Banner

Marcelo Dos Reis + Gebruers/Govaert/Vicente + Lilly Joel

25 april 2016, De Ruimte (Amsterdam)

Guy Peters - foto's: Sophie Saporosi (CE) - 26 april 2016

Een fijne triple bill in het steeds hipper wordende Noord-Amsterdam, met vertegenwoordigers van de jonge generatie Portugese, Belgische en Nederlandse improvisatoren en een uniek Belgisch duo, een kans die we niet mochten laten schieten. Het werd een avond met even compacte als verschillende concerten.

Gitarist Marcelo Dos Reis is klassiek geschoold en dat zie je én hoor je: hij bespeelt een akoestische gitaar (weliswaar licht versterkt), gebruikt een voetsteun en beschikt over een techniek die je aangeleerd krijgt na jarenlang de klassieke meesters te bestuderen. Bij Fail Better!, Chamber 4 (beide met o.m. Vicente) en het Open Field trio laat hij zich horen als een inventief groepslid, maar de soloperformance is nog wat anders. Hier vertrok hij duidelijk met een plan in het hoofd, een uitgestippeld parcours dat hem zou voeren langs momenten van virtuoze densiteit, pure lyriek en experiment.

Dat begon met enkele preparaties: kurken en klemmen die bevestigd werden op de snaren en vervolgens met stokjes aangeslagen werden. Het resultaat: een excentriek en verrassend rijk percussief effect, dat gaandeweg gecombineerd werd met vingervlug snarengepluk en snelle bewegingen. Daarbij was het niet zo eenvoudig om te achterhalen in welke lijn of traditie Dos Reis te situeren valt. Het ene moment had het iets van repetitieve volksmuziek, iets later leek het bijna op het klassieke werk, of kreeg het iets van droney Americana. Namen als Fahey, Lucas, de Lucía schoten door ons hoofd, maar er was meer.

Hij haalde soms uit met een enorme slagkracht, het had haast iets van akoestische punk, stampte de voeten, leek een machinegeweer in handen te hebben, maar dan begon hij plots te dromen met strijkstok en falsettozang en belandde hij op het terrein van de ‘ancient shit’ die hij ook liet horen met Burton Greene en zijn collega’s van Open Field. Het werd alleszins een begeesterende en virtuoze trip van een goed half uur die aanvoelde als een kwartier.

Dan het trio Luis Vicente (trompet), Seppe Gebruers (piano) en Onno Govaert (drums). De trompettist lijkt zich in z’n sas te voelen in Nederland, hing een tijd geleden ook al rond in Amsterdam voor een aantal opnames en concerten met allerhande bezettingen. Bij Nachtstück Records kan je terecht voor een digitale versie (via het name your price-principe) van een concert met Dirk Serries, Martina Verhoeven, John Dikeman en George Hadow, maar zopas verscheen ook een kwartetplaat met Dikeman, Wilbert De Joode en Onno Govaert bij Clean Feed. Dit trio met de Gentse pianist Gebruers, dat intussen ook nog niet uitgebrachte opnames maakte, is weer wat anders.

Het trio verspilde alleszins geen tijd aan introducties of andere aardigheden, en koos meteen de weg van de aanval. Bij Vicente gebeurde dat met een oneven, wat wankele sound, die zo’n beetje een handelsmerk geworden is. Maar wat vooral opviel, is hoe expressief hij als muzikant geworden is. Liet hij zich enkele jaren misschien nog sterker leiden door de voorbeelden uit de traditie, met een iets meer conventionele sound, dan heeft hij zijn bereik en dynamiek gaandeweg uitgebreid, zoekt hij regelmatig extremere pieken en technieken op. En dat werkte met deze twee kompanen erg goed. Gebruers en Govaert trokken herhaaldelijk naar donkere oorden, en dan vooral de pianist, die opvallend sober speelde en opnieuw meer herinnerde aan Tilbury dan aan Monk.

Vicente schetterde en sputterde, blies in de buik van de piano, op zoek naar resonanties, maar kon zich net zo goed bezighouden met ruis- en slurpgeluiden, terwijl Gebruers afwisselde tussen lage en hoge registers of simultaan met Govaert erop los rammelde. Ook die laatste bewees nog eens meer te zijn dan een hardklopper, door ritmische spelletjes met de blote handen en een ongedurig verkennen van texturen, al dan niet met behulp van hulpstukken. Het was een korte set, amper een half uurtje, die je heen en weer slingerde tussen dromerigheid en tumult, maar door z’n expressiviteit meer input bezorgde dan heel wat concerten die dubbel zo lang aanslepen.

Toen Lilly Joel (Lynn Casssiers en Jozef Dumoulin) dan eindelijk kon beginnen was het bijna middernacht, al was dat ergens ook weer gepast. Met een behoorlijk imposante set-up zaten de twee op hun plaats in de Verkeerstoren die De Ruimte is, klaar om de luisteraars mee te nemen op een ruimtereisje met maximum impact. Het eerste wat opvalt, is dat Lilly Joel live zien, of ondergaan, toch nog wat anders is dan het album (What Lies In The Sea) beluisteren. Word je daar zachtjes ondergedompeld in een wereld van zinderende schimmen en sluimerende suggesties, dan is de concertervaring heftiger en indringender, ook al heeft dat niet enkel met volume te maken.

Het duo beschikt over een behoorlijk potige sound en er is het fysieke effect. Met een koptelefoon ben je je enkel bewust van het product, het resultaat van talloze ideeën en manipulaties. Live wordt pas duidelijk wat erbij komt kijken. Meters en meters kabels liggen er onder, achter en tussen de instrumenten en kastjes, en de twee zijn non-stop in de weer met het draaien en schuiven van knopjes, bespelen van pedalen, toetsen en andere attributen. Afleiden doet het niet. Het is eerder fascinerend, een inkijk in een raadselachtige universum die enkel zij lijken te begrijpen en waar je als luisteraar helemaal aan overgeleverd bent.

Geconcentreerd manipuleerde Cassiers haar stem en een aantal andere effecten (o.m. een draaiende knikker in een glas), terwijl Dumoulin enkel nog een labojas mankeerde. Golven werden aangedikt, geloopt, breed uitgesmeerd, verwerkt in volgende bewegingen. Wat het ene moment iets had van een borrelende geluidssoep klonk even later als het gedempte gekraak van vuurwerk in de verte. Onderdrukte beats, vermangelde robotfunk en Twin Peaks-mysterie in één. Het ene moment nog een labyrintische koortsdroom vol sissende wartaal en verloren blieps. Even later zat je het intieme gefluister van twee minnaars af te luisteren. Opnieuw een korte set (de drie concerten samen haalden niet eens de grens van anderhalf uur), maar wel eentje die in die beknopte tijd een compleet uniek universum opgeroepen had.

E-mailadres Afdrukken
Tags: Lilly Joel