Ingvild H. Rishøi :: Het verhaal over mevrouw Berg

In 'Het verhaal over mevrouw Berg' toont Ingvild H. Rishøi zich opnieuw een meester van het kortverhaal waarbij ze telkens in een beperkt aantal pagina`s op een beklijvende manier alledaagse, kleine tragedies schetst.

De Noorse auteur en journaliste Ingvild H. Rishøi debuteerde in 2007 met zowel het kinderboek Unbrakomonsteret – Ikea om natten als de kortverhalenbundel La stå. In 2011 volgde een nieuwe bundel Historien om Fru Berg waarna een tweede kinderroman volgde: Pling i bollen – fine og ufine barnerim in 2012. Vinternoveller is de derde verhalenbundel uit 2014 waarna in 2021 de roman Stargate – en julefortelling volgde. Al bij al een bescheiden maar divers oeuvre dat haar in eigen land terecht verschillende prijzen opleverde.

Sinds 2022 kent ze langzaam maar zeker ook succes in het Nederlandse taalgebied dankzij uitgeverij Koppernik die in 2022 Stargate uitbracht, gevolgd door Winterverhalen in 2024. Met het recent gepubliceerde Het verhaal over mevrouw Berg volgt nu een nieuwe vertaling waarbij de uitgeverij verder in de tijd terugkeert bij haar ontsluiting van Rishøis werk. Bij het vergelijken van de twee bundels kortverhalen valt op hoezeer Rishøi al minstens van bij de tweede bundel een duidelijke stem en stijl had die hoogstens wat verder verfijnd werd maar niet opvallend wijzigde. Dat pleit in deze overigens voor Rishøi want in de verhalen van Het verhaal van mevrouw Berg toont ze zich meteen als als een auteur die perfect dagdagelijkse levens met hun kleine tragedies wenst neer te schrijven, ontdaan van alle franjes.

In tegenstelling tot Winterverhalen dat drie verhalen bevatte die allen alvast de periode van winter gemeen hadden, vertonen de vijf verhalen van Het verhaal over mevrouw Berg meer verschillen, zij het dat ook hier weemoed en tristesse de boventoon voeren. In het titelverhaal draait alles rond een jong meisje dat bij haar vader en zus woont. Haar ratelende vertelstijl maakt duidelijk dat ze met bepaalde mentale problemen kampt en vasthoudt aan rituelen om de wereld helder te krijgen. De mevrouw Berg uit de titel is een hamster die ze van haar moeder kreeg, maar zonder dat het met zoveel woorden gezegd wordt, kijkt die nauwelijks naar haar dochters om. Verwaarlozing mag een te sterk woord heten noch zijn geen grootse gebeurtenissen die er naar hinten, maar de duidelijke desinteresse van de moeder laat wel zijn sporen na.

Over Mensen wegtoveren valt weinig te vertellen zonder meteen ook de `plot` te verraden. In korte beschrijvingen en tijdsprongen wordt de relatie tussen twee zussen verteld waarbij wat Rishøi weglaat even veel zegt als wat er staat. Het is een kort maar krachtig verhaal dat perfect tussen de andere past. In The Life and Death of Janis Joplin draait alles rond een tienermeisje dat haar plek niet vindt in het reguliere schoolsysteem en tijdelijk aan de slag kan in een boomzagerij. Het is daar dat ze gelukkig is en continu naar Janis Joplin luistert, met wie ze een opvallende gelijkenis vertoont. Net als in de andere verhalen valt in deze op hoezeer Rishøi met weinig een wereld weet op te bouwen die haar karakters tot leven brengt.

Dit wordt eveneens onderstreept in Dat wat licht geeft, een verhaal dat eens te meer draait rond banale gebeurtenissen die een grote impact kennen op een familie. In dit verhaal wordt zoals in de andere, op het laatste na, alles verteld vanuit het standpunt van een jong meisje dat een goede band heeft met haar iets oudere broer. Wanneer twee tienermeisjes in de buurt van hun huis kamperen, toont haar broer aanvankelijk wel interesse maar lijkt het vooral iets anders in hem ontwaakt te hebben waarna de rest van het verhaal zich richting de `dramatische` conclusie ontvouwt. Net als in de andere verhalen is het geen wereldschokkend iets maar binnen de wereld van het gezin zelf zet het wel alles op zijn kop.

Mijn meisjes is eigenlijk het enige verhaal waarin Rishøi van haar beproefde techniek afwijkt en het is opvallend genoeg ook het zwakste verhaal uit zowel deze bundel als deze uit Winterverhalen. Centraal staat ditmaal een vader die nadat zijn vrouw na de geboorte van hun tweede kind een postnatale depressie heeft, alleen voor hun oudste dochter Linn zorgt. Wanneer ze tijdens een wandeling op een hete dag door Liv, een oudere vrouw uitgenodigd worden, ontstaat de gewoonte bij haar en haar nichtje, de jongvolwassen Katja langs te gaan. Tussen de vier ontstaat een familiaire band, waarbij de vader bij Katja ook de genegenheid en aandacht vindt die hij thuis ontbeert. Wanneer Katja voorstelt om er een dagje met Linn op uit te gaan, lijkt er dan ook geen vuiltje aan de lucht, maar niets is wat het lijkt en uiteindelijk is het de vader die een zware prijs betaalt voor het gebeuren en terugblikt op hoe alles uit zijn handen glipte.

Het verhaal over mevrouw Berg toont net als Winterverhalen aan hoezeer Rishøi er in slaagt om met weinig elementen en zonder terug te vallen op stilistische hoogstandjes pakkende tranches de vie te schilderen waarin momenten van schaamte, spijt en kleine tragedies de boventoon voeren. Grootse emoties komen er nooit aan te pas maar bijna al haar personages zien zich voor een nieuw klein leed geplaatst dat hun leven een andere richting laat inslaan, vaak subtiel. Er valt weinig vreugde te halen in Rishøis verhalen maar ze houdt zich verre van een naturalistisch pessimisme. Wat ze beschrijft, vindt elke dag wel ergens plaats, alleen ziet niemand het omdat het nooit ontwrichtend aanvoelt, maar voor de betrokkenen doet het er wel degelijk toe en dat weet ze als geen ander te beschrijven.

8
Koppernik
HANS FREDRIK ASBJØRNSEN

recent

Six jours, ce printemps-là

Met onder meer Nue Propriété, het onthutsende À perdre...

Few Bits :: ”Ik heb me al afgevraagd of het wel vanzelf moét komen”

Karolien Van Ransbeeck neemt graag haar tijd, maar uiteindelijk...

Resurrection (Kuangye Shidai)

In 2018 brak Bi Gan internationaal door met Long...

Rosalía :: LUX

Met LUX opent Rosalía een deur die eigenlijk al...

aanraders

Roderik Six :: In het wit

Een vrouw die haar dementerende vader bezoekt. Een vrouw...

Daniel De Waele :: Betoverd door begeerte

Met boeken als Ontluikend christendom (2021), Ontwakend jodendom (2022),...

Emily Herring :: Bergson. Een biografie

Kort na de vorige eeuwwisseling sprak zowat de hele...

verwant

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in