Stef Kamil Carlens

''Ik wilde zien hoe ver ik alleen raakte''

Matthieu Van Steenkiste - 12 april 2017

"Er komt een tijd dat ik terugkeer naar popliedjes", beloofde Stef Kamil Carlens jaren geleden al. Met Stuck In The Status Quo is het vandaag eindelijk zover, en het gebeurt zelfs onder zijn eigen naam. "De naam Zita Swoon Group hou ik voor collectieve projecten, dit was iets dat ik alleen uit mijn systeem moest krijgen."

enola: Het moest écht eens alleen?
Stef Kamil Carlens: "Ik had zin om eens te zien hoe ver ik op mezelf kon raken bij het maken van een plaat. Ik had in mijn hoofd al jaren een geluid dat ik wilde realiseren, en dat moest ik alleen uitzoeken. Vooral omdat ik vanuit mijn innerlijke muzikale polsslag wilde vertrekken: die moest ik eerst zo duidelijk mogelijk vormgeven. In 2004 heb ik dat ook al eens willen doen, maar toen is dat niet gelukt en werd het toch een groepsplaat, A Song About A Girls. Waarschijnlijk was ik er toen nog niet klaar voor, nu voelde ik me veel sterker. En voilà."
enola: Was het een drang naar onafhankelijkheid die je dreef?
Carlens: (denkt na) "Neen. Dat vind ik namelijk niet zo belangrijk. Ik vind het fijn om in verschillende stadia van wat ik doe soms heel individueel te werken, zoals in mijn beeldend werk waarin ik grotendeels solitair acteer. Maar ik kan er ook enorm van genieten om heel intens samen te werken met een groep van acht mensen, en samen te zoeken tot we de juiste vorm hebben gevonden voor wat we willen vertellen. Het is allebei interessant."
enola: Voor de goede orde: de naam Zita Swoon Group is dus gereserveerd voor projecten die je met anderen doet?
Carlens: "Ja. Zita Swoon is als popband gestopt in 2009, toen we ons vijftienjarig bestaan hebben gevierd. De naam Zita Swoon Group hebben we daarna ingevoerd naar analogie van een theatergezelschap, om te onderstrepen dat we vanaf nu eerder collectief zouden werken, in samenspel met mensen uit andere kunstdisciplines of culturen. Dat zal ook zo blijven. Er lopen momenteel twee voorstellingen waar we nog een tijdje mee touren, maar daar blijft het voorlopig bij. Ik zet de groep even on hold, want ik wil me concentreren op dit werk, op opnieuw optreden met deze songs."

enola: Wat heb je uit de zoektocht van de afgelopen jaren geleerd?
Carlens: "Enorm veel. Niet alleen uit deze plaat, maar uit alle vier Zita Swoon Groupplaten die we de laatste jaren maakten, de productieopdrachten die ik deed, de filmsoundtracks, het werk dat ik voor Jan Fabre maakte … Al die projecten hebben mij als componist, producer, arrangeur en zelfs als songwriter enorm gesterkt. Het blijft oefenen, oefenen en oefenen. Ik werk graag en veel. Als me gevraagd wordt om muziek bij een film te maken, dan lever ik veel en zie ik wel wat de regisseur uiteindelijk gebruikt." "Stuck In The Status Quo heb ik drie keer opgenomen: eerst alleen, met bijdragen van een aantal muzikanten wanneer ik een instrument zelf niet kon inspelen, maar daarna kreeg ik het gevoel dat ik misschien toch eens bij een producer te rade moest gaan. Dat werd Jo Francken, die ik al ken van tijdens de opnames van de eerste Moondog Jr.-plaat. Samen hebben we alle songs binnenstebuiten gedraaid. Dat leverde boeiende inzichten op, maar uiteindelijk heb ik de songs toch nog een laatste keer opgenomen terwijl ik ze inspeelde met livemuzikanten. Zo heeft het hele opnameproces drie jaar in beslag genomen, tussen andere projecten door, en werd het op het einde zaak om per song uit alle versies de juiste variant te kiezen. Zo zijn er nog vijf nummers uit die eerste opnamesessies op de plaat beland, omdat ze toch het meest coherent aanvoelden voor me."

