Banner

Godspeed You Black Emperor!

Lift Yr Skinny Fists Like Antennas To Heaven! (2000)

Matthieu Van Steenkiste - 12 januari 2011

"There is a devil in this world and no angel will save us. Our relations are sickened and damaged as this upside down world. They’re turning our neighbourhoods into Disneylands. They’re building more prisons and doubling their patrols. At the same time miss Celine Dion sings love songs while our cities burn.

Neen, echt vrolijke jongens waren die van Godspeed You Black Emperor! niet, toen ze in Londen in 2000 hun concert met deze opdracht begonnen. Het was bijna het derde millennium, we waren al jaren in slaap gesust en langzamerhand was de wereld stilletjes naar de verdoemenis aan het gaan. De achtergrond voor dit verhaal moet dus wel al in 1989 liggen, lang voor de groep gevormd werd, bij de val van de Muur. "Het einde van de geschiedenis", was dat, juichte de rechts-liberale filosoof Francis Fukuyama: het kapitalisme had gezegevierd, vanaf nu zou er nooit meer ideologische strijd zijn. Iedereen zou zich overgeven aan de zegeningen van de markt, en we zouden nog lang en gelukkig leven.

En dus was iedereen gelukkig.

Iedereen? Neen. In Canada waren een stelletje krakers het niet eens met de overwinning van het geld zoals die was uitgeroepen, en met groeiende onvrede zagen ze de innige verstrengeling tussen politiek en bedrijfsleven. En wat doet een jonge kraker dan? Hij maakt muziek. Mooie, opzwepende, elegische, meanderende muziek. Brokstukken van symfonieën die met gemak de twintigminutengrens haalden, en er liever geen woorden aan vuil maken.

En toch was het muziek die met meer woorden kwam dan die van om het even welke andere groep: manifesten, monologen die vlak voor een optreden door de boxen weerklonken ("we dedicate tonight’s performance to quiet refusals, loud refusals, and sad refusals"), en — als het echt meezat — in interviews; gesprekken die zelden over muziek gingen, en eerder de Westerse maatschappij in ogenschouw namen om ze finaal te verwerpen. Als het al tot een goed gesprek kwam, want het wantrouwen tegenover journalisten heerste.

Maar er valt ook iets te zeggen voor de opmerking van een scribent dat "hun woordeloosheid een groter politiek statement betekent dan al het gepreek van Bono". Godspeed You Black Emperor! wist in zijn muziek zoveel tristesse en woede te leggen, dat geen woorden meer nodig waren. Het was een stille opgestoken middenvinger naar de wetten van de platenfirma’s: dit was muziek die niet op de radio kon, nooit in het format van de clip zou passen, en als er ooit posters voor zouden worden gemaakt zouden die een gewild obscure frase bevatten en niet een foto — die bestonden toch al nauwelijks — van de rafelige muzikanten.

Van debuutplaat F#A#? (1997) ging het naar Slow Riot For ZerØ Kanada (1999); twee platen waarop de groep haar geluid definieerde: lang uitgesponnen, instrumentale stukken die kamermuziek koppelden aan de dreiging van drone en echoënde gitaaruithalen, vaak ingeluid door al dan niet op straat opgenomen monologen. Legendarisch is de omineuze openingszin van "Dead Flag Blues" van op dat debuut: "The car’s on fire and there’s no driver at the wheel and the sewers are all muddied with a thousand lonely suicides and a dark wind blows."

Tegen het wisselen van de millennia, was de groep klaar voor haar ware chef d’oeuvre: een dubbelaar die met zijn vier stukken goed is voor tachtig minuten muziek die het fin-de-sièclegevoel van eind jaren negentig in al zijn zwaarte vatte. Lift Yr. Skinny Fists Like Antennas To Heaven! is zelfs als titel al in één zin machteloosheid én strijdvaardigheid: de vuisten mogen dan gebald, veel spierkracht hebben ze niet te bieden. En dus kan niet meer dan uiting gegeven worden aan wat een kapotte wereld met een mens doet. "We used to sleep on the beach here, sleep overnight. They don’t do that anymore. Things changed... you see. They don’t sleep anymore on the beach": de oude man aan het begin van "Sleep" vertelt het met een gebroken stem, Godspeed gebruikt het als startpunt voor een elegie die via langzaam open bloeiende melodieën van strijkers en gitaar aanzwelt tot een galopperende storm; het orchestrale van Morricone botst met de woede van de Amerikaanse hardcore waarmee de groepsleden opgroeiden.

