De latino way-of-life is de laatste jaren een groot succes gebleken. Van keuken tot cat-walk: altijd is het hot en spicy. Houdt u ook van de andere Amerika’s, maar hebt u het niet altijd zo op platte commercie begrepen? Dan is er nu Carlos Fuentes’ De Stoel met de Adelaar. Zelden werd politiek zo literair en opzwepend bedreven.
Carlos Fuentes (Panama, 1928) is een monument van de Latijns-Amerikaanse literatuur. In zijn vijftig jaar lange carrière heeft de Mexicaanse schrijver een omvangrijk œuvre bij elkaar geschreven en vele literaire prijzen vergaard. De Stoel met de Adelaar bevestigt die reputatie. Hoewel Fuentes met zijn achtenzeventig jaar al lang geen zwoele, heupwiegende god meer is, slaagt hij er nog steeds in de lezer urenlang te verleiden. En dat, nota bene, met een onderwerp dat net zo sexy is als … politiek.
De plot is simpel. We schrijven Mexico 2020. Lorenzo Ter´n, de president van Mexico, ligt op sterven. Potentiële opvolgers bereiden zich voor op een machtswissel: wie zal de presidentiële stoel met de adelaar bestijgen? In diezelfde periode bezetten de Amerikanen Colombia. Om de bondgenoten van het drugsparadijs uit te schakelen, laat de Amerikaanse presidente Condoleezza Rice het communicatieverkeer in Mexico platleggen. "Zijn er geen telefoons, faxen, e-mail, computers, internet of satellieten meer? Dan zal ik je zeggen wat er nog wel is. Het onverwachte. Het onbekende, […] het geraffineerde, [… de briefroman]."
De Stoel met de Adelaar is een verzameling van zeventig brieven. De briefroman is het genre bij uitstek om de spanning tussen het stelletje "kontlikkers, demagogen en intriganten" van het presidentiële hof te schetsen. Niet alleen omdat de auteur zichzelf helemaal wegcijfert en zo een waarheidsillusie creëert, zonder in een belerend toontje te vervallen. De briefroman zorgt er ook voor dat de lezer constant in het ongewisse gelaten wordt. Of, om het met woorden van de zogenaamde minister van Binnenlandse Zaken te zeggen: "Je raakt ervan overtuigd dat vrienden en vijanden onderling bevriend zijn en ten slotte ga je, of je dat nu wilt of niet, die zin van Stendhal herhalen […]: Wat een geweldig probleem, die voortdurende schijnheiligheid." De spanning wordt ten top gedreven doordat de centrale figuur, president Lorenzo Ter´n, zelf nooit een brief schrijft. Net alsof je naar een thriller zit te kijken, maar het slachtoffer nooit te zien krijgt.
"Er is geen betere training voor de politiek dan overspel", zegt de vurige echtgenote van de Minister van Financiën, bijgenaamd het hoertje. De Stoel met de Adelaar mag met zijn archaïsch taalgebruik aanvankelijk heel wat inspanning van de lezer vragen, een droge politieke thriller is het zeker niet. Fuentes’ roman is op dat vlak duidelijk schatplichtig aan die andere overbekende briefroman Les Liaisons dangereuses van Choderlos de Laclos. Onzuivere politieke spelletjes blijken lang niet enkel over politiek te gaan.
La Silla del Aguila — zo luidt de orginele Spaanse versie — heeft zowat alles om een groot literair werk te zijn: intertekstuele referenties, knappe karaktertekening, etc. Wij vonden de roman echter net iets te langdradig en het einde vrij teleurstellend. Bent u echter op zoek naar een literaire uitdaging, een thriller over "mahatma propagandis en robespierrots" dan kunnen we u deze hersenbreker, zij het met enige reserve, aanraden.
