Sebastian Barry :: In het beloofde land

Sebastian Barry is terug. Na Een lange, lange weg uit 2005 en De geheime schrift in 2008, beiden genomineerd voor de Man Booker Prize, bewijst de schrijver opnieuw wat hij waard is met het schitterende In het beloofde land, waarmee hij wederom de longlist van de prestigieuze Britse boekenprijs haalde.

Uit de carrière van Sebastian Barry leest men een figuur die zoekt naar de juiste vorm. Hij begon immers als toneelschrijver en zou pas 10 jaar later met een roman op de proppen komen. Zijn stijl getuigt ook van zoeken, slijpen en schrappen: Barry schrijft geen proza dat vlot naar binnen hapt maar wil de lezer via constructies en stijl vanaf de eerste letters prikkelen. In het beloofde land, weliswaar een beladen titel, is het relaas van de herinneringen van een oude, Ierse vrouw die in de jaren ‘20 emigreerde naar Amerika. Lilly Dunne is 89 jaar en verlangt naar de dood nadat ze, voor de zoveelste keer in haar leven, een dierbare verliest. Het betreft deze keer Bill, haar enige kleinzoon van 19, die er bewust voor koos om uit het leven te stappen. Dit brengt bij Lilly gedachten op gang die haar herinneren aan wie zij eerder verloor: haar broer Willi, die tijdens de eerste wereldoorlog stierf en in Een lange, lange weg aan bod kwam. Daarna volgden nog enkele dierbaren en voor Lilly is het een uitgemaakte zaak dat ze, zodra ze zelf haar memoires heeft geschreven, eveneens uit het leven zal stappen.

In Lilly heeft Barry een sterke vrouw gevonden, die veel leed gedragen heeft maar zich nooit wilde laten gaan. In goede en kwade dagen heeft ze haar leven geleefd zonder het hoofd te laten hangen. Ondanks het noodlot en de tegenslagen stond Lilly positief in het leven, zonder haat en dankbaar voor elk greintje leven dat ze kreeg. Met een dergelijk figuur pakte Barry overigens ook al uit in De geheime schrift, met de duidelijke, verhalende parallel dat een oude vrouw de balans van haar leven opmaakt aan de hand van haar memoires en terugdenkt aan de bijzondere mannen die haar leven hebben getekend. Barry brouwt echter een gans nieuw verhaal uit de formule en verder hebben beide romans bitter weinig met elkaar gemeen. Alweer is Barry present met tot de verbeelding sprekende metaforen die zijn lyrisch proza als het ware optillen. Het resultaat is een zeer ontroerend boek, niet alleen qua taal, maar ook in wat Barry vertelt en hoe hij het brengt.

Toch maakt Barry het zijn lezers niet altijd gemakkelijk. Zijn verhalen zijn (psychologisch) spannend maar ook gelaagd (Barry weeft Emile Zola-gewijs een oeuvre met een handjevol personages die in verschillende boeken opduiken), waardoor alleen wie alle boeken leest het ganse plaatje kan overzien. De soms romantische, gezwollen schrijfstijl staat hier en daar tevens vlotheid en transparantie in de weg, alsof Barry de lezer expliciet op een afstand wil houden. Dat kan natuurlijk ook aan de vertaling liggen, hoewel er weinig reden is om te vermoeden dat die een barrière vormt. Hoe dan ook, In het beloofde land blijft een ontroerend boek en meer dan de moeite waard.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

14 − vijf =