Banner

Cortex

Live

Guy Peters - 05 januari 2015

Ga naar Discogs, de webstek bij uitstek voor muziekautisten, en je kan er vaststellen dat het Noorse jazzkwartet Cortex er opgenomen is als zeventiende act met die naam. En dan ook nog eens een weinig inspirerende titel als Live kiezen. Gelukkig is de muziek die op het derde album van de band gepresenteerd wordt heel wat boeiender.

De band is dan ook al even bezig, heeft intussen al meer dan honderd concerten op de teller, en brengt enkele bijzonder getalenteerde muzikanten bij elkaar. Drummer Gard Nilssen is een veelzijdige percussionist die vooral bekend is van o.m. jazzrockjamtrio Bushman’s Revenge (niet lang geleden nog in vorm met het indrukwekkende Thou Shalt Boogie!. Saxofonist Kristoffer Alberts is misschien de minst bekende, maar weet zich op verschillende saxen te onderscheiden. Bassist Ola Høyer speelt o.m. in Honest John met Klaus Ellerhusen Holm (Large Unit), terwijl kornettist Thomas Johansson in deze contreien misschien de bekendste is. Hij stond hier al met All Included, is eveneens lid van de Large Unit en lid van het kwintet Friends & Neighbors, dat ook zopas een album uitbracht bij Clean Feed.

In tegenstelling tot heel wat Noorse collega’s kiezen de muzikanten hier niet voor de vrije improvisatie of een met elektronica opgesmukte genremash, maar een bruisende update van het naar hardbop knipogende soort freejazz dat in de jaren zestig gemaakt werd door het kwartet van Ornette Coleman. Dat maakt dat Live niet zozeer de kaart van de vernieuwing, vervreemding of het grote onbekende trekt, maar op de heupen en nekspieren werkt. Vanaf opener “Opening” is het kwartet vertrokken voor een dik halfuur ononderbroken muziek, met vier vieve composities die naadloos aan elkaar gelast worden.

“Opening” introduceert meteen het hechte samenspel en een swingende joie de vivre die een paar keer de kop zal opsteken. De ritmesectie speelt met een vloeiende lichtvoetigheid, terwijl sax en kornet onbesuisd rond elkaar wentelen en een paar keer kort en abrupt exploderen. Hier en daar doet het wat denken aan de mantra-achtige grooves en frisse energie van het William Parker Quartet. Via een bassolo beland je in “Cerebrum”, dat een stuk woeliger en broeieriger klinkt. Het zit dichter tegen het opruiende en ontvlambare van All Included, met een memorabel thema en knappe demonstraties van Alberts en Johansson, die z’n eigen frasering knap uit de doeken doet.

In “Endorphin” krijg je twee gedaantes te horen: aanvankelijk open, ingetogen en sober, en gaandeweg steeds dwingender en opgewekter, tot je je plots weer bevindt in een uitbundig groovefestijn, dat op zijn beurt plaats ruimt voor het loom slepende ritme van “Gray Matter” en een intense, bluesy solo van Johansson, die zowel zijn vingervlugheid als breed uitgesmeerde klanken uitgebreid etaleert. Het samenspel met de sax creëert even een magnifieke klaagzang.

Pieken moet dan nog gebeuren, want “Interlude” bevat een hypercatchy thema dat rechtstreeks weggeplukt lijkt van bij Masada, dat weliswaar wordt onderbroken voor verbrokkeld vrij verkeer, terwijl hoogtepunt “Hub” teert op een repetitief motief, en voortgesleept wordt door een vet ronkende baritonsax en een ritmesectie die onverstoorbaar rolt en draait en wentelt. “Closing”, ten slotte, heeft weinig gemeen met de tegenhanger aan het begin van de plaat. De lyriek van Johansson en zijn demper is franjeloos, ongepolijst en met een klagerige naturel, waardoor er op de valreep toch nog een verrassing te rapen valt.

En zo bewijst Cortex dat je het warm water niet moet heruitvinden om te overtuigen. Vertrekken vanuit de traditie en die vervolgens bewerken met een frisse blik en een doorsijpelende persoonlijkheid volstaan. Een aanrader voor freejazzliefhebbers en misschien wel een ideale instapplaat voor wie het genre nog wat schrik aanjaagt, want ondanks het verfijnde samenspel en de indrukwekkende instrumentbeheersing, spat ook de spelvreugde van het album.

Cortex speelt op zaterdag 24 januari in het Zuiderpershuis (Antwerpen), het eerste concert in een nieuwe Oorstof-reeks. Daarna speelt het trio Evan Parker, John Edwards & Steve Noble ook nog. Op 3 mei is Johansson terug als lid van de Large Unit, op dezelfde locatie.

E-mailadres Afdrukken