hij telkens een bestaand verhaal als basis, waaruit hij dan een volstrekt eigenzinnig stripverhaal distilleerde. De Smokkelaar is volledig eigen werk.
Hulsing combineert in De Smokkelaar een aantal registers. Zo is de smokkelaar uit de titel Laszlo, die met een grote hoeveelheid subversieve strips naar het westen vlucht en deze daar tracht te publiceren. Laszlo zwerft de hele wereld door. Met zijn ambitie en gedrevenheid maakt hij op die manier De Smokkelaar ook een verhaal van internationale politieke intriges. Politiek en alternatieve strips, er zijn maar weinig stripmakers die met die combinatie een meeslepend, gelaagd en volstrekt geloofwaardig verhaal kunnen maken. Milan Hulsing is er zonder twijfel één van. Net als zijn vorig werk is ook De Smokkelaar weer erg intens en geladen. Alle personages zijn sterk uitgewerkt en de plot wordt nergens nodeloos lang uitgesmeerd. De Smokkelaar is een leestrip waarbij je je als lezer moet laten meevoeren in de wereld van Milan Hulsing.
Hulsing is bovendien een ambitieus verteller. Hij kiest nooit de evidente wegen en is veeleisend naar zijn lezers. De Smokkelaar is geen strip die je met je verstand op nul ‘er wel even door kan jagen.’ En gelukkig maar … Het verhaal springt voortdurend tussen locatie en tijd en Hulsing houdt er ook van realiteit en droombeelden (en de overgang tussen beide) af te wisselen. Tegelijk doet hij dit met zo veel vakkennis dat hij de aandachtige lezer nergens achterlaat.
Grafisch kunnen we Milan Hulsing best omschrijven als een kameleon. Hoewel er in elk album wel een basis te vinden is die te typeren valt als ‘de Hulsing-tekenstijl’, toch wordt er in album weer van nul begonnen en worden verhaal en tekenstijl op mekaar afgestemd. Zo werkt hij in De Smokkelaar met dikke zwarte strepen die quasi nonchalant over de bladzijden dansen. Het geeft De Smokkelaar een wat schetsmatig karakter, alsof het verhaal heel snel en dynamisch gemaakt moest worden. Toch is het geen album dat afgeraffeld lijkt of nog niet helemaal op punt staat. Samen met de kleuren (van Hulsing zelf) én de lettering door lettermeester Frits Jonker maakt het tekenwerk opnieuw een straffe indruk. Kameleon Hulsing heeft weer verpletterend uitgehaald.
De Smokkelaar is een perfect album om aan te raden aan kennissen die nooit strips lezen, behalve misschien ooit Maus en Een Deken van Sneeuw. Ook in het eigen taalgebied verschijnen er dergelijke ambitieuze romans in stripvorm, en Milan Hulsing is er een meesterlijk beoefenaar van.
