Banner

Looper

Matter

6.5
Guy Peters - foto's: Archief Geert Vandepoele - 24 september 2013

Je hebt minimalisme en minimalisme. De ene soort is een ontmanteling, het gevolg van een afbraakoefening die het overbodige via een dieet, ijzeren discipline of audio-Photoshop verwijdert en het overblijvende centraal stelt. De andere gaat zo sterk in op die reductie en blaast het aanwezige materiaal op tot zo’n extravagante proporties, dat het in één weg ook een verhaal van afwezigheid wordt. Dat is het geval op Matter.

Het internationale trio, niet te verwarren met de Schotse Belle And Sebastian spin-off, bestaat uit de Noorse percussionist Ingar Zach, in deze contreien vooral bekend van Huntsville en Dans Les Arbres, de Zweedse rietblazer Martin Küchen (Angles 9, Trespass Trio), en de Portugese cellist en videokunstenaar Nikos Veliotis. Vooral Zach en Küchen hebben hier al herhaaldelijk bewezen uitmuntende en veelzijdige muzikanten te zijn, maar op Matter valt daar slechts een fractie van te horen. Maar daarop wordt dan wel ingezoomd alsof het gaat om stofpartikels die onder een microscoop belanden. Alsof een traag en subtiel stuk van vijf minuten uitgerokken werd tot een stuk van vijfendertig minuten.

Een cruciale vaststelling is dat de instrumenten op geen enkel moment op een traditionele manier bespeeld worden. Je hoort geen drumroffels, geen stokken die tegen vellen belanden, geen cimbalengekletter. Net zomin hoor je saxserenades, zuiver aangeblazen noten, of een zingende of weeklagende cello die met vingers of strijkstok bepoteld wordt. Matter is een album van resonanties, ruis en geritsel, van gonzende elektronica en eindeloos, obsessief-compulsief gepruts met geïsoleerde geluiden en ongebruikelijke speeltechnieken.

In opener “Slow” gaat het allemaal van start met onbeweeglijk gegons, verspreide basdrumslagen en een getik op de achtergrond. Wie Küchen al eens solo aan het werk zag of zijn prachtige soloalbum Hellstorm hoorde, zal echter beseffen dat het gaat om tongue-slapping, geluidscreatie via het mondstuk zonder er effectief in te blazen om een “klassieke” noot te spelen. Die percussieve klanken worden dan nog eens vergezeld door de statische ruis van een pocketradiootje. Het is de zone tussen ambient, sound art en elektroakoestisch experiment.

Het wat langere “In Flamen” komt tergend traag op gang met volle golven. Halverwege duikt het meer uitgesproken geruis van Küchen op. Lucht en speeksel die rondtollen in een mondstuk, terwijl het lijkt alsof een roterend speeltje ermee gemoeid is. Dat houdt even aan en maakt dan de omgekeerde beweging naar de stilte. “Our Meal” wordt dan weer gedomineerd door zingende resonanties, die net zo goed van wijnglazen kunnen komen (de “’t is écht kristal!”-bewering die op menig familiefestijn gehoord werd). Het kortere sluitstuk “Our Meal” is in vergelijking met het voorgaande haast bruut te noemen. Donker en duister, met nadrukkelijker gezoem en geritsel, heel even zelfs de duidelijk herkenbare klank van een saxofoon. Het plotse wegvallen van het gebrom aan het einde is een schok.

Wie op zoek is naar de uitbundige passie van Küchens jazzbands, en zelfs de indringende klankexperimenten van zijn Hellstorm, is hier aan het verkeerde adres. Dit is nauwer verwant aan de obsessieve geluidsstormen van Huntsville en het immens subtiele heen-en-weerverkeer van Dans Les Arbres, maar dan nog eens in afgeslankte, uitgepuurde, drooggetrainde versie. Tot je overblijft met restjes materie, zoals de titel aangeeft. En de weggegomde stukken er eventueel terug bij kan verzinnen. Muziek voor detailfreaks en neuroten. Het goede nieuws: er vallen met terugwerkende kracht nog drie releases te ontdekken: albums Squarehorse (2004) en Dying Sun (2010) en de Mass DVD (2007), registratie van een performance met pianolegende John Tilbury.

Martin Küchen staat op zaterdag 28/9 met All Included in KC BELGIE. Meer info en tickets hier.

E-mailadres Afdrukken