Tzadik, 2009
Velen kunnen slechts dromen van het palmares van de 58-jarige Cyro
Baptista al heeft verwezenlijkt. Hoewel de Braziliaanse
percussionist niet echt tot de galerij der groten van de jazz wordt
gerekend, is het moeilijk om zijn invloed en belang binnen het
genre te onderschatten. Eigenlijk is het zelfs fout om te spreken
van slechts één genre: Baptista is namelijk het archetype van de
postmoderne muzikant die niet verlegen is om alle denkbare stijlen
door elkaar te gooien in één grote smeltkroes. Het zal u dan
wellicht ook niet verwonderen dat deze Braziliaanse wonderboy al
sinds 2002 zijn muziek uitbrengt bij Tzadik, de stal van John Zorn.
Vooral het dans- en muziekproject ‘Beat the Donkey’ behoort tot
Baptista’s bekendste werk. Vorig jaar ging hij aan de slag met een
groep genaamd Banquet of the Spirits, wat resulteerde in een
gelijknamige plaat. Met ‘Infinito’ worden dezelfde muzikale
horizonten verkend.
Net zoals met het vorige album wordt de luisteraar ook nu
ondergedompeld in een rijke exotische ervaring met tal van
wereldmuziekinvloeden. ‘Infinito (Coming)’ is een uitgebreide
inleiding op het eclectische vuurwerk dat nog zal volgen. Fluiten,
Portugese zang, bluesy elektrische gitaren,
junglegeluiden… Baptista gaat geen enkel obstakel uit de weg en
gooit een ongezien scala aan klankkleuren in de muziekarena. Die
rijkdom en veelheid van stijlen maakt het natuurlijk moeilijk om
zijn creaties in een categorie onder te brengen of effectief te
beoordelen. Zo zijn volledig tegenstrijdige gevoelens niet
ondenkbaar: je vindt het geweldig of je hebt er volledig de pest
aan.
Zoals eerder al aangegeven is Baptista een typisch (maar
uitzonderlijk) postmodern muzikant van deze generatie. Het grote
verhaal of thema zit goed verborgen tussen het muzikale oerwoud vol
geluiden, of ontbreekt in vele gevallen zelfs volledig. ‘Batida de
Coco’ is klassieke fusion met sterke zuiderse ritmes.
Baptista’s muziek kent echter veel wendingen met meerdere
instrumenten als figuranten, waardoor je nooit echt de kans krijgt
even naar adem te happen. De muziek is technisch verfijnd en kan op
vlak van uitvoering moeilijk bekritiseerd worden. Vooral de
saxofoon – die doet denken aan de latere contemplatieve muziek van
Miles Davis – speelt een markante rol.
Baptista trakteert ons ook geregeld op meer experimentele
composities. De ongeziene klankkleur van de instrumenten – vooral
de percussie – opent een nieuwe wereld van mogelijkheden, al
blijven écht overweldigende momenten soms uit. Nummers zoals
‘Cantor Cuidadaso’ en ‘Blindman’ zijn origineel qua instrumentarium
en compositie, maar missen richting en momenten van extase. Op
sommige ogenblikken ontbreekt de intense magie die het vorige album
wél bezat.
Niettemin is ‘Infinito’ een bijzonder boeiend en intrigerend album.
‘Kwanza’ brengt ons terug naar de orgelmuziek van Booker T and the
MG’s en weet ons door zijn complexiteit en rijkdom
(handclaps, gitaar, orgel, blaasinstrumenten en
uitstekende percussie) even een psychedelische trip te bezorgen.
Pure vibes en muziek van de bovenste plank! Ook ‘Noia’ is
een verrukkelijk maar verstillend nummer en geeft de term
wereldmuziek een nieuwe betekenis. Met ‘Adeus As Filhas’ brengt
Baptista een geslaagde ode aan de bossa nova. De vocals
zijn messcherp en het gitaarspel is van hoogstaande kwaliteit. Als
afsluiter is er ‘Infinito (Going)’, een spirituele reis doorheen
Oost-Azië en een leuke afsluiter voor een klein uurtje Cultuur –
met een hoofdletter C!
Cyro Baptista toont met ‘Infinito’ aan dat een postmoderne blik
geen belemmering hoeft te zijn om een boeiend en aangenaam klinkend
album te maken. Akkoord, de veelheid aan invloeden zijn moeilijk op
een hand te tellen – zelfs een dozijn handen zullen moeilijk
volstaan – maar bij momenten werkt deze complexe combinatie
voortreffelijk en krijgen we een geweldige samenwerking die weinig
of geen beperkingen kent. Daarnaast is het ook zo goed als
onmogelijk om technische mankementen of tekortkomingen te
vinden.
Ondanks deze korte loftuiting is er tijdens ‘Infinito’ nooit echt
een moment van een duizeling. Dat allesoverheersende gevoel van
totale ontreddering en overgave blijft achterwege, waardoor Cyro
Baptista niet volledig in zijn opzet slaagt. Het blijft soms enkel
beperkt tot geluiden en het is moeilijk om dat alles als
volwaardige muziek te interpreteren. Niettemin zou het zonde zijn
indien men zich nooit aan een dergelijke eclectische trip zou
wagen. Kortom: Wereldmuziek zoals het hoort te zijn.