En zo werkt het meestal. Vanuit omgevingsgeluiden, wat noise, een drone, bouwt langzaam een melodielijn op die zich ontwikkelt, piekt, en weer in elkaar vouwt om te verdwijnen in een waas van geluid. En tussenin steken eenzame stemmen op. Een automatische waarschuwing in een supermarkt niet met bedelaars te praten, een oude folkzanger, … en altijd overheerst die droefheid en eenzaamheid in een wereld die hoog boven ons uit torent, maar is er ook die strijdvaardigheid, die exploderende woede die altijd even ontsnapt voor ze weer de kop wordt ingedrukt.

Die kwaadheid had iets hoopvols. Ja, het heden trok op geen bal, maar er was altijd nog de toekomst. En het was dat wat Lift Yr Skinny Fists Like Antennas To Heaven zo bijzonder maakte; de manier waarop het lamento kon muteren tot strijdlied. Het flitste op het einde van elk optreden als een zekerheid op het grote projectiescherm boven de hoofden van de groepsleden: "Freedom can be achieved".

Maar dat was 2000. Het werd nog zomer 2001 en het protest tegen de Wereldhandelsorganisatie en andere kwam tot een hoogtepunt. Twee maand later stortten de Twin Towers in en viel de duisternis over het Avondland. Eind 2002 was er nog het wat ontgoochelende Yanqui U.X.O., maar Godspeed You Black Emperor! had zijn voorlopige einde bereikt. Gekoeioneerd door de Amerikaanse ordediensten, gefrustreerd omdat ze zichzelf met hun woordeloosheid feitelijk de mond snoerden, hing de groep in 2003 de instrumenten aan de wilgen: op onbepaald hiaat, maar zeker geen split.

Het is 2010 en we zijn een crisis verder. Het is voor de verandering eens een financiële. De hoopvolle jaren dat we in de nadagen van de geschiedenis leefden, zijn al lang vervlogen. Maar Godspeed You! Black Emperor speelt opnieuw samen. Iemand moet een klaaglied spelen terwijl het schip langzaam zinkt.

Godspeed You! Black Emperor speelt op 15 januari in het Cirque Royale in Brussel en op 2 februari in de 4AD in Diksmuide. Beide concerten zijn uitverkocht.

E-mailadres Afdrukken
 
Godspeed You Black Emperor!
Constellation / http://www.brainwashed.com/godspeed
www.brainwashed.com/godspeed

Recensies:
God's Pee (Godspeed You! Black Emperor) :: Allelujah! Don't Bend! Ascend!
Thee Silver Mt. Zion Memorial Orchestra :: Kollaps Tradixionales
Thee Silver Mt. Zion Memorial Orchestra :: Kollaps Tradixionales
Thee Silver Mount Zion Memorial Orchestra & Tra-la-la Band :: 13 Blues For Thirteen Moons
Hrsta :: Ghosts Will Come And Kiss Our Eyes
Hrsta :: Stem Stem In Electro
Thee Silver Mt. Zion Memorial Orchestra & Tra-La-La Band :: Horses In The Sky
The Silver Mt. Zion Reveries :: The ''Pretty Little Lightning Paw'' EP
The Silver Mt. Zion Orchestra & Tra-la-la Band :: ''This Is Our Punk-Rock'', Thee Rusted Satellites
Godspeed You! Black Emperor :: Yanqui U.X.O.

Interviews:
A Silver Mt. Zion :: ''Er is geen happy end voor muzikanten''
Hrsta :: “Ik zie mezelf een nummer van Françoise Hardy brengen”
A Silver Mt. Zion :: ''Muziek maken die niet commercieel wil zijn is al een politieke daad vandaag''

Live:
Godspeed You! Black Emperor :: 30 oktober 2015, Trix
Thee Silver Mt. Zion Memorial Orchestra :: 27 februari 2014, Botanique
Godspeed You! Black Emperor :: 7 november 2012, Cirque Royale
Godspeed You! Black Emperor
Godspeed You! Black Emperor :: 15 januari 2011, Cirque Royale
Thee Silver Mt. Zion Memorial Orchestra :: 2 april 2010, Botanique
Thee Silver Mt. Zion Memorial Orchestra
Thee Silver Mountain Elegies Play War Radio :: 13 oktober 2005, Vooruit

Nieuws:
Godspeed You! Black Emperor maakt opnieuw een vuist
Halleluja, de grote terugkeer van Godspeed You! Black Emperor op plaat!
Godspeed You! Black Emperor kruipt opnieuw het podium op (!)

Uit ons archief
Banner

TEST