In tegenstelling tot bijvoorbeeld buurland Turkije of voormalig Oostblokland Roemenië dat recent een hoge vlucht nam inzake filmproductie, is de ex-Sovjetrepubliek Georgië niet echt een vaste waarde in het internationale festivalcircuit. Het is dan ook niet alleen vrij uniek dat What do We See When we Look at the Sky? onder andere te zien was in Berlijn (waar regisseur Aleksandre Koberidze de FIPRESCI regieprijs won), Chicago en Gent, maar evenzeer dat de film nu ook verdeeld wordt in Europa en de Verenigde Staten.
Evident is dat niet, want ondanks de vele kwaliteiten van What do We See When we Look at the Sky? is de vorm – een soort magisch-realistisch sprookje – niet meteen makkelijk op de markt te brengen in een tijdperk gedomineerd door de ‘multiverses’ van in spandex geklede superhelden. Al die bedenkingen hebben natuurlijk te maken met positionering en marktmechanismen en gelukkig niet met het feit dat dit een bijzonder intrigerend stukje cinema is.
De plot doet vaagweg denken aan de animé-hit Your Name, maar nog meer aan de gelauwerde Trois Couleurs trilogie van de Pool Krysztof Kieslowski, eveneens verhalen waarin het lot en de schijnbaar magische krachten ervan, een grote rol spelen. Hier draait alles om Lisa en Giorgi die elkaar ontmoeten op de hoek van een anonieme straat (een speelse opening die ons alleen de benen toont van de personages) en vervolgens door een bizarre vloek er niet meer uitzien zoals voorheen en dus elkaar niet herkennen wanneer ze beiden op een gepland rendez-vous verschijnen. Dat dat allemaal niet veel steek houdt, doet er niet toe in een film waarin we dat soort elementen moeiteloos aanvaarden en opnemen als deel van het universum dat geschapen wordt (iets waar de prent aan het eind ook fijntjes op zinspeelt).
Regisseur Koberidze weigert ook om platgetreden paden van voorgangers zomaar achteloos te bewandelen en kiest voor een vrij tegendraadse aanpak. Soms lijkt het alsof What do We See When we Look at the Sky? helemaal geen interesse heeft in de afwikkeling van het verhaal, maar vooral in lichtvoetige observaties bij monde van een onbekende verteller die de meest uiteenlopende zaken bij de film betrekt: van voetbal tot honden, stadsgezichten en opmerkingen over welke plaatsen in de stad Kutaisi de beste televisieontvangst hebben. Al die terzijdes zitten vervat in een onopvallende beeldenpracht die meestal geen aandacht vestigt op zichzelf maar wel kleine verstilde pareltjes oplevert waarin een lichtinval, camerahoek of opmerkelijke positie, plots een knap stilleven creëert.
Deze film die zich uiteindelijk ontvouwt als een ode aan de ontsluierende en onthullende kracht van de beeldende kunst en film zelf, is ook bij uitstek een voorbeeld van wat filmtheoreticus Gilles Deleuze duidde als de grootste revolutie in de cinema van na het Italiaanse Neorealisme uit de jaren negentienveertig. Sinds dat keerpunt is ‘beweging’ niet langer de sturende kracht en doelmatigheid in films, maar wordt ‘tijd’ en de relatie tussen tijd en beweging van het (menselijk) lichaam de nieuwe essentie. What do We See When we Look at the Sky? is een film die helemaal draait om de fascinatie voor het bewegende menselijke lichaam in de tijd … minuten van de prent worden gebruikt om ons te laten kijken naar beweging van mensen in de tijd … eindeloos en fascinerend. What do We See When we Look at the Sky? Pure cinema is blijkbaar het antwoord.
