Banner

Ken Vandermark

18 maart 2012, Parazzar

Guy Peters - foto's: Archief Geert Vandepoele - 19 maart 2012

Volgens de man zelf was het nog maar de derde keer dat hij een soloconcert gaf op Europese bodem, maar van enige terughoudendheid was, zeker na zo’n vermoeiende week met het Resonance Ensemble, geen sprake. Vandermark gaf van meet af aan het volle pond in een concert dat zijn meesterschap als improvisator voor eens en altijd onderstreepte.

Er stond een man die zich duidelijk in z’n sas voelde, tijd maakte voor een paar grappen en anekdotes en een lofzang voor België, dat stilaan z’n Europese thuishaven geworden is. Wie op basis van die ontspannen indruk een concert verwachtte dat het weekend in alle rust uitgeleide zou doen, werd echter met een klets in het gezicht wakker geschud. Vandermark ging op basklarinet, klarinet én baritonsax tekeer alsof hij nog enkele rekeningen te vereffenen had met het metaal. Niet zomaar om een publiek te imponeren, maar om voor zichzelf na te gaan waar de grens lag. Hij ging dan ook meteen van start met ziedend geblaat op de basklarinet, een instrument dat zich bijzonder goed leent voor een furieuze work out-sessie.

Grote intervalsprongen, brul-, reutel- en bromklanken, circulaire ademhaling, terugkerende riedels waarop eindeloos gevarieerd werd: het zat er allemaal in en werd uitgevoerd met een imponerende concentratie en zinderende intensiteit. Die bleef ook overeind in een tweede stuk, dat heel wat kalmer en lyrischer was. Het eerste klarinetstuk werd opgedragen aan voorgangers Jimmy Giuffre en John Carter, niet voor niets sleutelfiguren die een bepalende rol gespeeld hebben in het aanzien van de klarinet binnen de avant-gardejazz. Het stuk werd ook met de navenante tegendraadsheid uitgevoerd, met schrille uitschieters en een haast hysterische golf van ademstoten.

Na die hoge frequenties kwam de baritonsolo bijna als een verademing, maar ook dat ritmische stuk dat de koppen in het publiek op een neer deed deinen, was een expressieve tour de force met een verbluffende wendbaarheid. Die souplesse kwam ook op het voorplan aan het begin van de tweede set, met een stuk dat opgedragen werd aan Harry Carney, baritonsaxofonist bij het legendarische Ellingtonorkest. De tweede set leek aanvankelijk een andere koers te gaan varen, al was het bereik zo mogelijk nog groter en tastte de man nog dieper in z’n reserves.

Zowel op de bas- als de reguliere klarinet speelde Vandermark met ritmische tongue slapping en dynamische intensiteit, waarbij repetitieve figuren door het hanteren van verschillende blaastechnieken -- van fluistereffecten tot gruwelijke misvormingen -- steeds een andere gedaante aannamen. De man is vaak de hort op met muzikanten met een nog agressiever of krachtiger profiel (denk maar aan mentor Peter Brötzmann, collega Mats Gustafsson en opvolger Dave Rempis), maar deze performance leek wel bedoeld om te laten weten dat hij nog steeds z’n mannetje kan staan. Afsluiten gebeurde met een baritonuitvoering van Jaap Blonks “Brult”, een stuk met ronkende stoombootuithalen dat meer dan eens aan het werk van Colin Stetson deed denken.

Makkelijk in het gehoor liggend was het allemaal niet -- zoals iemand het mooi samenvatte, zat Vandermark voor een groot stuk van het concert in Brötzmann-modus --, maar het gebeurde met zo’n begeestering, zo’n beheersing en zo’n ‘ik-heb-hier-verdomme-nog-iets-te-bewijzen’-overtuiging dat de indrukken achteraf vooral te verzamelen waren onder de ‘V’, van verrassing, verbazing en zelfs verbijstering. En zo gebeurde het dat we amper vierentwintig uur na een van de strafste concerten van het jaar opnieuw eentje aan dat lijstje mochten toevoegen. Magistraal.

E-mailadres Afdrukken
 
Ken Vandermark
Not Two

Recensies:
Ken Vandermark & Fred Lonberg-Holm/Nate Wooley :: Resistance + East By Northwest
Platform 1 :: Takes Off
The Resonance Ensemble :: What Country Is This?
Ken Vandermark :: The Conversation + Mark In The Water
Side A :: A New Margin
Reed Trio :: Last Train To The First Station
The Resonance Ensemble :: Kafka In Flight
Ken Vandermark :: Strade d’Acqua/Roads Of Water
Powerhouse Sound :: Overlap
The Vandermark 5 Special Edition :: The Horse Jumps And The Ship Is Gone
Paal Nilssen-Love & Ken Vandermark :: Milwaukee Volume + Chicago Volume
Lean Left :: The Ex Guitars Meet Nilssen-Love/Vandermark Duo, Volume 1
iTi :: Artifact :: iTi Live in St. Johann
Vandermark 5 :: Annular Gift

Live:
Fred Lonberg-Holm & Ken Vandermark :: 17 mei 2015, Parazzar (Brugge)
Ken Vandermark & Paal Nilssen-Love :: 9 maart 2014, Parazzar (Brugge)
Bert Dockx & Mauro Pawlowski + Paal Nilssen-Love & Ken Vandermark :: 20 oktober 2013, Zuiderpershuis
Ken Vandermark :: 10 mei 2013, La Médiathèque du Manège (Bergen)
Brandlmayr, Kurzmann & Vandermark :: 17 februari 2013, Parazzar (Brugge)
Manuel Hermia Trio + Platform 1 :: 25 oktober 2012, Vooruit
The Resonance Ensemble :: 17 maart 2012, KC BELGIE
Free Fall :: 3 maart 2012, De Singer
The Ex feat. Getatchew Mekuria + Guests :: 9 december 2011, De Kreun
Follow The Sound :: 12 november 2011, De Singel
Side A :: 15 oktober 2011, coStA (Antwerpen)
[sic] electric + Lean Left :: 10 september 2011, Les Ateliers Claus
Jazz Middelheim :: 15 augustus 2011, Park den Brandt
Jason Stein’s Locksmith Isidore + Cinc :: 19 februari 2011, KC BELGIE
The Vandermark 5 + Atomic :: 12 september 2010, Flux/S Festival, Eindhoven

Artikels:
Paal Nilssen-Love & Ken Vandermark :: Q: Slapen? A: Geen tijd voor.
Chicago Jazz Connection (25 april - 1 juni) :: Als dwergen op de schouders van reuzen
Jazz Middelheim 2011 :: Werken in de breedte

DVD:
Brötzmann DVD
Soldier Of The Road :: A Portrait Of Peter Brötzmann

Uit ons archief
Banner

TEST