Banner

COLUMN: The Shape Of Punk

Pacifisme of passivisme?

Karel Geuens - foto's: Thomas Geuens - 21 februari 2017

Elke maand maakt correspondent Karel Geuens een stand van zaken op van de DIY punkscene in België.

De wereld is in beroering. Stemmen fluisteren zelfs dat we erop achteruitgaan. Dat de nieuwe machthebber in de Verenigde Staten tijdens de verkiezingscampagne het ene dwaze idee na het andere afvuurde was nog tot daaraan toe, dat hij die zotternijen nu omzet in beleid verbaast zowel voor- als tegenstanders. De conservatieve president liet er ook geen gras over groeien; zo snoeide hij meteen stevig in het budget van alle organisaties waar hij niet in gelooft of persoonlijk geen baat bij heeft. En nu hij toch bezig was, waarom dan niet meteen ook de grondwet lichtjes omzeilen en vrije burgers toegang weigeren tot zijn Amerika?

Het zou aartsrepublikein Johnny Ramone als muziek in de oren hebben geklonken, maar hij -- nochtans een van de meest invloedrijke gitaristen in de punk -- was dan ook een uitzondering. Punkrock is nog altijd een genre dat voornamelijk een linkse, progressieve, zelfs liberale houding aanneemt. Want na het aanvankelijke idee dat er gewoon gechoqueerd moest worden, gingen bands en fans steeds doordachter te werk en werd een kritische geest de norm. Natuurlijk zijn er ook punkbands die andere idealen voorhouden, maar zij horen eerder tot een niche.

Punkers in de VS zijn meer dan kwaad, maar ook in Europa en in ons kleine maar politiek centrale land is men furieus over wat er ginds gaande is. Het blad voor de mond is weg, en de onrust in de lucht is merkbaar op shows, op fora, op sociale media. Waar drie maanden geleden nog gediscussieerd werd over nieuwe platen, zware bieren en idiote hypes, verschuift de dialoog nu vaker naar het problematische beleid van problematisch figuur Donald Trump. Zelfs de Belgische pretpunk band For I Am kwam op de dag van de inauguratie op de proppen met een nieuwe single, “Simpleton For President”. En een paar maanden eerder, op verkiezingsdag, was er ook al F.O.D. met het cynische “American”. Het subtiele is eraf, want dat hoeft niet meer.

We weten allemaal dat ook België een land van politieke onkunde kan zijn. Soms lijkt het er zelfs op dat we het stilaan gewend raken dat men met onze voeten speelt. Maar toen minister Schauvliege in het cultuurbudget rommelde en de maatregelen inzake geluidsbeperking zo aanscherpte dat jeugdhuizen en venues moesten puzzelen om nog wetmatig shows te kunnen organiseren, zat punklievend België snel op zijn paard. De “This Machine Kills Schauvliege”-stickers waren overal te zien, veteranen Belgian Asociality en hiphopcollectief Halven Euro schreven een protestsong, er ging een petitie rond en bands verkondigden duidelijk hun ongenoegen. Die grote mond opzetten had enigszins effect, maar wat als dat binnenkort niet meer volstaat?

Er zijn altijd bands die maar wat graag dergelijke gebreken en wantoestanden aankaarten. Hoewel er tussen de bands een groot verschil is qua engagement, blijft het een belangrijk terugkerend fenomeen tijdens liveshows dat er vaak gespeecht wordt over de ideeën of ergernissen die een band (als collectief gewoonlijk) vertegenwoordigt. Zo dragen melodische punkrockbands als Break of Day of Homer hun gedachtegoed hoog in het bandvaandel, maar ook de Antwerpse powerviolence formatie Kingterror stond ervoor gekend om vóór of na elk nummer de betekenis ervan te duiden en haar standpunt daarover aan te geven. Het gebruik dateert al van de beginjaren van punk en hardcore en het blijft schijnbaar relevant genoeg om stand te houden. Het houdt het publiek alert - of tenminste, dat is de bedoeling.

Onze punkscene blijft echter al te vaak passief en hecht veel belang aan “het plezante”, terwijl heel het genre net berust op pijlers van weerstand, kritisch denken en een anti-beweging. We kunnen niet negeren dat er intussen een paar grenzen werden overschreden, zodat het misschien weer eens nodig wordt om die oude gedachten in ere te herstellen. Er is al genoeg verdeeldheid in ons eigen land, het wordt dus hoog tijd om het publiek opnieuw wakker te schudden en grenzen te slopen. De meningen zijn zo verdeeld als er mensen zijn, maar de huidige tendens is te sterk om te negeren. Want een punkscene zonder zelfs maar een beetje politiek bewustzijn, is een trieste scene.

E-mailadres Afdrukken