Banner

Stephen Malkmus

''Wij mensen van voor het internet zijn anders''

Joris Vanden Broeck - 06 juni 2018

Wat hij ook doet of laat, tot het einde der tijden zal Stephen Malkmus geassocieerd worden met Pavement. Het was het meest nonchalante en hartverwarmende van de gitaargroepjes die tijdens de jaren negentig over de wereld walsten.

Met zijn Jicks, die ondertussen al langer actief zijn dan Pavement ooit was, blijft Malkmus op min of meer gezette tijden nieuw, nog steeds zeer te pruimen werk afleveren. Zo valt Sparkle Hard te ontdekken, een rotaanstekelijke plaat van een oudere jongere die zowaar bereid gevonden werd tekst en uitleg te verstrekken. Al was niet altijd duidelijk hoe ernstig we de man moesten nemen.

enola: Sparkle Hard is net uit. Op die plaat was het ruim vier jaar wachten, wat heb je in die tijd gedaan?
Stephen Malkmus: “Het voelt behoorlijk goed dat het album uit is, er is veel werk en emotionele arbeid in gekropen. Voor mij was het echt terugkeren naar de ontwerptafel. Het is wat zoeken: je tourt, vervolgens ga je naar huis en dan gaat het leven verder. Je wacht op inspiratie, luistert naar muziek, denkt na. Het duurt tegenwoordig langer om iets te maken. Je hebt mensen als Kanye West, bij wie anderen met songs komen aanzetten. Ze hebben die dan speciaal voor hem geschreven, dat gaat sneller. Tegenwoordig vraagt het behoorlijk wat mentale energie van me om iets te maken. Er zijn zoveel coole platen van zoveel geweldige artiesten verschenen. Het is niet makkelijk om dan zelf nog muziek uit te brengen.”

enola: Is de titel een statement als: “Kijk, ik kan het nog, sprankelend en schitterend voor de dag komen”?
Malkmus: “Yeah. I don't know. Muziek maken is een soort combinatie van je hersenen afzetten, de dingen gewoon laten gebeuren en totaal overdenken waarom je iets doet. Als je met je instrument gaat neerzitten, speel je met je hart, met emoties, je probeert het universele te bereiken. Maar op tekstueel vlak ligt het moeilijker. Dan probeer je woorden en vibes te dirigeren, alsof je een kleine filosofiepaper schrijft.”

enola: Dat leidt dan onder meer tot “Shiggy”, een woord waarvan de betekenis niet echt duidelijk is.
Malkmus:“Het betekent niets. Eigenlijk was het een werktitel, een onnozelheidje dat het gevolg is van onze moderne tijden. Als je met Pro Tools en toestanden werkt, moet je af en toe je bestand opslaan en dat heeft dan ook een naam nodig. Soms heb je op dat moment nog geen titel of lyrics en denk je: “Hey, dit is een goed idee.””

enola: Probeerde je met dat nummer een specifieke vibe te creëren? Het klinkt zowaar bijna als een zomerhit.
Malkmus: “Ik wou een grungy sound, terug naar het tijdperk van de zweterige concerten waarop jongelui rondhangen in extra large T-shirts die ze eigenlijk beter niet zouden dragen. Het moest een soort lofi-grunge worden.”

enola: Het is wel onmiddellijk herkenbaar als een song van “die gast van Pavement”. Stoort jou dat?
Malkmus “Daar kan ik me iets bij voorstellen, maar dat maakt me niks uit. Met het nummer wilde ik een bepaalde sfeer vangen, something sassy, als dat het woord is. Er hangt een vibe rond mensen van mijn generatie, een bijna agressief I don’t give a fuck. Jouw generatie, de jongere generatie, die kunnen zich dat niet veroorloven. Alles is veel te competitief tegenwoordig. Vandaag moet je alles op een rijtje hebben om te overleven. Terwijl ik een tijd probeer op te roepen waarin je gewoon je versterker kon opendraaien en geen fuck gaf om de rest.” (lacht)

enola: Is het daarom dat je Kim Gordon gevraagd hebt om op “Refute” te zingen? Zij maakt deel uit van dezelfde generatie als jij en heeft absoluut een zekere ‘I-don’t-give-a-fuckhouding’.
Malkmus: “Eigenlijk niet. Dit is een heel ander soort nummer. Ik realiseerde het me aanvankelijk niet, maar Kim was er de ideale persoon voor. Ik heb haar nogal last minute gevraagd. Eerst was ik aan andere mensen aan het denken, vanuit het idee: het is een countrysong, dus ik heb een countrystem nodig. Maar een week of twee later, toen het tijd werd om de knoop door te hakken, dacht ik: waarom Kim niet? Ze is geweldig en ze is bovendien een vriendin. Ik ken niet zoveel mensen die ik gewoon kan bellen en vragen om iets te doen op een plaat, bij wie ik niet langs een manager hoef te passeren of heel veel geld op tafel moet leggen. En Kim komt inderdaad uit hetzelfde tijdperk als ik, dus je kan weleens gelijk hebben.”

