Met The Teacher Who Promised The Sea brengt regisseur Patricia Font, die voordien vooral veel televisiewerk verrichtte, de herinnering aan een publiekelijk trauma uit de geschiedenis van haar geboorteland weer tot leven. Dit leidt ons naar een massagraf uit de Spaanse burgeroorlog dat na meer dan zeventig jaar werd ontdekt en z’n laatste geheimen nog lang niet heeft prijsgegeven.
De raamvertelling van de film – waarin een jonge zwangere vrouw tracht uit te spitten wat er destijds met haar overgrootvader gebeurde – haakt in op het waargebeurde verhaal van Antoni Benaiges, een Catalaanse onderwijzer die geëxecuteerd werd door aanhangers van generaal Franco, maar wiens nalatenschap tot op de dag van vandaag nog altijd voortleeft.
Halverwege de jaren dertig van de vorige eeuw werd de idealistische docent aangeworven in een kleine katholieke dorpsgemeenschap. Met zijn begeesterende houding en vooruitstrevende lesmethodes (Benaiges was een fervent beoefenaar van de Freinet-techniek die vrij kort daarvoor geïntroduceerd werd in Frankrijk) wist hij de harten van z’n leerlingen in geen tijd te veroveren, maar dat stuitte de lokale machthebbers tegen de borst. Omwille van zijn politieke opvattingen werd de leerkracht bestempeld als landverrader en werd hem vervolgens alles ontnomen, inclusief zijn leven.
Niettegenstaande de verhaallijnen niet altijd even soepel in elkaar overlopen, verdient de thematiek van de film zeker uw aandacht. Het is een belangrijke episode uit de Spaanse historiek die quasi volledig in de vergetelheid is geraakt en tussen de plooien van de geschiedenis verdween.
Het jaar 2010 zorgde evenwel voor een ommekeer. Sergi Bernal documenteerde de opening van het massagraf La Padraja (nabij Bañuelos de Bureba), waarna hij zich ook ging verdiepen in de levensloop van Antoni Benaiges die zich mogelijk onder de honderden geborgen lichamen zou bevinden. De foto’s van Bernal werden niet alleen tentoongesteld, ze dienden ook als grondstof voor een documentaire en werden opgenomen in de roman El maestro que prometió el mar van Francesc Escribano, meteen het boek dat aan de basis ligt van dit historisch drama.
Zo smelten het oude en recentere verleden samen in een netjes afgeborstelde film die op een vrij conventionele manier wordt ingevuld, maar dikwijls toch oprecht overkomt. Dat is voor een groot stuk te danken aan de vertolking van de Spaanse acteur Enric Auquer, die de hoofdrol op evenwichtige wijze neerzet. Hoewel de begeleidende score van Natasha Arizu del Valle soms iets te nadrukkelijk op de voorgrond treedt, en The Teacher Who Promised The Sea verder ook niks vernieuwends laat zien, weet de film wel de juiste toon te vinden – wat bij het grote publiek dan weer een gevoelige snaar zal raken.
