Banner

Fred Lonberg-Holm & Ken Vandermark

17 mei 2015, Parazzar (Brugge)

Guy Peters - foto's: Geert Vandepoele - 18 mei 2015

Ken Vandermark vroeg hem om deel uit te maken van meerdere bands, samen waren ze lid van het machtige Chicago Tentet van Peter Brötzmann en ze stonden vermoedelijk honderden uren naast elkaar op een podium, maar het is de eerste keer dat de rietblazer een echt duo heeft met cellist Fred Lonberg-Holm. Die combinatie droeg op het podium van de Parazzar de sporen van al die samenwerkingen in zich en liet horen wat gebeurt als twee kleppers elkaar moeiteloos vinden.

Lonberg-Holms bekendste connectie met Vandermark is waarschijnlijk The Vandermark 5, waarin hij trombonist Jeb Bishop verving vanaf A Discontinuous Line (2006) en zo mee een verschuiving veroorzaakte naar de werelden van avant-garde, noise en kamermuziek. Maar hij werkte ook daarnaast met de man van Chicago, o.m. in het kortstondige Witches & Devils, als lid van enkele Territory Bands en het Frame Quartet, dat slechts één album opnam. Nu is er ook Resistance (Bocian Records), waarmee de twee samen de sprong in het diepe wagen.

Voor geen van de twee is dat iets nieuws, maar de combinatie van saxofoon/klarinet en cello is natuurlijk wel een bijzonder, zeker in het geval van Lonberg-Holm, een kerel met een lange staat van dienst in de meest uiteenlopende werelden. Gemanierde kamermuziek, scheurende noise, abstracte impro, het zit er allemaal in. En hoewel er geopereerd werd met een grote dosis vrijheid, was het eigenlijk best een toegankelijke set. In hoge mate is dat vermoedelijk te danken aan Vandermarks sterk ritmische aanpak, waarin veel plaats is voor repetitieve elementen, krachtige riffs, intense crescendo’s en improvisatie als ‘instant composing’, waarbij zelfs de impro de focus van een compositie kan krijgen.

Ook mooi: de twee kozen voor twee korte sets en Vandermark wisselde voor elk stuk van instrument (klarinet, tenorsax en baritonsax), waardoor de variatie qua stijlen en klankkleuren ervoor zorgde dat ze zo voorbije vlogen. En er vielen echt wel een paar momenten te rapen die redelijk ongehoord waren in de wereld van Vandermark. Zo klonk hij in zijn eerste stuk op tenorsax niet enkel behoorlijk energiek, maar liet hij ook een frivool randje horen dat in zijn redelijk doordachte muziek doorgaans minder sterk aanwezig is. Klonk het samenspel van Side A een paar weken geleden nog erg hecht, beredeneerd en ernstig, natuurlijk door de sterke nadruk op compositie, dan kon het hier meer ademen en verrassen.

Op klarinet klonk Vandermark dan weer erg expressief, zelfs bijna agressief in het hoge register, blies hij zo hard dat de klanken oversloegen in kleine boventonen. Maar het samenspel met de attente Lonberg-Holm was erg straf. Die kon zich laten gaan met een magnetische lepel, strijkstok, plukkende vingers en allerhande effecten/pedalen, maar er was wel degelijk ononderbroken interactie. Niet zozeer een heen-en-weer-verkeer als een gulpende stroom van ideeën die gespiegeld of aangevuld werd, zoals percussieve sprongetjes van de strijkstok die bijna exact klonken als de plofjes van de blazer. Of iele gestreken klanken die zich vermengden met een gierende klarinet.

