Banner

The Resonance Ensemble

Kafka In Flight

Guy Peters - 04 april 2011

Van 2 tot 6 maart vond in Chicago het Resonance Festival plaats. Het was niet de eerste keer dat bandleider Ken Vandermark een paar dagen aan de slag kon met die internationale kliek, maar dat het na de Europese edities van 2007 en 2009 ook eens in z’n thuisbasis georganiseerd werd, dat was een primeur. Van de vorige editie is nu ook deze registratie beschikbaar.

Het verhaal van Vandermark en zijn Resonance Ensemble loopt een beetje parallel met dat van Brötzmann en zijn Chicago Tentet. De Duitser werd in 1997 door John Corbett uitgenodigd om het eens te komen doen met een hoop muzikanten uit the Windy City, wat leidde tot een bezetting die op gezette tijdstippen samen kwam om te concerteren. Het werd een transcontinentale samenwerking die een enorm kluwen van verdere bands en projecten met zich meebracht. Voor Ken Vandermark betekende het ook dat hij voor het eerst werk kon componeren voor een grotere bezetting, iets dat hij sindsdien vaker heeft kunnen doen, vooral dan dankzij de MacArthur Fellowship die hij binnenhaalde.

Een decennium later kreeg hij een gelijkaardig voorstel van Marek Winiarkski, labelbaas van het Poolse NotTwo-label. En zo gebeurde: Vandermark trok naar Polen met een resem van zijn kompanen en ging er de confrontatie aan met een aantal Europese improvisatoren. De resultaten belandden op de tiendelige Resonance-box, een even ontzagwekkende als imponerende release. In 2009 werd het nog eens overgedaan, maar er was een groot verschil: hadden de muzikanten in 2007 ruimschoots de tijd om samen te repeteren, dan was dat bij de latere editie beperkt tot twee dagen. De uitvoerige composities die Vandermark klaar had staan werden afgevoerd en verruild voor een methodiek die op korte termijn aangeleerd kon worden.

De oplossing werd gevonden met een aantal modulaire composities, waarbij het grotere verhaal en de vaste structuur (die er vaak was bij opnames van zijn Territory Band) overboord gegooid werden en vervangen door het denken in blokken. Dat heeft dan niets te maken met de schizofrene plakcultuur van Zorn, maar met een systeem waarbij voorafgemaakte afspraken over thema’s en bruggetjes naar eigen goeddunken aangepast konden worden. Op die manier kan er ook gespeeld worden met de volgorde van de stukken, de specifieke bezetting voor ieder stuk, harmonische tactieken en de inkleuring door de muzikanten.

Die aanpak leidt onvermijdelijk tot minder coherente resultaten, wat het voor de luisteraar zeker wat moeilijker maakt. Anderzijds is die relatieve onvoorspelbaarheid en grilligheid wel iets dat de stukken op Kafka in Flight ademruimte en openheid geeft. Het initiatief wordt ook meer bij de individuele muzikanten gelegd, en die zijn opnieuw niet van de minste. Met Dave Rempis (sax), Steve Swell (trombone), Michael Zerang (drums) Tim Daisy (drums) en Vandermark zelf (sax/klarinet) bestaat de band voor de helft uit Amerikanen. De andere helft bestaat uit Polen Mikolaj Trzaska (altsax, klarinet) en Waclaw Zimpel (klarinet & tarogato), Zweden Magnus Broo (trompet) en Per-Ake Holmlander (tuba) en Oekraïner Mark Tokar-(bas).

Net als bij het Chicago Tentet ligt de nadruk op blazers en het dubbele drummerfront. Net als dat Tentet weet ook dit Ensemble op imponerende wijze te spelen met dynamiek en klankkleur. Met Vandermark aan het roer zal er altijd meer orde zijn dan met Brötzmann, maar ook nu is het een komen en gaan van contrastwerking en intensiteit, waarbij soms toegankelijke en swingende stukken (Swells solo aan het begin van “The Pier (For Yutaka Takanashi)” is eigenlijk een en al hardbopvurigheid) plots kunnen overslaan naar vrij klassieke ensemblesecties die overduidelijk verwijzen naar de big bandtraditie en vervolgens weer gaan flirten met hectische freejazzpassages.

Er wordt ook soulvol gesoleerd: zo is het mooi om Vandermark van leer te horen trekken in “Rope (For Don Ellis)”, terwijl de ritmesectie er behoorlijk funky tegenaan gaat, met het gezelschap van een lustig pompommende Holmlander. Het is een spel van geven en nemen, van zorgvuldig gecreëerde harmonieën én van merkwaardig gepruttel dat uiteindelijk culmineert in een vulkanische explosie die het Chicago Tentet niet zou misstaan. Slotstuk “Coal Marker (For Chris Marker)” schiet dan weer verschroeiend uit de startblokken met een bloedrauwe oplawaai van Rempis, die intussen al lang uit de schaduw van z’n voormalige leermeester getreden is. Mooi om te horen hoe de band vervolgens gaat dansen op het koord tussen het Art Ensemble Of Chicago, Duke Ellington en de uitbundigheid van Mingus’ grootschaligere werken.

Nieuwe dingen gebeuren hier niet, maar wie wil horen tot wat een hypergetalenteerde band zoals deze in staat is en graag ergens de tanden in zet, die weet wat te doen. Dit is immers levende, creatieve muziek op het scherp van de snee en een zoveelste parel aan de Vandermarkkroon. Het is al uitkijken naar de resultaten van 2011.

Vandermark, Holmlander en Zerang spelen samen met andere zwaargewichten als Mats Gustafsson, Joe McPhee en Paal Nilssen-Love op 28 april in de Vooruit met het Peter Brötzmann Chicago Tentet. Op 15 oktober staat Vandermark met Havard Wiik en Chad Taylor in co Sint-Andries (Antwerpen).

E-mailadres Afdrukken
 
The Resonance Ensemble

Advertentie

TEST