Met het complete drieluik Geheugen op zak bracht Lauwert één van de sterkste strips van 2023 uit. Ervaren rotten Etienne Le Roux en Luc Brunschwig spelen al hun sterktes uit voor een meeslepend en complex familiedrama dat decennia omspant.
Laten de criticasters van het stripverhaal stil zijn en het hoofd beschaamd buigen. Recent vertaalde uitgeverij Lauwert de trilogie La Mémoire dans les Poches van Etienne Le Roux en Luc Brunschwig als Geheugen op zak. Op drie maanden tijd publiceerde de jonge uitgeverij de complete reeks, waardoor we de kans kregen meteen het complete verhaal te recenseren. Het is een strip die ons omvergeblazen heeft. De ambitie is duizelingwekkend, maar tegelijk blijft de aanpak continu toegankelijk en meeslepend. Geheugen op zak geeft de concurrentie het nakijken en maakt bovendien duidelijk dat het stripverhaal op geen enkele manier een medium is voor minderwaardige kunstwerken of afgeleide producten van geniale originelen.
Het verhaal waaiert uit over verschillende decennia doorheen de drie albums. Scenarist Luc Brunschwig speelt met de tijd en voegt door tijdssprongen keer op keer extra lagen aan zijn verhaal toe. Aan het begin van de reeks is de oudere man Sidoine Letignal het hoofdpersonage. Hij arriveert met een baby bij een volkscafé, waar hij gevraagd wordt zijn verhaal te doen hoe hij in godsnaam laat op de avond als oude man met een hongerige baby daar aanbeland kan zijn. Het eerste deel van Geheugen op zak bestaat uit het verhaal van Sidoine en de baby. Hoewel dit verhaal ontroerend is en een stedelijke woonwijk en haar inwoners beschrijft, vertrekt het verhaal pas in het tweede deel echt goed.
Laurent, Sidoines zoon, gaat dan op zoek naar zijn vader, die na het voorval in het café van de aardbol verdween en zijn vrouw en zoon alleen achterliet. Uiteindelijk vindt hij hem terug en ontdekt hij dat Sidoine eigenlijk helemaal niet bestaat. Wie zijn vader dan wel is ontdekt Laurent stap voor stap. Het scenario is ingenieus opgebouwd en zet de lezer geregeld op het verkeerde been.
Dat dit verhaal erg persoonlijk is, blijkt al uit de dankwoorden bij de albums. Het nalezen van online interviews over deze strip maakt bovendien duidelijk dat Brunschwig vele jaren zwoegde met het zoeken naar de juiste manier om deze delicate familiegeschiedenis in een juiste vorm te krijgen voor een stripverhaal. Het resultaat is verbluffend en tekenaar Etienne Le Roux is Brunschwigs perfecte kompaan om alles in heldere beelden te gieten. In hun lopende reeks De Gebroeders Rubinstein (in vertaling bij Daedalus) schuwen Le Roux en Brunschwig eveneens de complexiteit niet voor een episch familieverhaal over de loop van de twintigste eeuw. Geheugen op zak blijft echter nog dichter op de huid kleven. Sidoine, Laurent en alle andere kleurrijke figuren zijn stuk voor stuk levensechte mensen met goed en slechte kanten. Ze zijn menselijk in al hun nuances.
De strips van Luc Brunschwig zijn geen hapklare brokken, maar vragen een inspanning van de lezer. Om die reden past Geheugen op zak perfect binnen het fonds van Lauwert. De focus op losstaande verhalen met een duidelijke intensiteit en maatschappelijke relevantie ziet zich ook weerspiegeld in Geheugen op zak. Oorspronkelijk verscheen dit drieluik tussen 2006 en 2017, en nu is deze moderne klassieker eindelijk ook in het Nederlands beschikbaar. Het zou ons verbazen mocht Geheugen op zak niet erg hoog eindigen in de hitlijsten van de beste strips van 2023.