Een hoogtepunt was ook de afsluiter van de eerste set, waarvoor Lonberg-Holm van leer trok met een indrukwekkende elektrische furie, die Vandermark op bariton enkel kon beantwoorden met een krachtig weerwoord. Dat werd een intens en energiek huzarenstuk – een zware ritmische aanslag op een dreigende, melancholische klankdeken van Lonberg-Holm - dat regelmatig herinnerde aan de uitwisselingen tussen pakweg Gustafsson en Håker Flaten binnen The Thing. Eenzelfde aanhoudende, bijna manische energie viel ook te horen aan het einde van de tweede set, waar de blazer koos voor een genadeloze fusillade van herhalingen op tenorsax.

alt

Meest opvallend was dan weer het klarinetstuk van de tweede set, dat ‘traditioneel’ vrij van start ging, maar plots een wending kreeg toen Vandermark plots een thema uit de mouw schudde dat uit een of andere volkstraditie leek te komen (compleet met vet vibrato), de muziek een dansende en aanstekelijke vrolijkheid gaf en dat vervolgens opnieuw goed was voor een zinderende en lang aanhoudende climax. “I don’t know where that came from”, grapte de muzikant, die ook besefte hoe verrassend dat klonk.

En dat was net het mooie van de sets: ergens klonk het allemaal erg vertrouwd, alsof deze twee al een decennium de hort op gaan met z’n tweeën, maar de combinatie was fris, zat vol verrassingen en contrasten en had een ronkende, uitdagende en soms spannende dynamiek die het weekend op een hoogtepunt afsloot. Vandermark speelde intussen vier jaar op rij in de Parazzar, en telkens leverde het een memorabel resultaat op. Het knalconcert met Paal Nilssen-Love van 2014 zat, zoals uitbater Joeri Hostens aangaf in zijn intro, inderdaad nog in ons geheugen gegrift. Met dit concert was het weer van dat. Wees erbij in 2016.

E-mailadres Afdrukken
 
Fred Lonberg-Holm & Ken Vandermark
Bocian Records / 2015
kenvandermark.com

Recensies:
Ken Vandermark & Fred Lonberg-Holm/Nate Wooley :: Resistance + East By Northwest
Platform 1 :: Takes Off
The Resonance Ensemble :: What Country Is This?
The Conversation + Mark In The Water
Side A :: A New Margin
Reed Trio :: Last Train To The First Station
The Resonance Ensemble :: Kafka In Flight
Strade d’Acqua/Roads Of Water
Powerhouse Sound :: Overlap
The Vandermark 5 Special Edition :: The Horse Jumps And The Ship Is Gone
Paal Nilssen-Love & Ken Vandermark :: Milwaukee Volume + Chicago Volume
Lean Left :: The Ex Guitars Meet Nilssen-Love/Vandermark Duo, Volume 1
iTi :: Artifact :: iTi Live in St. Johann
Vandermark 5 :: Annular Gift

Live:
Ken Vandermark & Paal Nilssen-Love :: 9 maart 2014, Parazzar (Brugge)
Bert Dockx & Mauro Pawlowski + Paal Nilssen-Love & Ken Vandermark :: 20 oktober 2013, Zuiderpershuis
10 mei 2013, La Médiathèque du Manège (Bergen)
Brandlmayr, Kurzmann & Vandermark :: 17 februari 2013, Parazzar (Brugge)
Manuel Hermia Trio + Platform 1 :: 25 oktober 2012, Vooruit
18 maart 2012, Parazzar
The Resonance Ensemble :: 17 maart 2012, KC BELGIE
Free Fall :: 3 maart 2012, De Singer
The Ex feat. Getatchew Mekuria + Guests :: 9 december 2011, De Kreun
Follow The Sound :: 12 november 2011, De Singel
Side A :: 15 oktober 2011, coStA (Antwerpen)
[sic] electric + Lean Left :: 10 september 2011, Les Ateliers Claus
Jazz Middelheim :: 15 augustus 2011, Park den Brandt
Jason Stein’s Locksmith Isidore + Cinc :: 19 februari 2011, KC BELGIE
The Vandermark 5 + Atomic :: 12 september 2010, Flux/S Festival, Eindhoven

Artikels:
Paal Nilssen-Love & Ken Vandermark :: Q: Slapen? A: Geen tijd voor.
Chicago Jazz Connection (25 april - 1 juni) :: Als dwergen op de schouders van reuzen
Jazz Middelheim 2011 :: Werken in de breedte

DVD:
Brötzmann DVD
Soldier Of The Road :: A Portrait Of Peter Brötzmann

Uit ons archief
Banner

TEST