enola: De titel Stuck In The Status Quo moet ik eerder maatschappelijk interpreteren, geloof ik?
Carlens: "Dat is zo. Op persoonlijk vlak heb ik niet het gevoel dat ik ook maar ergens vastzit. Maatschappelijk denk ik echter dat ik niet de enige ben die het gevoel heeft dat de manier waarop de wereld georganiseerd is niet helemaal meer klopt. Veel mensen zijn beginnen nadenken of we toch niet moeten werken aan een alternatief voor het kapitalistisch systeem, dat gebaseerd is op een economie die almaar moet groeien. Dat kan immers niet blijven duren, zelfs al stel je tegelijk vast dat het dat voorlopig toch blijft doen, alsof we er in vastzitten. Dat is het gevoel dat ik wilde vatten"

enola: Toen ik las dat "The Journey Is Long" over politiek ging, moest ik meteen denken aan die legendarische verkiezingsslogan van Jean-Luc Dehaene: "De tocht is lang, de gids ervaren".
Carlens: "Ja? (lacht) Oké. Daar heeft het niet echt mee te maken, maar je kunt over onze gidsen nadenken. Ik hoop dat ze ervaren zijn, maar of dat zo is, is me toch niet zo duidelijk. Zeker niet in de politiek. De weg is dus inderdaad lang, maar die song gaat over meer. Over populisme, over het vertrouwen dat mensen stellen in hun leiders, maar ook over het contrast in welvaart tussen noord en zuid, hoe dat ontstaan is en of er een oplossing is. Al dat soort bedenkingen heb ik poëtisch proberen uit te drukken."
enola: Hoe kwam je bij zangeres Alma Auer terecht om dat nummer met je te zingen?
Carlens: "Toeval. Ik zag haar ooit met haar harp op straat spelen en vond het zo mooi dat ik haar gevraagd heb eens samen te repeteren. Van het een kwam het ander. Eigenlijk had ik het nummer niet bedoeld als duet, maar toen ik het aan het afwerken was vond ik haar backing vocals zo mooi dat ik mezelf heb weggemixt en haar stem naar de voorgrond heb gehaald. Als duet werd die song meteen een pak fragieler, en gewoon ook heel mooi."

enola: "Going Home" schreef je eigenlijk voor Jane Birkin. Hoe zit dat verhaal in elkaar?
Carlens: "Jaren geleden heb ik bij een Parijse platenfirma getekend, en zo heb ik veel songs voor anderen geschreven. Ook de impresario van Jane Birkin kwam zo bij me terecht, op zoek naar nummers voor haar nieuwste plaat. Het moest voor haar een terugkeer naar de basis worden, dus schreef ik een lied waarin ze terugblikt op de tijd dat ze als jong meisje in Parijs belandde en daar de koning – Gainsbourg dus – leerde kennen, en mee zijn troon mocht bestijgen. Uiteindelijk is die song niet weerhouden, maar ik vond hem toch mooi, dus ik heb hem nu maar zelf opgenomen."

enola: In "Empty World" kijk je naar de wereld die Yasmine achterliet. Nochtans kende je haar niet zo goed, dacht ik?
Carlens: "Dat is zo, al hadden we elkaar wel al verschillende malen ontmoet en liet ze toen steevast een bijzondere indruk op me na. Ik vond haar een boeiende, mooie en grappige vrouw. Vol levenslust ook. Ik had een goed gevoel bij haar en heb altijd gedacht dat we ooit, op een dag, dichter bij elkaar zouden komen. Zelf had ze twee songs van mij opgenomen voor een van haar platen, dus het hing in de lucht dat we misschien nog wel zouden samenwerken. Ik had dat ook heel graag gewild, dus ik was behoorlijk ondersteboven van hoe haar verhaal is afgelopen. Het was gewoon noodzaak dat ik daar nadien iets over zou schrijven: dat moest, om uit te drukken wat ik voelde bij haar vertrek. Het heeft uiteindelijk een paar jaar geduurd voor ik de goeie vorm voor de song heb gevonden, maar het is dan toch gelukt."

enola: Tot slot: Hoe voelt het om nu terug met liedjes bezig te zijn?
Carlens: "Zalig. (glimlacht) Ik vond het heel plezant. Pas op: toen we in 2009 stopten als Zita Swoon, had ik ook echt nood om mijn wereld te verbreden, maar nu keer ik met evenveel zin terug naar de song. Alsof een nieuwe periode begint en we wel zullen zien waarheen dit me nu weer leidt. Ik heb veel zin om opnieuw liedjes te gaan spelen, en dan zullen zeker ook oude Zita Swoonsongs opduiken. "(My Bond With You And Your Planet) Disco" zie ik daar niet tussen passen, maar andere zeker wel."
enola: Heb je die oude songs gemist de laatste jaren?
Carlens: "Neen, dat niet, maar ik ben wel héél blij om ze terug te zien."

Stef Kamil Carlens brengt Stuck In The Status Quo deze maand naar verschillende Belgische en Nederlandse zalen. Speeldata op href=http://www.stefkamilcarlens.be>stefkamilcarlens.be

E-mailadres Afdrukken