Banner

COLUMN: The Shape Of Punk

Het ancien régime van de Ancienne Belgique

Karel Geuens - 19 september 2017

Elke maand maakt correspondent Karel Geuens een stand van zaken op van de DIY punkscene in België.

Eerder deze maand werd aangekondigd dat concertzaal Ancienne Belgique zich het komende seizoen zou richten op hiphop, jazz en wereldmuziek. Daarmee laten ze de one-hit wonderpop- en rockmachines grotendeels achterwege. Een gewaagde en pompeuze zet, die echter bijdraagt aan een algemene tendens waarin rock-’n-roll verder vervreemdt van het publiek. Het argument dat programmator Kurt Overbergh aanhaalde in De Standaard - “de echte rock-’n-roll-spirit en de experimenteerdrang zitten tegenwoordig in hiphop, jazz en wereldmuziek” - lijkt me echter meer een verkoopspraatje dan een oprecht standpunt.

Eerlijk gezegd: de AB is niet echt van vitaal belang voor de Belgische punkscene. Maar voor vele jongeren – nu, maar ook de afgelopen twintig jaar – voorziet de zaal wel voldoende gelegenheid voor een eerste kennismaking met het genre. Het is een centrale locatie waar je in het verleden pakweg The Offspring of Rise Against kon gaan zien in een professionele setting. De eerste keer dat ik in de AB kwam, liet ik opener Broadway Calls (een band die ik later trouwens fantastisch zou vinden) links liggen. Ik ruilde er een Rancid T-shirt met een bekende Kempense punker die ik tien jaar later nog steeds graag tegenkom, maar in de eerste plaats was ik gegaan om mijn toenmalige helden, Alkaline Trio, te kunnen zien.

Zo heeft elke punker goeie herinneringen aan zijn eerste shows en zijn introductie tot het genre. Plaatsen zoals de AB hebben daar voor velen een rol in gespeeld. Als zo'n zaal dan in 2017 opeens afwijkt van rock-’n-roll en het zelfs openbaar “klef en saai” noemt, dan lijkt de toekomst van een zo al ondergewaardeerd subgenre als punk mij niet rooskleurig. Uiteraard is punkrock een genre dat bloeit in een undergroundcircuit en niet afhankelijk is van zalen met een capaciteit van duizend tot tweeduizend personen, maar met het uitsluiten of minimaliseren van het genre op de programmatie sluit je ook een van de poorten naar dat undergroundcircuit af.

Ook Pukkelpop besloot dit jaar af te stappen van zijn Shelter-podium. Daar zullen wellicht weinig hanen naar kraaien, maar het ontneemt de doorsnee Editors-fan die toevallig passeert wel de kans om onder de indruk te raken van een Frank Carter die zich naar de hel staat te schreeuwen. Jammer, want wie weet werd er anders wel een nieuwe ziel gewonnen voor een alternatieve subcultuur die de stagnatie nabij is, omwille van programmatoren die diversiteit willen doorvoeren en voorbijgaan aan het feit dat (punk)rock inherent inclusief en ruimdenkend is – of althans, zou moéten zijn.

In dat kader ergerde ik mij een tijdje geleden ook aan een opiniestuk uit Knack, waarin Bert Van Raemdonck stelde dat voorprogramma's overbodig zijn. Hij haalde er zelfs het frappante voorbeeld van Cocaine Piss bij, een band die de hele Belgische punkscene met eigen ogen van voorprogramma naar hoofdact heeft zien groeien. De heer Van Raemdonck ziet het nut van een voorprogramma niet in, maar geniet wel graag van het rechtstreekse resultaat van wat die positie voor een band betekent.

Zijn redenering doet dan ook de haren in mijn nek in een hanenkam staan, zijn manier van denken is er een die je eerder zou verwachten van politici. Het voorprogramma is immers nóg zo'n grote poort naar nieuwe subculturen en muziekscenes die opengesteld zou moeten worden. Maar blijkbaar laten de poortwachters van vandaag - je kent ze wel: de mensen met ‘ervaring’, de mensen met de touwtjes in handen, de mensen met bedoelingen die ‘voorbij het culturele’ gaan - alleen datgene passeren wat hen goed uitkomt.

Meer diversiteit in de Belgische concertzalen – groot en klein – is zeker aan te moedigen, maar diversifiëring door uitsluiting riekt eerder naar commercieel voordeel dan naar culturele verantwoordelijkheid. Muziek brengt mensen samen naar allerlei evenementen, maar als er geen doorstroom van publiek is, dan stopt het ergens. Het liefst zie ik het stigma op het punkgenre vervagen of zelfs helemaal verdwijnen. Maar in de eerste plaats moeten we daarvoor wel de weg naar punk - en evenzeer naar andere subculturen - openstellen.

E-mailadres Afdrukken