enola: Hapte ze meteen toe? Heel erg veel muziek lijkt Kim Gordon de laatste jaren niet te maken?
Malkmus: “Ze maakt dingen met Body/Head, coole noiseplaten. Maar inderdaad, ze is vooral met andere dingen bezig: mode, kunst en tv. Ze is betrokken bij een of ander televisieproject van Amazon, heb ik gehoord. Eigenlijk is ze drukker bezig dan jij en ik, alleen zijn we er niet van op de hoogte.”

enola: Jouw generatie mag dan meer vrijheid genoten hebben, jullie moeten noodgedwongen wel concurreren met de jongeren van vandaag.
Malkmus: “Het is geen competitie, uiteindelijk is het… (denkt na) Hoewel, natuurlijk is het competitie, want het is kapitalisme. Maar vanuit mijn perspectief is het anders dan voor iemand van nu. Mijn perspectief is: pre-internet, zowel wat muziek als wat mensen betreft. Wij zijn anders. Soms voelt het voor mij alsof wij vrijer zijn. We zijn niet beter, helemaal niet, er zijn zelfs heel veel vlakken waarop we dat absoluut niet zijn. Maar op vlak van invloeden en dergelijke hadden wij de kans om onze muzikale taal te ontwikkelen vóór de hyperrealiteit van het internet opdook die alles versneld heeft.”

enola: Zou deze plaat in het pre-internettijdperk ook censuurbalkjes op de hoes hebben gehad?
Malkmus: “Goh. I dunno. Goeie vraag. (denkt) Waarschijnlijk niet. Maar vermoedelijk zou de plaat een heel andere coverfoto gekregen hebben. In het pre-internettijdperk was er niet zo snel copyrightgedoe met mensen die je voor de rechter slepen wegens fotodiefstal. Zulke dingen komen vandaag de dag heel snel uit, kijk maar naar Vampire Weekend (de band werd voor de rechter gedaagd door het model dat ze ongevraagd op de cover van hun album Contra hadden geplaatst, n.v.d.r.). Los daarvan ben ik best blij met de huidige cover. Het is een ouder koppel dat zich van niks iets aantrekt en een droom beleeft op een boot voor de kust van Noord-Spanje. Ze sprankelen hard, daar op dat kleine bootje op de Atlantische Oceaan. De censuurbalkjes zorgen voor een wat weirde atmosfeer. Ben je vertrouwd met AC/DC, de hardrockgroep uit de seventies? Op een zeker moment, toen de punk opkwam, hebben ze een plaat gemaakt - ik ben niet zeker van de titel, ik vermoed dat het Dirty Deeds was - met een newwavecover. Op die hoes waren ook alle ogen van balkjes voorzien. Ik hield wel van die look. Het heeft iets goedkoops, weet je wel? Snel iets printen en hop, smijt het op de plaat. Het is niet noodzakelijk artistiek mooi of conceptueel bij elkaar bedacht, iets waar de wereld op dit moment toch geen nood aan heeft.”

enola: Het nieuwe album werd in je thuisstaat Portland opgenomen, terwijl je voor de voorganger Wig Out At Jagbags in België bent neergestreken. In hoeverre is zo'n locatie belangrijk?
Malkmus: “Waar je aan het werk bent, heeft absoluut een invloed op wat je doet. Toen we in Berlijn woonden en in België werkten in, euhm, een plaats dicht bij Luxemburg, was het opzet: we gaan een week ergens naartoe en maken een plaat. Dat is een heel ander gevoel dan, zoals in dit geval, enkele dagen de studio in te trekken, daar wat te werken, vervolgens naar huis te gaan en verder aan de vocals te sleutelen, daarna opnieuw naar de studio te gaan voor keyboards... Nu gebeurde het opnemen meer doordacht, terwijl de instelling bij de plaat in België eerder was: “Oké, we hebben een week, wat kunnen we maken?””

enola: Ook Sparkle Hard vertoont een breed kleurenpalet, met onder meer een funkgitaar in “Kite” en country in “Refute”. De vraag rijst: is het gemeend of tongue in cheek?
Malkmus: “Ik hou oprecht van countrymuziek. En de funkgitaar in “Kite” was een esthetische keuze. Ik wilde veel ruimte in de groove. Bijna had ik conga's genomen, maar we zijn gegaan voor wahwahgitaren en reverb, waardoor er ruimte is voor de zang en de drumbeat. Het is anders dan alles wat we ooit gedaan hebben, het neigt naar seventies-funk, maar tegelijk zit er een Sonic Youth- en Neu-beat in. Je hebt geen snor en gelhaar nodig om dit leuk te vinden.”

enola: Tot slot: je bent de vraag mogelijk kotsbeu, maar nu die Pavement-reünie alweer bijna tien jaar geleden is: krijgt die ooit een vervolg of was het eenmalig?
Malkmus:I dunno. Hou je van Pavement?”

enola: Best wel.
Malkmus: “Ik ook. Er is potentieel om er nog eens iets mee te doen, maar dat hangt af van de mogelijke interesse bij het publiek en wat we in onze vrije tijd doen. Met The Jicks doe ik een poging om de signalen te reflecteren die vandaag weerklinken, niet die van 1994. Een concert van Pavement is oké voor mij, maakt me niet uit of dat in 1994 is of op een ander moment. Ik wil de nummers gewoon horen. Dus dat kan gebeuren. Wie weet.”

E-mailadres Afdrukken